http://acikerisim.sdu.edu.tr/xmlui/handle/123456789/16608 SDÜ Tezlerini içerir. Sun, 19 Apr 2026 11:34:24 GMT 2026-04-19T11:34:24Z http://acikerisim.sdu.edu.tr/xmlui/handle/123456789/104039 VIII. Asır Kadın Muhaddisleri (Zehebî’nin Hocaları Özelinde) = The Women Muhaddithat of the 8 th Century (With Special Attention to Imam Adh-Dhahabi’s Teachers) / Hz. Peygamber‟in salallahu aleyhi vesellem mesajının öğrenilmesi ve sonraki nesillere intikal etmesinde erkeklerin yanı sıra kadınlar da ciddi gayret sarf etmiĢtir. Tarihsel süreçte devam eden bu gayretler Memlükler Devleti‟nin hakimiyet yıllarına tekabül eden hicrî sekizinci ve dokuzuncu asırlarda had safhaya ulaĢmıĢtır. Nitekim dönemin meĢhur hadis âlimlerinin hocaları arasında azımsanmayacak sayıda kadın muhaddis ismi yer almaktadır. Hadis alanında Ģöhret kazanmıĢ bazı muhaddisler ders almıĢ oldukları hocalarını tanıtan eserler kaleme almıĢtır. Bu âlimlerin çoğu ders aldıkları kadın hocalarından iftiharla bahsetmiĢtir. Hadis, tarih ve terâcim alanında emsalsiz bir isim olan Türk muhaddis Zehebî hicrî yedinci asrın sonlarıyla sekizinci asrın ilk yarısı arasında yaĢamıĢ bir âlimdir. Hadis ilminde eĢsiz eserleriyle ön plana çıkan Zehebî çok sayıda kadın muhaddisten ders almasıyla dikkat çekmektedir. Zehebî‟nin semâ, kıraat ve icazet yollarıyla ders aldığı hocalarının hal tercümelerine yer verdiği Mu„cemü ġüyûhi‟z-Zehebi isimli eserinde 1043 hocası arasında 104 hanım hocası yer almaktadır. Bu sayı her ne kadar erkek hocalarının sayısına nazaran az olsa da söz konusu dönemde ilmî hayatta kadınların rolünü ortaya koyması açısından önem arz etmektedir. Bu çalıĢma Zehebî‟nin ders aldığı hocaları özelinde hicrî sekizinci asır Memlükler dönemi kadın muhaddislerini konu edinmektedir. Zehebî‟nin kadın hocaları çalıĢmanın merkezini oluĢturarak söz konusu dönemde hadis rivayetiyle meĢgul olmuĢ ve icazet vermiĢ hanımlar tespit edilerek hanımların o dönemde Hadis ilmindeki yeri, dönemin eğitim geleneği içinde nasıl yer edindikleri ve kadınların ders alma/verme yöntemleri tespit edilmeye çalıĢılmıĢtır. Zehebî‟nin hocaları özelinde incelenen kadın muhaddislerin birçoğunun ulemâ ailelerine müntesip olduğu görülmektedir. Kadın muhaddisler küçük yaĢta ailelerinin teĢvikiyle ilim tahsiline baĢlamıĢ ve dönemlerinin önemli âlimlerinin hadis meclislerine götürülerek çeĢitli hadis cüzlerinin icazetine sahip olmuĢtur. Dönemlerinde erkeklere nazaran daha uzun bir ömür yaĢayan kadınlar ilerleyen yaĢlarında âli isnada sahip olmaları sebebiyle hadis tahammül etmek isteyen talebeler tarafından rağbet görmüĢtür. Söz konusu kadın muhaddisler kadınlara ders vermekle kalmamıĢ pek çok meĢhur âlime de hadis ve kitap icazetleri vermiĢlerdir. Anahtar Kelimeler: Kadın muhaddisler, Zehebî, Hadis, Ġcazet, Memlükler.; Women, as well as men, had made a significant effort to learn messages of the Prophet Muhammad (pbuh) and pass it on to the next generation. These efforts, which continued throughout the historical process, reached an extreme level in the eighth century and the ninth century, corresponding to the years of sovereignty of the Mamluks. As a matter of fact, there are a considerable number of women scholars among the teachers of famous hadith scholars of the period. Some renowned muhaddithat had penned works introducing their teachers they had taken lessons from. Many of these scholars remembered their teachers they took lessons from with pride. Turkish muhaddith al-Dhahabi, a unique name in the fields of hadith, history and interpretation, is a scholar who lived between the end of the seventh century and the first half of the eighth century. Al-Dhahabi, who came to the fore with his unique works in hadith studies, draws attention because of taking lessons from many women scholars. In her work named Mu„jam al-Shuyukh al-Dhahabi, which includes biographies of her teachers, there are 104 women teachers among her 1,043 teachers from whom she took lessons through recitation, the way of hearing, and permission. Although this number is small compared to the number of male teachers, it is very important in terms of revealing the role of women in scientific life. This study deals with the women muhaddithat of the period of Mamluks in the eighth century, in the context of the teachers whom al-Dhahabi took lessons from. Women teachers of al-Dhahabi were engaged in transmitting hadith during the period in question by forming the center of the study, and the position of women in hadith studies at that time, how they gained a foothold in the tradition of education of the period, and methods of teaching and taking lectures had been tried to be determined