Kentsel açık-yeşil alanların önemli bir parçası olan kent parklarının kentlere ekolojik ve çevresel katkılarının yanı sıra insanlara da fiziksel, sosyal-kültürel ve ruhsal katkı sağlamaktadır. Birçok rekreasyonel ekosistem hizmetlerini ve/veya kullanımlarını içinde barındıran kent parkları insanların rekreasyonel gereksinimlerini karşılama açısından önem taşımaktadır. Kent bütününe hizmet sağlayan kent parklarından Antalya Atatürk Kültür Parkı örnek alınarak gerçekleştirilen çalışmanın amacı, kent parklarının sağladığı rekreasyonel ekosistem hizmetlerine yönelik kullanıcı görüşlerine dayalı bir değerlendirme yapmaktır. Bu kapsamda Atatürk Kültür Parkı içerisinde yer alan her bir işlevsel birimin mevcut durumu ortaya koyulmuştur. Parktaki rekreasyonel ekosistem hizmeti sağlama potansiyelinin değerlendirilmesi; Antalya'nın 2018 yılı nüfusu dikkate alınarak 400 katılımcıya uygulanan anket çalışması rastgele örneklem yöntemi ile yüz yüze olarak gerçekleştirilmiştir. Anket çalışmasından elde edilen verilerin değerlendirilmesi SPSS programı içerisinde yer alan analiz programları ile yapılmıştır. Çalışmaya; 209( %52,3) kadın, 191 (%47,7) erkek kullanıcı katılmıştır. Anket sonuçlarına göre parkı en çok ziyaret eden kullanıcılar (%30,8) 26-35 yaş aralığındadır. Park ziyaretlerinin sıklığı en fazla (%41,8) yılda birkaç kez, ziyaret saatleri ise (%38,15) 15.00-18.00 saat aralığında gerçekleştiği saptanmıştır. Analiz sonuçlarına göre kullanıcıların parkı; (%18,3) görsel çekicilik ve estetiği açısından tercih ettiklerini, (%17,6) en çok yaya gezinti alanlarını kullandıklarını ve (%25,5) temiz hava almak ve stresten uzaklaşmak amacı ile kullanmakta olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Ekosistem hizmetleri, açık ve yeşil alanlar, kent parkı, rekreasyon, Antalya Atatürk Kültür Parkı.
In addition to the ecological and environmental contributions of urban parks, which are an important part of urban open green spaces, they contribute to the physical, social-cultural and spiritual contributions of people. Urban parks, which include many recreational ecosystem services and/or uses, are important for meeting the recreational needs of people. The purpose of the study, which is performed by taking Antalya Atatürk Culture Park as one of the city parks providing service to the whole city, to make an assessment based on user views on recreational ecosystem services provided by urban parks. In this context, the current status of each functional unit within the Atatürk Cultural Park is presented. Assessing the potential to provide recreational ecosystem services in the park; The survey, which was applied to 400 participants by considering the population of Antalya in 2018, was carried out face to face with random sampling method. The data obtained from the survey were evaluated with the analysis programs included in the SPSS program. To work; 209 (52.3%) female and 191 (47.7%) male users participated in the study. According to the survey results, the most visited users (30.8%) are between 26-35 years old. The frequency of the visits to the park (41.8%) was several times a year and the visit times (38.15%) were between 15.00-18.00 hours. According to the results of the analysis of the park; (18.3%) preferred in terms of visual appeal and aesthetics, (17.6%) used the most pedestrian navigation areas and (25.5%) to get fresh air and to avoid stress. Keywords: Ecosystem services, open and green areas, recreation, urban park, Antalya Atatürk Culture Park.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, 2020.
Kaynakça var.
Kentsel açık-yeşil alanların önemli bir parçası olan kent parklarının kentlere ekolojik ve çevresel katkılarının yanı sıra insanlara da fiziksel, sosyal-kültürel ve ruhsal katkı sağlamaktadır. Birçok rekreasyonel ekosistem hizmetlerini ve/veya kullanımlarını içinde barındıran kent parkları insanların rekreasyonel gereksinimlerini karşılama açısından önem taşımaktadır. Kent bütününe hizmet sağlayan kent parklarından Antalya Atatürk Kültür Parkı örnek alınarak gerçekleştirilen çalışmanın amacı, kent parklarının sağladığı rekreasyonel ekosistem hizmetlerine yönelik kullanıcı görüşlerine dayalı bir değerlendirme yapmaktır. Bu kapsamda Atatürk Kültür Parkı içerisinde yer alan her bir işlevsel birimin mevcut durumu ortaya koyulmuştur. Parktaki rekreasyonel ekosistem hizmeti sağlama potansiyelinin değerlendirilmesi; Antalya'nın 2018 yılı nüfusu dikkate alınarak 400 katılımcıya uygulanan anket çalışması rastgele örneklem yöntemi ile yüz yüze olarak gerçekleştirilmiştir. Anket çalışmasından elde edilen verilerin değerlendirilmesi SPSS programı içerisinde yer alan analiz programları ile yapılmıştır. Çalışmaya; 209( %52,3) kadın, 191 (%47,7) erkek kullanıcı katılmıştır. Anket sonuçlarına göre parkı en çok ziyaret eden kullanıcılar (%30,8) 26-35 yaş aralığındadır. Park ziyaretlerinin sıklığı en fazla (%41,8) yılda birkaç kez, ziyaret saatleri ise (%38,15) 15.00-18.00 saat aralığında gerçekleştiği saptanmıştır. Analiz sonuçlarına göre kullanıcıların parkı; (%18,3) görsel çekicilik ve estetiği açısından tercih ettiklerini, (%17,6) en çok yaya gezinti alanlarını kullandıklarını ve (%25,5) temiz hava almak ve stresten uzaklaşmak amacı ile kullanmakta olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Ekosistem hizmetleri, açık ve yeşil alanlar, kent parkı, rekreasyon, Antalya Atatürk Kültür Parkı.
In addition to the ecological and environmental contributions of urban parks, which are an important part of urban open green spaces, they contribute to the physical, social-cultural and spiritual contributions of people. Urban parks, which include many recreational ecosystem services and/or uses, are important for meeting the recreational needs of people. The purpose of the study, which is performed by taking Antalya Atatürk Culture Park as one of the city parks providing service to the whole city, to make an assessment based on user views on recreational ecosystem services provided by urban parks. In this context, the current status of each functional unit within the Atatürk Cultural Park is presented. Assessing the potential to provide recreational ecosystem services in the park; The survey, which was applied to 400 participants by considering the population of Antalya in 2018, was carried out face to face with random sampling method. The data obtained from the survey were evaluated with the analysis programs included in the SPSS program. To work; 209 (52.3%) female and 191 (47.7%) male users participated in the study. According to the survey results, the most visited users (30.8%) are between 26-35 years old. The frequency of the visits to the park (41.8%) was several times a year and the visit times (38.15%) were between 15.00-18.00 hours. According to the results of the analysis of the park; (18.3%) preferred in terms of visual appeal and aesthetics, (17.6%) used the most pedestrian navigation areas and (25.5%) to get fresh air and to avoid stress. Keywords: Ecosystem services, open and green areas, recreation, urban park, Antalya Atatürk Culture Park.