Yalvaç ilçesinde bulunan ve Isparta bölgesinin en büyük antik kentlerinden olan Pisidia Antiokheia kenti, yüzyıllar boyunca farklı uygarlıkların odağında olmuş önemli yerleşim alanları arasında yer almaktadır. Bugünkü Yalvaç ilçesi ile iç içe geçmiş durumda olan antik kent, Selçukluların bölgeye yerleşmesi ile birlikte terk edilmiş ve zamanla kent toprak örtüsü altında kalmıştır. Yalvaç ilçe merkezinde yer alan Devlethan Camisi, yeniden organize edilen bu Selçuklu kentinin ana merkezini oluşturmuş ve kentin diğer yapıları zamanla, Devlethan Camisi etrafında zincirin halkaları şeklinde önem sırasına göre yerlerini almışlardır. Özellikle kamu yapılarının merkezde olmasına dikkat edilerek kent planlamasının yapıldığı bugünkü mevcut yerleşime bakıldığında net bir şekilde görülebilmektedir. Pisidia Antiokheia kentinin eteğine oturtulmuş olan Yalvaç kentine yerleşen halk, henüz koruma bilincinin tam olarak oluşmadığı yıllarda, antik kenti adeta bir taş ocağı olarak görmüş, antik yapılara ait mimari blokları, kendileri için inşa ettikleri yeni yapılarda devşirme olarak kullanmışlardır. Devşirme malzeme kullanımının en yoğun olduğu Devlethan Cami başta olmak üzere kentin bütün mahallerinde farklı yapılarda devşirme bloklar söz konusudur. Antiokheia kentinden sadece yapı elemanları alınmamış, aynı zamanda toplumsal ve kültürel imgeler bağlamındaki soyut izler bugün Yalvaç'ta görülebilmektedir. İnsan yaşamında hemen hemen her konuda görülen etkileşim olgusu bu tez çalışmasının ana omurgasını oluşturmaktadır. Çevresel, toplumsal ve mekânsallık gibi hususların yanı sıra şehircilik ve kentleşme gibi birçok farklı konuda, Antiokheia kentinin izleri, bugünkü ilçe yerleşiminde var mıydı, eğer varsa nasıl ve ne kadar sorularının cevapları çalışma kapsamında tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Antiokheia kenti ile Yalvaç ilçesi arasındaki benzerlik ve farklılıklar önce tek tek ele alınmış, daha sonra karşılaştırma yöntemi kullanılarak antik bir kent ile modern bir kent arasındaki etkileşimler tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Pisidia, Antiokheia, Yalvaç, Kent, Kimlik, Mimari
Pisidia Antiokheia, which is one of the largest ancient cities of Isparta region in Yalvaç district, is among the important settlement areas that have been the focus of different civilizations for centuries. The ancient city, which is intertwined with today's Yalvaç district, was abandoned when the Seljuks settled in the region and the city was under the cover of the soil. In the center of Yalvaç district, Devlethan Mosque formed the main center of this reorganized Seljuk city and other structures of the city took their place in the form of chain rings around the Devlethan Mosque. It can be seen clearly when we look at the current settlement where urban planning is made, paying particular attention to the fact that public buildings are in the center. The people who settled in Yalvaç, which was placed at the foot of Pisidia Antiokheia, saw the ancient city as a stone quarry in the years when the awareness of protection was not fully formed, and used the architectural blocks of the ancient buildings as re-used in the new buildings they built. In all the neighborhoods, especially in the Devlethan Mosque, where the use of reused materials is the most intense, there are reused blocks in different structures. Not only the building elements were removed from the city of Antioch, but also abstract traces in the context of social and cultural images can be seen today in Yalvaç. The phenomenon of interaction in almost every subject in human life is the main backbone of this thesis. In addition to environmental, social and spatiality, the traces of the city of Antiochia were present in many districts such as urbanism and urbanization. In this study, the similarities and differences between Antiokheia and Yalvaç were first discussed one by one, and then the comparison method was tried to determine the interaction between an ancient city and a modern city. Keywords: Pisidia, Antiokheia, Yalvaç, City, Identity, Architectural
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, 2019.
