Ülkemizde imar hukukunda plan hiyerarşisi başka bir deyişle planların kademeli birlikteliği ilkesine göre alt ölçekli planlar üst ölçekli plan kararlarına uyum sağlamalı ve çelişmemeli, üst ölçekli planlar ise alt ölçekli plana girdi ve yön verecek şekilde olmalıdır. Uygulamada ise İmar Kanunu'nda ve ilgili mevzuatta bu tanımlamanın yer almasına rağmen bu tanımla çelişen ayrıntıları görmek olasıdır. Plan hiyerarşisine göre üst ölçekli planlar alt ölçekli planların mekâna uygulanması anlamında kılavuzluk eden planlardır. Bu bağlamda üst ölçekli planlar; planlama alanında doğal, tarihi, ekonomik, sosyal ve kültürel özellikler bakımından kısıtlayıcı, koruyucu, yönlendirici ve yol gösterici kararları içeren planlardır. Plan hiyerarşisi ve planlamanın doğası gereği her plan bir üst ölçekli plana uygun biçimde plan kararı üretmek zorundadır. Planlama dizgesinde koruma amaçlı imar planları da üst ölçekli planlarla ilişki kurulmadan üretilmekte, bu nedenle plan hiyerarşisindeki konumu ve yeri sorgulanır olmaktadır. Mekânsal strateji planlarından bölge planlarına dek paralel olarak ilerle(tile)meyen planlama süreci, doğal olarak farklı planlar arasında kopukluklar meydana getirmektedir. Evrensel koruma hedefi, koruma amaçlı imar planına gelene kadar diğer üst ölçekli planlarda plan kararlarına doğrudan yansıtılmamakta ve yalnızca koruma amaçlı imar planında ele alındığında üst-alt ölçek uyumsuzluğu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, koruma amaçlı imar planları ve üst ölçekli planlarla ilişkisi plan hiyerarşisi bağlamında incelenmektedir. Kayseri-Germir Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı İmar Planı örneği üzerinden, planların kademeli birlikteliği ilkesi değerlendirilmektedir. Bu amaçla; bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı, koruma amaçlı nazım ve uygulama imar planları incelenerek örneklem üzerinden plan hiyerarşisi irdelenmekte, öneriler getirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Plan Hiyerarşisi, Planların Kademeli Birlikteliği, Koruma Amaçlı İmar Planı, Kayseri-Germir Kentsel Sit Alanı
In Turkey, according to urban law and its basic principle of hierarchical unity, the lower-scale plans have to be appropriate to the upper-scale plans without any inconsistency and upper-scale plans have to direct and provide input to the lower-scale plans. However, although the Turkish Reconstruction Law clearly sets out these principles clearly, some contradictions are still seen in planning practice. According to the planning hierarchy, the upper-scale plans guides the lower-scale plans for spatial decisions and arrangements. In this context, upper-scale plans are expected to include restrictive, protective, guiding or directing decisions on natural, historical, economic, social and cultural features. Due to this principle, in planning hierarchy each plan must produce planning decisions in harmony to the upper-scale plans. In Turkish planning system, urban conservation plans that are defined as a kind of special-purpose plans covering a limited urban heritage area are generally prepared without considering the decisions of overall upper-scale urban development plans. This fact causes to question the mission and aim of urban conservation plans. Once the planning process that consist of different level of plans from regional to the local spatial scale cannot be operated properly, contradictions and inharmonious decisions that break the planning flowchart are possibly made. As a general problem, the universal conservation targets are not reflected directly in the decisions of other upper-scale plans and only take place in urban conservation plans and this fact creates conflict and disharmony between different plan levels. In this thesis, the relation between urban conservation plans and upper-scale urban plans is examined in the context of planning hierarchy. The principle of gradual suitability of the plans is evaluated through the example of the Urban Conservation Plan of Germir Urban Heritage Area in Kayseri. For this purpose; regional plan, municipal development plan, spatial plans and urban conservation plan of Germir are examined, the planning hierarchy is argued in terms of decisions of different level plans and suggestions are made in conclusion. Keywords: Planning Hierarchy, Principle of Gradual Suitability, Urban Conservation Plan, Kayseri-Germir Urban Conservation Area.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, 2019.
