Bu çalışmada, ilk olarak bazı demir(III) komplekslerinin, epoksitlerin olefinlerle radikal/redoks mekanizma üzerinden halka genişlemesi reaksiyonundaki katalitik etkisi incelenmiştir. Söz konusu reaksiyonla, sübstitüe tetrahidrofuran bileşikleri yüksek verim ve diastereomerik oranlarla elde edilmiştir. Özellikle demir(III) porfirinler en yüksek katalitik etkinliği göstermişlerdir. Diğer taraftan, bazı kiral demir(III) salen kompleksleri sübstitüe tetrahidrofuran bileşiklerini yüksek enantiyomerik fazlalıklarla sentezlememizi sağlamıştır (%92 ee kadar). Çalışmanın ikinci bölümünde, allilik ve benzilik organoçinko bileşiklerinin demir ve kobalt katalizli olarak hazırlanması, sonrasında çeşitli elektrofillerle eşleştirilmesi üzerine yeni yöntemler geliştirilmiştir. Söz konusu reaksiyon ile sübstitüe homoallilik alkoller yüksek verimlerle sentezlenmiştir. Özellikle demir-salen ve kobalt-salen kombinasyonları yüksek katalitik aktivite göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Kataliz, demir katalizi, kobalt katalizi, porfirinler, asimetrik sentez, tetrahidrofuranlar, organometalik bileşikler, organoçinko bileşikleri, homoallilik alkoller.
In this work, firstly, the catalytic activity of some iron(III) complexes in the ring expansion reaction of epoxides with olefins via radical/redox mechanism has been investigated. With the subject reaction, the substituted tetrahydrofuran compounds could be obtained in high yield and diastereomeric ratios. In particular, iron(III) porphyrins showed the highest catalytic activity. On the other hand, certain chiral iron(III) salen complexes allowed us to synthesize substituted tetrahydrofuran compounds with high enantiomeric excesses (up to 92% ee). In the second part of the work, new methods have been developed on iron and cobalt catalyzed preparation of allylic and benzylic organozinc compounds, followed by coupling to various electrophiles. Substituted homoallylic alcohols have been synthesized with high yield by this reaction. Especially iron-salen and cobalt-salen combinations showed high catalytic activity. Keywords: Catalysis, iron catalysis, cobalt catalysis, porphyrins, asymmetric synthesis, tetrahydrofurans, organometalic compounds, organozinc compounds, homoallylic alcohols.
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, 2019.
Kaynakça var.
Bu çalışmada, ilk olarak bazı demir(III) komplekslerinin, epoksitlerin olefinlerle radikal/redoks mekanizma üzerinden halka genişlemesi reaksiyonundaki katalitik etkisi incelenmiştir. Söz konusu reaksiyonla, sübstitüe tetrahidrofuran bileşikleri yüksek verim ve diastereomerik oranlarla elde edilmiştir. Özellikle demir(III) porfirinler en yüksek katalitik etkinliği göstermişlerdir. Diğer taraftan, bazı kiral demir(III) salen kompleksleri sübstitüe tetrahidrofuran bileşiklerini yüksek enantiyomerik fazlalıklarla sentezlememizi sağlamıştır (%92 ee kadar). Çalışmanın ikinci bölümünde, allilik ve benzilik organoçinko bileşiklerinin demir ve kobalt katalizli olarak hazırlanması, sonrasında çeşitli elektrofillerle eşleştirilmesi üzerine yeni yöntemler geliştirilmiştir. Söz konusu reaksiyon ile sübstitüe homoallilik alkoller yüksek verimlerle sentezlenmiştir. Özellikle demir-salen ve kobalt-salen kombinasyonları yüksek katalitik aktivite göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Kataliz, demir katalizi, kobalt katalizi, porfirinler, asimetrik sentez, tetrahidrofuranlar, organometalik bileşikler, organoçinko bileşikleri, homoallilik alkoller.
In this work, firstly, the catalytic activity of some iron(III) complexes in the ring expansion reaction of epoxides with olefins via radical/redox mechanism has been investigated. With the subject reaction, the substituted tetrahydrofuran compounds could be obtained in high yield and diastereomeric ratios. In particular, iron(III) porphyrins showed the highest catalytic activity. On the other hand, certain chiral iron(III) salen complexes allowed us to synthesize substituted tetrahydrofuran compounds with high enantiomeric excesses (up to 92% ee). In the second part of the work, new methods have been developed on iron and cobalt catalyzed preparation of allylic and benzylic organozinc compounds, followed by coupling to various electrophiles. Substituted homoallylic alcohols have been synthesized with high yield by this reaction. Especially iron-salen and cobalt-salen combinations showed high catalytic activity. Keywords: Catalysis, iron catalysis, cobalt catalysis, porphyrins, asymmetric synthesis, tetrahydrofurans, organometalic compounds, organozinc compounds, homoallylic alcohols.