Cahiliye döneminin yaşandığı Arabistan bölgesine son elçi olarak Hz. Muhammed (s.a.v.) gönderilmiş ve insanları hak yolu olan İslam'a davet etmiştir. Halkın bir kısmı Hz. Muhammed'in davetine icabet edip Müslüman olarak yaşamış, diğer bir kısmı ise İslam'a kin ve düşmanlık beslemiştir. Mekkeli müşrikler zaman zaman Müslümanlara eziyetler etmişler, ambargo uygulamışlar ve hatta onları memleketlerini terk etmek durumunda bırakmışlardır. Medine'de yaşamlarına devam eden Müslümanlar, belirli bir zamandan sonra anavatanları olan Mekke'yi fethetmişlerdir. Mekkeli müşriklerin bazıları fetihten sonra öldürülme korkusuyla kaçmışlar, bazıları ise İslam'ı kabul edip Müslüman olmuşlardır. Bu çalışma da ilk olarak Hz. Peygamber'in yol arkadaşları olan sahâbeler hakkında bilgi verilmiştir. Ardından Mekke'nin Fethi'yle Müslümanlığı kabul edenlere verilen isim olan "Tulekā" kavramı üzerinde durulmuştur. Mekke'nin Fethi'nden sonra Müslüman olan hanım sahâbeler araştırılmış, iki grup olarak çalışmaya devam edilmiştir. İlk grupta ismiyle meşhur olan hanım sahâbeler yer alırken ikinci grupta ismi çok fazla bilinmeyen sahâbeler yer almaktadır. Çalışmanın sonucunda, Hz. Peygamber'in Mekke'nin Fethi'nden sonra türlü türlü eziyet ve işkencelere başvuran müşriklere kötü davranmadığı, onları affettiği görülmüştür. Onun bu tavrı İslam dinine yıllarca karşı duran müşriklerin kalplerini İslam'a ısındırmış ve birçoğunun Müslüman olmasına vesile olmuştur. Böylece sahâbe nesli arasında Tulekā dediğimiz topluluk oluşmuştur. Mekke'nin Fethi'yle İslam'a giren müşrik kadınlar artık kendilerini İslam'a adamışlar ve İslam davası uğruna mücadeleler vermişlerdir. Anahtar Kelimeler: Mekke, Fetih, Tulekā, Sahâbe.
The Prophet Muhammad (pbuh) was sent to the region of Arabia where the period of ignorance was experienced and invited people to Islam which is the right way. Some of the public accepted the invitation of Muhammad and lived as a Muslim, while the other part carred grudge and hate toward Islam. Meccan polytheists from time to time tortured Muslims, laid an embargo on them and even forced them to leave their homeland. The Muslims who continued their lives in Medina, conquered their homeland, Mecca, after a certain time. After the conquest, some of the Meccan polytheists escaped for fear of being killed, while others accepted Islam and became Muslims. In this study, firstly the information about the companions who are fellow travellers of the Prophet was given. Then, the concept of "Tulekā", which is the name given to those who accepted Islam with the conquest of Mecca, was emphasized. The female companions who became Muslims after the conquest of Mecca were researched, and the study was continued as two groups. In the first group, there are female companions who are famous for their names, while in the second group there are companions whose names are not known much. As a result of the study, it has been seen that after the conquest of Mecca, the Prophet did not mistreat the polytheists, who resorted to all kinds of torture and persecution, and forgave them. His attitude warmed the hearts of the polytheists, who had been against Islam for years, to Islam and helped many of them to become Muslims. Thus, a community which was called as Tuleka was formed among the Companions generation. The polytheist women, who converted to Islam with the conquest of Mecca, have now devoted themselves to Islam and have fought for the cause of Islam. Keywords: Mecca, Conquest, Tuleka, Companions.
Tez (Yüksek Lisans), Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, 2022.
Kaynakça var.
Cahiliye döneminin yaşandığı Arabistan bölgesine son elçi olarak Hz. Muhammed (s.a.v.) gönderilmiş ve insanları hak yolu olan İslam'a davet etmiştir. Halkın bir kısmı Hz. Muhammed'in davetine icabet edip Müslüman olarak yaşamış, diğer bir kısmı ise İslam'a kin ve düşmanlık beslemiştir. Mekkeli müşrikler zaman zaman Müslümanlara eziyetler etmişler, ambargo uygulamışlar ve hatta onları memleketlerini terk etmek durumunda bırakmışlardır. Medine'de yaşamlarına devam eden Müslümanlar, belirli bir zamandan sonra anavatanları olan Mekke'yi fethetmişlerdir. Mekkeli müşriklerin bazıları fetihten sonra öldürülme korkusuyla kaçmışlar, bazıları ise İslam'ı kabul edip Müslüman olmuşlardır. Bu çalışma da ilk olarak Hz. Peygamber'in yol arkadaşları olan sahâbeler hakkında bilgi verilmiştir. Ardından Mekke'nin Fethi'yle Müslümanlığı kabul edenlere verilen isim olan "Tulekā" kavramı üzerinde durulmuştur. Mekke'nin Fethi'nden sonra Müslüman olan hanım sahâbeler araştırılmış, iki grup olarak çalışmaya devam edilmiştir. İlk grupta ismiyle meşhur olan hanım sahâbeler yer alırken ikinci grupta ismi çok fazla bilinmeyen sahâbeler yer almaktadır. Çalışmanın sonucunda, Hz. Peygamber'in Mekke'nin Fethi'nden sonra türlü türlü eziyet ve işkencelere başvuran müşriklere kötü davranmadığı, onları affettiği görülmüştür. Onun bu tavrı İslam dinine yıllarca karşı duran müşriklerin kalplerini İslam'a ısındırmış ve birçoğunun Müslüman olmasına vesile olmuştur. Böylece sahâbe nesli arasında Tulekā dediğimiz topluluk oluşmuştur. Mekke'nin Fethi'yle İslam'a giren müşrik kadınlar artık kendilerini İslam'a adamışlar ve İslam davası uğruna mücadeleler vermişlerdir. Anahtar Kelimeler: Mekke, Fetih, Tulekā, Sahâbe.
The Prophet Muhammad (pbuh) was sent to the region of Arabia where the period of ignorance was experienced and invited people to Islam which is the right way. Some of the public accepted the invitation of Muhammad and lived as a Muslim, while the other part carred grudge and hate toward Islam. Meccan polytheists from time to time tortured Muslims, laid an embargo on them and even forced them to leave their homeland. The Muslims who continued their lives in Medina, conquered their homeland, Mecca, after a certain time. After the conquest, some of the Meccan polytheists escaped for fear of being killed, while others accepted Islam and became Muslims. In this study, firstly the information about the companions who are fellow travellers of the Prophet was given. Then, the concept of "Tulekā", which is the name given to those who accepted Islam with the conquest of Mecca, was emphasized. The female companions who became Muslims after the conquest of Mecca were researched, and the study was continued as two groups. In the first group, there are female companions who are famous for their names, while in the second group there are companions whose names are not known much. As a result of the study, it has been seen that after the conquest of Mecca, the Prophet did not mistreat the polytheists, who resorted to all kinds of torture and persecution, and forgave them. His attitude warmed the hearts of the polytheists, who had been against Islam for years, to Islam and helped many of them to become Muslims. Thus, a community which was called as Tuleka was formed among the Companions generation. The polytheist women, who converted to Islam with the conquest of Mecca, have now devoted themselves to Islam and have fought for the cause of Islam. Keywords: Mecca, Conquest, Tuleka, Companions.