Kentler aslında dinamik sistemler bütünüdür ve sürekli değişim- dönüşüm baskısı altındadır. Bu değişim- dönüşümü gündemde tutan sürekli nüfus artışı, ekonomik gelişmeler, yapı stoğunun eskimesi ve performanslarının düşmesi, deprem gibi büyük kayıpların yaşanmasıyla ilgili nedenlerin varlığı kentlerin önünde çözümü öyle kolay olmayan sorunları doğurur. Çünkü bir yandan dönüşüm baskısı yaşayan kentler diğer yandan bu dönüşüme karşı direnç gösteren koşulları da bünyesinde barındırmaktadır. Bu koşullar mülkiyet dokusundaki çok sahiplilik, yapı ömürlerindeki çok yıllılık, başkaca alanlarda daha önce yaşanan dönüşüm uygulamalarındaki dışlanma, herhangi bir nedenle imar haklarının kısıtlı hale gelmesi olarak sıralanabilir. Ülke nüfusumuzun %77 oranında il ve ilçe merkezlerinde yaşıyor olması aslında dönüşüm baskısı ve bu baskıya karşı oluşan dirençler ile her bir kentimizin/ kentlimizin karşılaştığını göstermektedir. Avrupa'da yaşanan süreç ile birlikte ülkemizdeki kentsel dönüşüm süreçleri ayrı başlıklar altında değerlendirilmiştir. Sonrasında yeni yüzyılda kentleşme politikalarımızı belirleyen merkezi veya yerel yönetim mekanizmalarının bu sorunların çözümünde ve her fırsatta ortaya koydukları 'kentsel dönüşüm' söylemleri altında kentsel rant, kentsel/ kentli hakları ve deprem ile kentsel dönüşüm ilişkisi hep gündemde tutulurken aslında bu söylemlerin kavramsal açıklamaları ve mekansal ilişkileri irdelenerek dönüşüm projelerinin uygulanabilirliği için son dönem yenilikçi modeller açıklanmıştır. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun ile birlikte uygulama alanı yaygınlaştırılmaya çalışılan kentsel dönüşüm "rantsal değil yerinde dönüşüm", "daha yaşanabilir çevre için kentsel dönüşüm" ve "afet riski altında olan alanlarımızı kurtaralım kentsel dönüşüme sahip çıkalım" söylemleri ile gündeminde sürekli kalmaya başlamıştır. bu çalışma ile kentsel dönüşüme yüklenen anlamlar örnek alan incelemesi yapılarak araştırılmıştır. Orta büyüklükte kent örneği olarak incelemeye konu edilen ve 6306 sayılı Kanun ile riskli alan ilanı yapılan Burdur Karasenir, Tepe ve Sinan mahallelerinde yaşayanlarca kentsel dönüşüm ve dönüşüme ilişkin söylemlere yüklenen anlamlar yapılan anket çalışmaları ile istatiksel anlamlılık açısından ele alınmıştır. Kentsel dönüşüme ilişkin bu söylemlerin yarattığı iki farklı algı görülmüştür. Bunlar dönüşümün rant için yapıldığı algısı diğeri ise dönüşümüm yaşam alanlarından uzaklaştırılmasına neden olacağı algısıdır. Dönüşüm uygulamasından beklenenin rant olmadığı ve halkın uygulama sonrası yerinden edilmeyeceklerini anlatan "rantsal değil yerinde dönüşüm" içerikli söylemin, alanda yaşayanlarca algılanan olumsuz etkisinin ortadan kaldırmak ve dönüşüme ilişkin destek ve katılımın artmasını sağlamak amacıyla önerilen dönüşüm modeli ile çalışma sonlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kentsel dönüşüm, Riskli alan, Kentsel rant, Kentli hakları, Deprem.