Kaynakça var.
Yalvaç ilçesinde bulunan ve Isparta bölgesinin en büyük antik kentlerinden olan Pisidia Antiokheia kenti, yüzyıllar boyunca farklı uygarlıkların odağında olmuş önemli yerleşim alanları arasında yer almaktadır. Bugünkü Yalvaç ilçesi ile iç içe geçmiş durumda olan antik kent, Selçukluların bölgeye yerleşmesi ile birlikte terk edilmiş ve zamanla kent toprak örtüsü altında kalmıştır. Yalvaç ilçe merkezinde yer alan Devlethan Camisi, yeniden organize edilen bu Selçuklu kentinin ana merkezini oluşturmuş ve kentin diğer yapıları zamanla, Devlethan Camisi etrafında zincirin halkaları şeklinde önem sırasına göre yerlerini almışlardır. Özellikle kamu yapılarının merkezde olmasına dikkat edilerek kent planlamasının yapıldığı bugünkü mevcut yerleşime bakıldığında net bir şekilde görülebilmektedir. Pisidia Antiokheia kentinin eteğine oturtulmuş olan Yalvaç kentine yerleşen halk, henüz koruma bilincinin tam olarak oluşmadığı yıllarda, antik kenti adeta bir taş ocağı olarak görmüş, antik yapılara ait mimari blokları, kendileri için inşa ettikleri yeni yapılarda devşirme olarak kullanmışlardır. Devşirme malzeme kullanımının en yoğun olduğu Devlethan Cami başta olmak üzere kentin bütün mahallerinde farklı yapılarda devşirme bloklar söz konusudur. Antiokheia kentinden sadece yapı elemanları alınmamış, aynı zamanda toplumsal ve kültürel imgeler bağlamındaki soyut izler bugün Yalvaç'ta görülebilmektedir. İnsan yaşamında hemen hemen her konuda görülen etkileşim olgusu bu tez çalışmasının ana omurgasını oluşturmaktadır. Çevresel, toplumsal ve mekânsallık gibi hususların yanı sıra şehircilik ve kentleşme gibi birçok farklı konuda, Antiokheia kentinin izleri, bugünkü ilçe yerleşiminde var mıydı, eğer varsa nasıl ve ne kadar sorularının cevapları çalışma kapsamında tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Antiokheia kenti ile Yalvaç ilçesi arasındaki benzerlik ve farklılıklar önce tek tek ele alınmış, daha sonra karşılaştırma yöntemi kullanılarak antik bir kent ile modern bir kent arasındaki etkileşimler tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Pisidia, Antiokheia, Yalvaç, Kent, Kimlik, Mimari
Pisidia Antiokheia, which is one of the largest ancient cities of Isparta region in Yalvaç district, is among the important settlement areas that have been the focus of different civilizations for centuries. The ancient city, which is intertwined with today's Yalvaç district, was abandoned when the Seljuks settled in the region and the city was under the cover of the soil. In the center of Yalvaç district, Devlethan Mosque formed the main center of this reorganized Seljuk city and other structures of the city took their place in the form of chain rings around the Devlethan Mosque. It can be seen clearly when we look at the current settlement where urban planning is made, paying particular attention to the fact that public buildings are in the center. The people who settled in Yalvaç, which was placed at the foot of Pisidia Antiokheia, saw the ancient city as a stone quarry in the years when the awareness of protection was not fully formed, and used the architectural blocks of the ancient buildings as re-used in the new buildings they built. In all the neighborhoods, especially in the Devlethan Mosque, where the use of reused materials is the most intense, there are reused blocks in different structures. Not only the building elements were removed from the city of Antioch, but also abstract traces in the context of social and cultural images can be seen today in Yalvaç. The phenomenon of interaction in almost every subject in human life is the main backbone of this thesis. In addition to environmental, social and spatiality, the traces of the city of Antiochia were present in many districts such as urbanism and urbanization. In this study, the similarities and differences between Antiokheia and Yalvaç were first discussed one by one, and then the comparison method was tried to determine the interaction between an ancient city and a modern city. Keywords: Pisidia, Antiokheia, Yalvaç, City, Identity, Architectural