Kaynakça var.
Ülkemizde imar hukukunda plan hiyerarşisi başka bir deyişle planların kademeli birlikteliği ilkesine göre alt ölçekli planlar üst ölçekli plan kararlarına uyum sağlamalı ve çelişmemeli, üst ölçekli planlar ise alt ölçekli plana girdi ve yön verecek şekilde olmalıdır. Uygulamada ise İmar Kanunu'nda ve ilgili mevzuatta bu tanımlamanın yer almasına rağmen bu tanımla çelişen ayrıntıları görmek olasıdır. Plan hiyerarşisine göre üst ölçekli planlar alt ölçekli planların mekâna uygulanması anlamında kılavuzluk eden planlardır. Bu bağlamda üst ölçekli planlar; planlama alanında doğal, tarihi, ekonomik, sosyal ve kültürel özellikler bakımından kısıtlayıcı, koruyucu, yönlendirici ve yol gösterici kararları içeren planlardır. Plan hiyerarşisi ve planlamanın doğası gereği her plan bir üst ölçekli plana uygun biçimde plan kararı üretmek zorundadır. Planlama dizgesinde koruma amaçlı imar planları da üst ölçekli planlarla ilişki kurulmadan üretilmekte, bu nedenle plan hiyerarşisindeki konumu ve yeri sorgulanır olmaktadır. Mekânsal strateji planlarından bölge planlarına dek paralel olarak ilerle(tile)meyen planlama süreci, doğal olarak farklı planlar arasında kopukluklar meydana getirmektedir. Evrensel koruma hedefi, koruma amaçlı imar planına gelene kadar diğer üst ölçekli planlarda plan kararlarına doğrudan yansıtılmamakta ve yalnızca koruma amaçlı imar planında ele alındığında üst-alt ölçek uyumsuzluğu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, koruma amaçlı imar planları ve üst ölçekli planlarla ilişkisi plan hiyerarşisi bağlamında incelenmektedir. Kayseri-Germir Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı İmar Planı örneği üzerinden, planların kademeli birlikteliği ilkesi değerlendirilmektedir. Bu amaçla; bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı, koruma amaçlı nazım ve uygulama imar planları incelenerek örneklem üzerinden plan hiyerarşisi irdelenmekte, öneriler getirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Plan Hiyerarşisi, Planların Kademeli Birlikteliği, Koruma Amaçlı İmar Planı, Kayseri-Germir Kentsel Sit Alanı
In Turkey, according to urban law and its basic principle of hierarchical unity, the lower-scale plans have to be appropriate to the upper-scale plans without any inconsistency and upper-scale plans have to direct and provide input to the lower-scale plans. However, although the Turkish Reconstruction Law clearly sets out these principles clearly, some contradictions are still seen in planning practice. According to the planning hierarchy, the upper-scale plans guides the lower-scale plans for spatial decisions and arrangements. In this context, upper-scale plans are expected to include restrictive, protective, guiding or directing decisions on natural, historical, economic, social and cultural features. Due to this principle, in planning hierarchy each plan must produce planning decisions in harmony to the upper-scale plans. In Turkish planning system, urban conservation plans that are defined as a kind of special-purpose plans covering a limited urban heritage area are generally prepared without considering the decisions of overall upper-scale urban development plans. This fact causes to question the mission and aim of urban conservation plans. Once the planning process that consist of different level of plans from regional to the local spatial scale cannot be operated properly, contradictions and inharmonious decisions that break the planning flowchart are possibly made. As a general problem, the universal conservation targets are not reflected directly in the decisions of other upper-scale plans and only take place in urban conservation plans and this fact creates conflict and disharmony between different plan levels. In this thesis, the relation between urban conservation plans and upper-scale urban plans is examined in the context of planning hierarchy. The principle of gradual suitability of the plans is evaluated through the example of the Urban Conservation Plan of Germir Urban Heritage Area in Kayseri. For this purpose; regional plan, municipal development plan, spatial plans and urban conservation plan of Germir are examined, the planning hierarchy is argued in terms of decisions of different level plans and suggestions are made in conclusion. Keywords: Planning Hierarchy, Principle of Gradual Suitability, Urban Conservation Plan, Kayseri-Germir Urban Conservation Area.