Önemli bir kültürel aktarım aracı olarak sinema, engelliliğe, engelli kişilere dair kültürel ve sosyal tanımları, anlamları, betimlemeleri gözlemlemeyi sağlayan bir yapıya sahiptir. 2000'li yıllar Türk sinemasında engelliliği konu alan bu çalışmada, sinemanın toplumsal gerçekliği yansıttığı düşüncesinden hareket edilmiştir. Sinemada engellilik temsillerinin ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışmada nitel yöntem benimsenmiştir. Araştırmada nitel içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Türk sinemasında engelliliğin nasıl temsil edildiği toplamda beş film (Yazı Tura-2004, Abimm-2009, Tamam Mıyız?-2013, Özür Dilerim-2013, Babam-2017) üzerinden incelenmiştir. Farklılıklarından dolayı damgalanan bir grup olarak engellilerin nasıl temsil edildiği dramaturjinin çeşitli başlıklarında ele alınmıştır. Araştırmada engelli karakterlerin, dramaturjinin farklı bölgelerinde, benzer şekilde temsil edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda filmlerin toplumdaki önyargı, tutum ve davranışları yansıtarak olumsuz söylem ve davranışları pekiştirdiği ve engelliliği damgalamaya devam ettiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sinema, engellilik, temsil, damga, dramaturji
As an important means of cultural transmission, cinema has a structure that allows observing cultural and social definitions, meanings, descriptions of people with disabilities. In this study, which focused on disability in Turkish cinema in the 2000s, the idea that cinema reflects social reality was acted upon. It is aimed to reveal the representations of disability in cinema. The study used a qualitative methodology. The qualitative content analysis technique was used in the research. How disability is represented in Turkish cinema has been examined through a total of five films(Toss Up-2004, My Brother-2009, Are we OK? -2013, I'm Sorry-2013, My Father-2017). How disabled people are represented as a group that is stigmatized due to their differences has been discussed in various areas of dramaturgy. In the research, it was concluded that disabled characters are represented in a similar way in different parts of the dramaturgy. At the same time, it has been seen that films reinforce negative discourses and behaviors by reflecting prejudice, attitudes and behaviors in society and continue to stigmatize disability. Keywords: Cinema, disability, representation, stigma, dramaturgy.
Tez (Yüksek Lisans), Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, 2022.
Kaynakça var.
Önemli bir kültürel aktarım aracı olarak sinema, engelliliğe, engelli kişilere dair kültürel ve sosyal tanımları, anlamları, betimlemeleri gözlemlemeyi sağlayan bir yapıya sahiptir. 2000'li yıllar Türk sinemasında engelliliği konu alan bu çalışmada, sinemanın toplumsal gerçekliği yansıttığı düşüncesinden hareket edilmiştir. Sinemada engellilik temsillerinin ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışmada nitel yöntem benimsenmiştir. Araştırmada nitel içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Türk sinemasında engelliliğin nasıl temsil edildiği toplamda beş film (Yazı Tura-2004, Abimm-2009, Tamam Mıyız?-2013, Özür Dilerim-2013, Babam-2017) üzerinden incelenmiştir. Farklılıklarından dolayı damgalanan bir grup olarak engellilerin nasıl temsil edildiği dramaturjinin çeşitli başlıklarında ele alınmıştır. Araştırmada engelli karakterlerin, dramaturjinin farklı bölgelerinde, benzer şekilde temsil edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda filmlerin toplumdaki önyargı, tutum ve davranışları yansıtarak olumsuz söylem ve davranışları pekiştirdiği ve engelliliği damgalamaya devam ettiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sinema, engellilik, temsil, damga, dramaturji
As an important means of cultural transmission, cinema has a structure that allows observing cultural and social definitions, meanings, descriptions of people with disabilities. In this study, which focused on disability in Turkish cinema in the 2000s, the idea that cinema reflects social reality was acted upon. It is aimed to reveal the representations of disability in cinema. The study used a qualitative methodology. The qualitative content analysis technique was used in the research. How disability is represented in Turkish cinema has been examined through a total of five films(Toss Up-2004, My Brother-2009, Are we OK? -2013, I'm Sorry-2013, My Father-2017). How disabled people are represented as a group that is stigmatized due to their differences has been discussed in various areas of dramaturgy. In the research, it was concluded that disabled characters are represented in a similar way in different parts of the dramaturgy. At the same time, it has been seen that films reinforce negative discourses and behaviors by reflecting prejudice, attitudes and behaviors in society and continue to stigmatize disability. Keywords: Cinema, disability, representation, stigma, dramaturgy.