Bin yıldan fazla Anadolu topraklarına hâkim olmuş Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğu, Hıristiyanlığı öncelikli din olarak kabul etmiş ve Bizans dini mimarisi, Hıristiyanlığın ibadet ve tapınma mekânı olan kiliselerde kendisini göstermiştir. Bizans mimarisi genel olarak; Erken Bizans dönemi (Justinianus), Orta Bizans dönemi ve Geç Bizans dönemi olarak üç ana başlıkta incelenmiştir. Trabzon'da Bizans mimarisinin en güzel örnekleri kiliseler üzerinden incelenebilmektedir. Tezimiz kapsamında cami işlevinde kullanılarak günümüze kadar ulaşabilmiş Trabzon'daki Bizans dönemi kiliselerinin, yeniden işlevlendirme ve kullanım sürecinde maruz kaldığı müdahalelerin olumlu ve olumsuz yönleri çeşitli parametreler ışığında değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme ışığında kiliselerin cami olarak yeniden işlevlendirilmesi ve kullanımı sürecinde nasıl bir yol takip edilmesi gerektiği, dikkat edilmesi gereken hususlar belirlenerek müdahalenin sınırları çizilmeye çalışılmıştır. Kiliselerin cami olarak işlevlendirilmesinde yeni işlevin yapısal müdahaleyi en aza indirgeyecek şekilde, daha sınırlı bir yeni işlev alanı tanımlanarak, yapının tarihi dokusu, mekânsal ve kentsel algısına zarar vermeyecek şekilde uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bizans, Kilise, Yeniden İşlevlendirme, Koruma, Trabzon
Byzantine empire has ruled in Anatolian territory for more than 1000 years and accepted Christianity as a primary religion. As a result of this situation Byzantium architectures express itself in churches. Byzantium architecture is generally examined under three main objects; early Byzantium Time, middle Byzantium time and latter Byzantium time. You can examine Byzantium architecture in Trabzon where the most beautiful examples of churches are located there. In our thesis we are trying to explain what kind of difficulties old Byzantium churches which can be survived until now and using as mosques suffered from and what kind of processes has they go through. We are trying to examine these situations on their certain parameters. Under this examination we are trying to express how we should set a border To change the churches into the mosques and what kind of path we should follow. We reached the conclusion that on the reconciliation period it's better not ruining the natural environment, preserving Historical atmosphere of the building and also the originality of the building. Keywords: Byzantium, Church, Refunction, Protection, Trabzon
Tez (Yüksek Lisas) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, 2019.
Kaynakça var.
Bin yıldan fazla Anadolu topraklarına hâkim olmuş Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğu, Hıristiyanlığı öncelikli din olarak kabul etmiş ve Bizans dini mimarisi, Hıristiyanlığın ibadet ve tapınma mekânı olan kiliselerde kendisini göstermiştir. Bizans mimarisi genel olarak; Erken Bizans dönemi (Justinianus), Orta Bizans dönemi ve Geç Bizans dönemi olarak üç ana başlıkta incelenmiştir. Trabzon'da Bizans mimarisinin en güzel örnekleri kiliseler üzerinden incelenebilmektedir. Tezimiz kapsamında cami işlevinde kullanılarak günümüze kadar ulaşabilmiş Trabzon'daki Bizans dönemi kiliselerinin, yeniden işlevlendirme ve kullanım sürecinde maruz kaldığı müdahalelerin olumlu ve olumsuz yönleri çeşitli parametreler ışığında değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme ışığında kiliselerin cami olarak yeniden işlevlendirilmesi ve kullanımı sürecinde nasıl bir yol takip edilmesi gerektiği, dikkat edilmesi gereken hususlar belirlenerek müdahalenin sınırları çizilmeye çalışılmıştır. Kiliselerin cami olarak işlevlendirilmesinde yeni işlevin yapısal müdahaleyi en aza indirgeyecek şekilde, daha sınırlı bir yeni işlev alanı tanımlanarak, yapının tarihi dokusu, mekânsal ve kentsel algısına zarar vermeyecek şekilde uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bizans, Kilise, Yeniden İşlevlendirme, Koruma, Trabzon
Byzantine empire has ruled in Anatolian territory for more than 1000 years and accepted Christianity as a primary religion. As a result of this situation Byzantium architectures express itself in churches. Byzantium architecture is generally examined under three main objects; early Byzantium Time, middle Byzantium time and latter Byzantium time. You can examine Byzantium architecture in Trabzon where the most beautiful examples of churches are located there. In our thesis we are trying to explain what kind of difficulties old Byzantium churches which can be survived until now and using as mosques suffered from and what kind of processes has they go through. We are trying to examine these situations on their certain parameters. Under this examination we are trying to express how we should set a border To change the churches into the mosques and what kind of path we should follow. We reached the conclusion that on the reconciliation period it's better not ruining the natural environment, preserving Historical atmosphere of the building and also the originality of the building. Keywords: Byzantium, Church, Refunction, Protection, Trabzon