Ülkemizde sanayileşme, hızlı nüfus artışı ve çarpık kentleşmenin zararının şiddeti artmaktadır. Bu durum doğal ve kültürel değerlere giderek daha fazla zarar vermeye ve habitat alanlarının azalmasına neden olmaktadır. Bu zararı engelleyebilmenin yollarından biri de kent ormanların sayılarını artırarak onlardan sadece rekreasyon anlamında değil ekolojik olarak faydalanmaktır. Çünkü doğal dengeyi sağlayarak birçok yaşamsal fonksiyonu yerine getirmeyi başarmaktadır. Edirne Kent Ormanının farklı alanlarına böcek türlerinin tespiti, populasyon yoğunluklarının ve türlerin ergin uçuş dönemlerinin belirlenmesi amacıyla kent ormanının geneline kırmızı renkli yapışkan Rebell Rosso tuzaklar, delta tipi feromon tuzakları ile üç hunili İskandinav tipi feromon tuzakları tesis edilmiştir. Böceklerle yapılan mücadele yöntemlerinde ekolojik dengenin bozulmadan yapılması gerekmektedir. Bu nedenle genellikle biyoteknik mücadele yöntemlerinden olan feromonlar kullanılmaktadır. Arazi çalışmalarının yapıldığı dönem boyunca, deneme sahalarında feromon tuzakları ve tuzak ağaçları ve yardımıyla periyodik kontroller yapılmıştır. Arazide tuzak kontrolleri ergin yakalaması bitinceye kadar sürdürülmüştür. Çalışma sonucunda 22 tür tespit edilmiştir. Bu türler; Tropinota (Epicometis) hirta (Poda, 1761), Morimus ganglbaueri (Reitter, 1894), Scobicia chevrieri (Villa&Villa, 1835), Hylurgus ligniperda (Fabricius, 1787), Tomicus minör (Hartig, 1834), Taphrorychus ramicola (Reitter, 1894), Taphrorychus villifrons (Dufour, 1843), Ips sexdentatus (Boerner, 1766), Orthotomicus erosus (Wollaston, 1857), Scolytus mali (Bechstein 1805), S. rugulosus (Müller, 1818), Anisandrus dispar (Fabricius, 1792), Xyleborus monographus (Fabricius, 1792), Trypodendron lineatum (Olivier, 1795), Trypodendron signatum (Fabricius 1787), Xyleborinus saxesenii ( Ratzeburg, 1837), Lymantria dispar (Linnaeus, 1758), Malocosoma neustria (Linnaeus, 1758), Thaumetopoea wilkinsoni (Tams, 1926), Archips podana (Scopoli, 1763), A. rosana (Linnaeus, 1758) ve Tortrix viridana (Linnaeus, 1758)' dır. Bu türlerden 14 tanesi Edirne yöresinde ilk kez tespit edilmiştir. I. sexdentatus (Boerner, 1766), O. erosus (Wollaston, 1857)'un ciddi zararlar verdiği tespit edilmiştir. Edirne Kent Ormanında zararlı böceklere karşı; mekanik mücadele, biyolojik mücadele, biyoteknik mücadele ve entegre mücadele yöntemleri kullanılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Edirne, Kent Ormanı, Biyotik etmenler, Mücadele yöntemleri, Zararlı Böcek, Feromon.
In our country, the severity of industrialization, rapid population growth and loss of distorted urbanization is increasing. This situation causes more damage to natural and cultural values and decreases habitat areas. One of the ways to prevent this damage is by increasing the number of urban forests and making use of them ecologically not only in terms of recreation. Because it achieves many vital functions by providing natural balance. In order to determine the insect species in different areas of Edirne Urban Forest and to determine the population intensities and adult flight periods of the species, red-colored sticky Rebell Rosso traps, delta type pheromone traps and three-funded Scandinavian type pheromone traps were established. The ecological balance must be done without any deterioration. For this reason, pheromones, which are usually biotechnical methods, are used. During the field surveys, pheromone traps and trap trees and periodic checks were carried out at the test sites. Trap control in the field continued until the adult catch was finished. As a result of the study, 22 species were identified. These species; Tropinota (Epicometis) hirta (Poda, 1761), Morimus ganglbaueri (Reitter, 1894), Scobicia chevrieri (Villa&Villa, 1835), Hylurgus ligniperda (Fabricius, 1787), Tomicus minör (Hartig, 1834), Taphrorychus ramicola (Reitter, 1894), Taphrorychus villifrons (Dufour, 1843), Ips sexdentatus (Boerner, 1766), Orthotomicus erosus (Wollaston, 1857), Scolytus mali (Bechstein 1805), S. rugulosus (Müller, 1818), Anisandrus dispar (Fabricius, 1792), Xyleborus monographus (Fabricius, 1792), Trypodendron lineatum (Olivier, 1795), Trypodendron signatum (Fabricius 1787), Xyleborinus saxesenii ( Ratzeburg, 1837), Lymantria dispar (Linnaeus, 1758), Malocosoma neustria (Linnaeus, 1758), Thaumetopoea wilkinsoni (Tams, 1926), Archips podana (Scopoli, 1763), A. rosana (Linnaeus, 1758) and Tortrix viridana (Linnaeus, 1758). 14 of these species were first record for. Edirne region. I. sexdentatus (Boerner, 1766), O. erosus (Wollaston, 1857) was found to cause serious damage. Against harmful insects in Edirne City Forest; mechanical controlling, biological controlling, biotechnical controlling and integrated controlling methods should be used. Keywords: Edirne, Urban Forest, Biotic factors, Controlling methods, pest insect, Pheromone.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, 2019.