Cities are in fact of a set of dynamic systems and under the pressure of continuous change-conversion. The agenda of this change-transformation is continuous population growth, economic developments, aging of building stock and the decrease in their performance, the existence of reasons related to the big losses like earthquake causes problems in front of cities which is not so easy to solve. Because the cities on one hand have conversion pressure on the other hand they have conditions that show resistance against this transformation. These conditions can be listed as multi ownership in property texture, high construction life, exclusion of previous transformation practices in other areas, the restriction of zoning rights for any reason The 77% of our country population living in city and district centers actually show that it is encountered to all of our cities and citizens conversion pressure and resistance to this pressure. With the process in Europe, after the urban transformation processes in our country are evaluated under different headings in the new century the central or local government mechanisms that determine our urbanization policies in solving these problems and in every occasion they reveal urban trasnformation under urban annuity, urban / urban rights and the relationship between earthquake and urban transformation are always on the agenda actually the conceptual explanations of these discourses and spatial relations are examined for the applicability of conversion projects aim to explain the recent innovative models with this study. In company with the Transformation of Disaster Risk Areas law (No. 6306), the urban transformation that is being tried to be widespread has always been on the agenda with some discourses such as "on-site transformation instead of rent focused", "urban transformation for a more livable environment", "let's save our areas at risk of disaster and protect urban transformation". Within this study, the meanings attributed to urban transformation were investigated by examining a case area. Urban transformation related perceptions of the people living in Karasenir, Tepe and Sinan neighborhoods of Burdur city, which is examined as a medium-sized sample city and declared as a risky area by the Law No. 6306, were investigated in terms of statistical significance via surveys. According to the findings, there are two different perceptions related to the discourses on urban transformation. The first perception is that the transformation is made for rent, and the other perception is that the transformation will lead to removal from living spaces. The study was concluded with a suggested transformation model that increases the support and the participation of the public toward the urban transformation by extinguishing their negative perception against the discourse of "on-site transformation instead of rent focused" which expresses that the rent is not expected with this transformation and the public will not be displaced due to the transformation. Keywords: Urban transformation, Risky area, Urban rant, Urban rights, Earthquake.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, 2019.
Kaynakça var.
Kentler aslında dinamik sistemler bütünüdür ve sürekli değişim- dönüşüm baskısı altındadır. Bu değişim- dönüşümü gündemde tutan sürekli nüfus artışı, ekonomik gelişmeler, yapı stoğunun eskimesi ve performanslarının düşmesi, deprem gibi büyük kayıpların yaşanmasıyla ilgili nedenlerin varlığı kentlerin önünde çözümü öyle kolay olmayan sorunları doğurur. Çünkü bir yandan dönüşüm baskısı yaşayan kentler diğer yandan bu dönüşüme karşı direnç gösteren koşulları da bünyesinde barındırmaktadır. Bu koşullar mülkiyet dokusundaki çok sahiplilik, yapı ömürlerindeki çok yıllılık, başkaca alanlarda daha önce yaşanan dönüşüm uygulamalarındaki dışlanma, herhangi bir nedenle imar haklarının kısıtlı hale gelmesi olarak sıralanabilir. Ülke nüfusumuzun %77 oranında il ve ilçe merkezlerinde yaşıyor olması aslında dönüşüm baskısı ve bu baskıya karşı oluşan dirençler ile her bir kentimizin/ kentlimizin karşılaştığını göstermektedir. Avrupa'da yaşanan süreç ile birlikte ülkemizdeki kentsel dönüşüm süreçleri ayrı başlıklar altında değerlendirilmiştir. Sonrasında yeni yüzyılda kentleşme politikalarımızı belirleyen merkezi veya yerel yönetim mekanizmalarının bu sorunların çözümünde ve her fırsatta ortaya koydukları 'kentsel dönüşüm' söylemleri altında kentsel rant, kentsel/ kentli hakları ve deprem ile kentsel dönüşüm ilişkisi hep gündemde tutulurken aslında bu söylemlerin kavramsal açıklamaları ve mekansal ilişkileri irdelenerek dönüşüm projelerinin uygulanabilirliği için son dönem yenilikçi modeller açıklanmıştır. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun ile birlikte uygulama alanı yaygınlaştırılmaya çalışılan kentsel dönüşüm "rantsal değil yerinde dönüşüm", "daha yaşanabilir çevre için kentsel dönüşüm" ve "afet riski altında olan alanlarımızı kurtaralım kentsel dönüşüme sahip çıkalım" söylemleri ile gündeminde sürekli kalmaya başlamıştır. bu çalışma ile kentsel dönüşüme yüklenen anlamlar örnek alan incelemesi yapılarak araştırılmıştır. Orta büyüklükte kent örneği olarak incelemeye konu edilen ve 6306 sayılı Kanun ile riskli alan ilanı yapılan Burdur Karasenir, Tepe ve Sinan mahallelerinde yaşayanlarca kentsel dönüşüm ve dönüşüme ilişkin söylemlere yüklenen anlamlar yapılan anket çalışmaları ile istatiksel anlamlılık açısından ele alınmıştır. Kentsel dönüşüme ilişkin bu söylemlerin yarattığı iki farklı algı görülmüştür. Bunlar dönüşümün rant için yapıldığı algısı diğeri ise dönüşümüm yaşam alanlarından uzaklaştırılmasına neden olacağı algısıdır. Dönüşüm uygulamasından beklenenin rant olmadığı ve halkın uygulama sonrası yerinden edilmeyeceklerini anlatan "rantsal değil yerinde dönüşüm" içerikli söylemin, alanda yaşayanlarca algılanan olumsuz etkisinin ortadan kaldırmak ve dönüşüme ilişkin destek ve katılımın artmasını sağlamak amacıyla önerilen dönüşüm modeli ile çalışma sonlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kentsel dönüşüm, Riskli alan, Kentsel rant, Kentli hakları, Deprem.
Cities are in fact of a set of dynamic systems and under the pressure of continuous change-conversion. The agenda of this change-transformation is continuous population growth, economic developments, aging of building stock and the decrease in their performance, the existence of reasons related to the big losses like earthquake causes problems in front of cities which is not so easy to solve. Because the cities on one hand have conversion pressure on the other hand they have conditions that show resistance against this transformation. These conditions can be listed as multi ownership in property texture, high construction life, exclusion of previous transformation practices in other areas, the restriction of zoning rights for any reason The 77% of our country population living in city and district centers actually show that it is encountered to all of our cities and citizens conversion pressure and resistance to this pressure. With the process in Europe, after the urban transformation processes in our country are evaluated under different headings in the new century the central or local government mechanisms that determine our urbanization policies in solving these problems and in every occasion they reveal urban trasnformation under urban annuity, urban / urban rights and the relationship between earthquake and urban transformation are always on the agenda actually the conceptual explanations of these discourses and spatial relations are examined for the applicability of conversion projects aim to explain the recent innovative models with this study. In company with the Transformation of Disaster Risk Areas law (No. 6306), the urban transformation that is being tried to be widespread has always been on the agenda with some discourses such as "on-site transformation instead of rent focused", "urban transformation for a more livable environment", "let's save our areas at risk of disaster and protect urban transformation". Within this study, the meanings attributed to urban transformation were investigated by examining a case area. Urban transformation related perceptions of the people living in Karasenir, Tepe and Sinan neighborhoods of Burdur city, which is examined as a medium-sized sample city and declared as a risky area by the Law No. 6306, were investigated in terms of statistical significance via surveys. According to the findings, there are two different perceptions related to the discourses on urban transformation. The first perception is that the transformation is made for rent, and the other perception is that the transformation will lead to removal from living spaces. The study was concluded with a suggested transformation model that increases the support and the participation of the public toward the urban transformation by extinguishing their negative perception against the discourse of "on-site transformation instead of rent focused" which expresses that the rent is not expected with this transformation and the public will not be displaced due to the transformation. Keywords: Urban transformation, Risky area, Urban rant, Urban rights, Earthquake.