Bu çalışmada, 19. yüzyılın ikinci yarısında kaleme alınan Kolağası Hacı Mehmed Efendi'ye ait Melḥame-i Dānyāl Peyġāmber Tercemesi adlı eser incelenmiştir. Yazma, Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonunda 06 Mil Yz A 5231 demirbaş numarası ve DVD 305 ile kayıtlıdır. Harekeli bir eser olup 70 varak ve 13 satırdan oluşmaktadır. Giriş, inceleme, metin ve dizin bölümlerinden meydana gelen çalışmanın giriş bölümünde; melhamelerin yapısı ve anlatım plânı, Türk edebiyatında melhamelerin yeri, eserin yazarı, konusu ve dili hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümü "Yazım Özellikleri", "Ses Bilgisi Özellikleri" ve "Biçim Bilgisi Özellikleri" başlıkları adı altında üçe ayrılmıştır. Yazım özellikleri bölümünde Türkçe kelimelerdeki ünlü ve ünsüzlerin yazılış özellikleri verilmiştir. Bazı bitişik ve ayrı yazılışlar ele alınmıştır. Ses bilgisi özellikleri bölümünde Türkçe ve alıntı kelime ve ögelerin ses bilgisi özellikleri incelenirken biçim bilgisi özellikleri bölümünde kelime türleri ve ekler incelenmiştir. Metin bölümünde eser transkribe edilmiş ve tıpkıbasımı verilmiştir. Dizinler bölümü "Sözcükler" ve "Ekler" dizini şeklinde iki bölümden oluşmaktadır. Anahtar kelimeler: Kolağası Hacı Mehmed Efendi, Melḥame-i Dānyāl Peyġāmber Tercemesi, Melḥame, Klasik Osmanlı Türkçesi, Dil Bilgisi İncelemesi
In this study, the work named Melḥame-i Dānyāl Peyġāmber Translation of Kolağası Hacı Mehmed Efendi, which was written in the second half of the 19th century, was examined. The manuscript is registered in the National Library Manuscripts Collection with the fixture number 06 Mil Yz A 5231 and DVD 305. It is an animated work and consists of 70 leaves and 13 lines. In the introduction part of the study, which consists of introduction, review, text and index; Information about the structure and expression plan of melhems, the place of melhems in Turkish literature, the author, subject and language of the work are given. The review section is divided into three sections under the headings of "Spelling Properties", "Photo Properties" and "Formatical Properties". Spelling features of vowels and consonants in Turkish words are given in the spelling features section. Some adjacent and separate spellings are discussed. While the phonetic features of Turkish and borrowed words and elements were examined in the phonetic features section, the word types and suffixes were examined in the morphological features section. In the text section, the work was transcribed and a facsimile was given. The Indexes section consists of two sections as "Words" and "Attachments". Keywords: Kolağası Hacı Mehmed Efendi, Melḥame-i Dānyāl Peyġāmber Translation, Melḥame, Classical Ottoman Turkish, Grammar Analysis
Tez (Yüksek Lisans)- Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, 2021.
Kaynakça var.
Bu çalışmada, 19. yüzyılın ikinci yarısında kaleme alınan Kolağası Hacı Mehmed Efendi'ye ait Melḥame-i Dānyāl Peyġāmber Tercemesi adlı eser incelenmiştir. Yazma, Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonunda 06 Mil Yz A 5231 demirbaş numarası ve DVD 305 ile kayıtlıdır. Harekeli bir eser olup 70 varak ve 13 satırdan oluşmaktadır. Giriş, inceleme, metin ve dizin bölümlerinden meydana gelen çalışmanın giriş bölümünde; melhamelerin yapısı ve anlatım plânı, Türk edebiyatında melhamelerin yeri, eserin yazarı, konusu ve dili hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümü "Yazım Özellikleri", "Ses Bilgisi Özellikleri" ve "Biçim Bilgisi Özellikleri" başlıkları adı altında üçe ayrılmıştır. Yazım özellikleri bölümünde Türkçe kelimelerdeki ünlü ve ünsüzlerin yazılış özellikleri verilmiştir. Bazı bitişik ve ayrı yazılışlar ele alınmıştır. Ses bilgisi özellikleri bölümünde Türkçe ve alıntı kelime ve ögelerin ses bilgisi özellikleri incelenirken biçim bilgisi özellikleri bölümünde kelime türleri ve ekler incelenmiştir. Metin bölümünde eser transkribe edilmiş ve tıpkıbasımı verilmiştir. Dizinler bölümü "Sözcükler" ve "Ekler" dizini şeklinde iki bölümden oluşmaktadır. Anahtar kelimeler: Kolağası Hacı Mehmed Efendi, Melḥame-i Dānyāl Peyġāmber Tercemesi, Melḥame, Klasik Osmanlı Türkçesi, Dil Bilgisi İncelemesi
In this study, the work named Melḥame-i Dānyāl Peyġāmber Translation of Kolağası Hacı Mehmed Efendi, which was written in the second half of the 19th century, was examined. The manuscript is registered in the National Library Manuscripts Collection with the fixture number 06 Mil Yz A 5231 and DVD 305. It is an animated work and consists of 70 leaves and 13 lines. In the introduction part of the study, which consists of introduction, review, text and index; Information about the structure and expression plan of melhems, the place of melhems in Turkish literature, the author, subject and language of the work are given. The review section is divided into three sections under the headings of "Spelling Properties", "Photo Properties" and "Formatical Properties". Spelling features of vowels and consonants in Turkish words are given in the spelling features section. Some adjacent and separate spellings are discussed. While the phonetic features of Turkish and borrowed words and elements were examined in the phonetic features section, the word types and suffixes were examined in the morphological features section. In the text section, the work was transcribed and a facsimile was given. The Indexes section consists of two sections as "Words" and "Attachments". Keywords: Kolağası Hacı Mehmed Efendi, Melḥame-i Dānyāl Peyġāmber Translation, Melḥame, Classical Ottoman Turkish, Grammar Analysis