Kaynakça var.
Ülkemizde sanayileşme, hızlı nüfus artışı ve çarpık kentleşmenin zararının şiddeti artmaktadır. Bu durum doğal ve kültürel değerlere giderek daha fazla zarar vermeye ve habitat alanlarının azalmasına neden olmaktadır. Bu zararı engelleyebilmenin yollarından biri de kent ormanların sayılarını artırarak onlardan sadece rekreasyon anlamında değil ekolojik olarak faydalanmaktır. Çünkü doğal dengeyi sağlayarak birçok yaşamsal fonksiyonu yerine getirmeyi başarmaktadır. Edirne Kent Ormanının farklı alanlarına böcek türlerinin tespiti, populasyon yoğunluklarının ve türlerin ergin uçuş dönemlerinin belirlenmesi amacıyla kent ormanının geneline kırmızı renkli yapışkan Rebell Rosso tuzaklar, delta tipi feromon tuzakları ile üç hunili İskandinav tipi feromon tuzakları tesis edilmiştir. Böceklerle yapılan mücadele yöntemlerinde ekolojik dengenin bozulmadan yapılması gerekmektedir. Bu nedenle genellikle biyoteknik mücadele yöntemlerinden olan feromonlar kullanılmaktadır. Arazi çalışmalarının yapıldığı dönem boyunca, deneme sahalarında feromon tuzakları ve tuzak ağaçları ve yardımıyla periyodik kontroller yapılmıştır. Arazide tuzak kontrolleri ergin yakalaması bitinceye kadar sürdürülmüştür. Çalışma sonucunda 22 tür tespit edilmiştir. Bu türler; Tropinota (Epicometis) hirta (Poda, 1761), Morimus ganglbaueri (Reitter, 1894), Scobicia chevrieri (Villa&Villa, 1835), Hylurgus ligniperda (Fabricius, 1787), Tomicus minör (Hartig, 1834), Taphrorychus ramicola (Reitter, 1894), Taphrorychus villifrons (Dufour, 1843), Ips sexdentatus (Boerner, 1766), Orthotomicus erosus (Wollaston, 1857), Scolytus mali (Bechstein 1805), S. rugulosus (Müller, 1818), Anisandrus dispar (Fabricius, 1792), Xyleborus monographus (Fabricius, 1792), Trypodendron lineatum (Olivier, 1795), Trypodendron signatum (Fabricius 1787), Xyleborinus saxesenii ( Ratzeburg, 1837), Lymantria dispar (Linnaeus, 1758), Malocosoma neustria (Linnaeus, 1758), Thaumetopoea wilkinsoni (Tams, 1926), Archips podana (Scopoli, 1763), A. rosana (Linnaeus, 1758) ve Tortrix viridana (Linnaeus, 1758)' dır. Bu türlerden 14 tanesi Edirne yöresinde ilk kez tespit edilmiştir. I. sexdentatus (Boerner, 1766), O. erosus (Wollaston, 1857)'un ciddi zararlar verdiği tespit edilmiştir. Edirne Kent Ormanında zararlı böceklere karşı; mekanik mücadele, biyolojik mücadele, biyoteknik mücadele ve entegre mücadele yöntemleri kullanılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Edirne, Kent Ormanı, Biyotik etmenler, Mücadele yöntemleri, Zararlı Böcek, Feromon.
In our country, the severity of industrialization, rapid population growth and loss of distorted urbanization is increasing. This situation causes more damage to natural and cultural values and decreases habitat areas. One of the ways to prevent this damage is by increasing the number of urban forests and making use of them ecologically not only in terms of recreation. Because it achieves many vital functions by providing natural balance. In order to determine the insect species in different areas of Edirne Urban Forest and to determine the population intensities and adult flight periods of the species, red-colored sticky Rebell Rosso traps, delta type pheromone traps and three-funded Scandinavian type pheromone traps were established. The ecological balance must be done without any deterioration. For this reason, pheromones, which are usually biotechnical methods, are used. During the field surveys, pheromone traps and trap trees and periodic checks were carried out at the test sites. Trap control in the field continued until the adult catch was finished. As a result of the study, 22 species were identified. These species; Tropinota (Epicometis) hirta (Poda, 1761), Morimus ganglbaueri (Reitter, 1894), Scobicia chevrieri (Villa&Villa, 1835), Hylurgus ligniperda (Fabricius, 1787), Tomicus minör (Hartig, 1834), Taphrorychus ramicola (Reitter, 1894), Taphrorychus villifrons (Dufour, 1843), Ips sexdentatus (Boerner, 1766), Orthotomicus erosus (Wollaston, 1857), Scolytus mali (Bechstein 1805), S. rugulosus (Müller, 1818), Anisandrus dispar (Fabricius, 1792), Xyleborus monographus (Fabricius, 1792), Trypodendron lineatum (Olivier, 1795), Trypodendron signatum (Fabricius 1787), Xyleborinus saxesenii ( Ratzeburg, 1837), Lymantria dispar (Linnaeus, 1758), Malocosoma neustria (Linnaeus, 1758), Thaumetopoea wilkinsoni (Tams, 1926), Archips podana (Scopoli, 1763), A. rosana (Linnaeus, 1758) and Tortrix viridana (Linnaeus, 1758). 14 of these species were first record for. Edirne region. I. sexdentatus (Boerner, 1766), O. erosus (Wollaston, 1857) was found to cause serious damage. Against harmful insects in Edirne City Forest; mechanical controlling, biological controlling, biotechnical controlling and integrated controlling methods should be used. Keywords: Edirne, Urban Forest, Biotic factors, Controlling methods, pest insect, Pheromone.