by identifying women who gave permission. It is seen that most of the female narrators examined specifically as al-Dhahabi‟s teachers were affiliated with scholars families. Women hadith scholars began to study knowledge with the encouragement of their parents at an early age, and they obtained permission of the portions of hadith in the hadith councils of the important scholars to whom they were taken. Women who lived relatively longer than men during their periods were in demand for the narration of hadith for their high isnad in their later life. They not only taught women, but also narrated hadith to the famous scholars of their era. Key words: Women Muhaddithat, adh-Dhahabi, ijazâh (permission), The Mamluks; Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, 2024.; Kaynakça var.; Hz. Peygamber‟in salallahu aleyhi vesellem mesajının öğrenilmesi ve sonraki nesillere intikal etmesinde erkeklerin yanı sıra kadınlar da ciddi gayret sarf etmiĢtir. Tarihsel süreçte devam eden bu gayretler Memlükler Devleti‟nin hakimiyet yıllarına tekabül eden hicrî sekizinci ve dokuzuncu asırlarda had safhaya ulaĢmıĢtır. Nitekim dönemin meĢhur hadis âlimlerinin hocaları arasında azımsanmayacak sayıda kadın muhaddis ismi yer almaktadır. Hadis alanında Ģöhret kazanmıĢ bazı muhaddisler ders almıĢ oldukları hocalarını tanıtan eserler kaleme almıĢtır. Bu âlimlerin çoğu ders aldıkları kadın hocalarından iftiharla bahsetmiĢtir. Hadis, tarih ve terâcim alanında emsalsiz bir isim olan Türk muhaddis Zehebî hicrî yedinci asrın sonlarıyla sekizinci asrın ilk yarısı arasında yaĢamıĢ bir âlimdir. Hadis ilminde eĢsiz eserleriyle ön plana çıkan Zehebî çok sayıda kadın muhaddisten ders almasıyla dikkat çekmektedir. Zehebî‟nin semâ, kıraat ve icazet yollarıyla ders aldığı hocalarının hal tercümelerine yer verdiği Mu„cemü ġüyûhi‟z-Zehebi isimli eserinde 1043 hocası arasında 104 hanım hocası yer almaktadır. Bu sayı her ne kadar erkek hocalarının sayısına nazaran az olsa da söz konusu dönemde ilmî hayatta kadınların rolünü ortaya koyması açısından önem arz etmektedir. Bu çalıĢma Zehebî‟nin ders aldığı hocaları özelinde hicrî sekizinci asır Memlükler dönemi kadın muhaddislerini konu edinmektedir. Zehebî‟nin kadın hocaları çalıĢmanın merkezini oluĢturarak söz konusu dönemde hadis rivayetiyle meĢgul olmuĢ ve icazet vermiĢ hanımlar tespit edilerek hanımların o dönemde Hadis ilmindeki yeri, dönemin eğitim geleneği içinde nasıl yer edindikleri ve kadınların ders alma/verme yöntemleri tespit edilmeye çalıĢılmıĢtır. Zehebî‟nin hocaları özelinde incelenen kadın muhaddislerin birçoğunun ulemâ ailelerine müntesip olduğu görülmektedir. Kadın muhaddisler küçük yaĢta ailelerinin teĢvikiyle ilim tahsiline baĢlamıĢ ve dönemlerinin önemli âlimlerinin hadis meclislerine götürülerek çeĢitli hadis cüzlerinin icazetine sahip olmuĢtur. Dönemlerinde erkeklere nazaran daha uzun bir ömür yaĢayan kadınlar ilerleyen yaĢlarında âli isnada sahip olmaları sebebiyle hadis tahammül etmek isteyen talebeler tarafından rağbet görmüĢtür. Söz konusu kadın muhaddisler kadınlara ders vermekle kalmamıĢ pek çok meĢhur âlime de hadis ve kitap icazetleri vermiĢlerdir. Anahtar Kelimeler: Kadın muhaddisler, Zehebî, Hadis, Ġcazet, Memlükler.; Women, as well as men, had made a significant effort to learn messages of the Prophet Muhammad (pbuh) and pass it on to the next generation. These efforts, which continued throughout the historical process, reached an extreme level in the eighth century and the ninth century, corresponding to the years of sovereignty of the Mamluks. As a matter of fact, there are a considerable number of women scholars among the teachers of famous hadith scholars of the period. Some renowned muhaddithat had penned works introducing their teachers they had taken lessons from. Many of these scholars remembered their teachers they took lessons from with pride. Turkish muhaddith al-Dhahabi, a unique name in the fields of hadith, history and interpretation, is a scholar who lived between the end of the seventh century and the first half of the eighth century. Al-Dhahabi, who came to the fore with his unique works in hadith studies, draws attention because of taking lessons from many women scholars. In her work named Mu„jam al-Shuyukh al-Dhahabi, which includes biographies of her teachers, there are 104 women teachers among her 1,043 teachers from whom she took lessons through recitation, the way of hearing, and permission. Although this number is small compared to the number of male teachers, it is very important in terms of revealing the role of women in scientific life. This study deals with the women muhaddithat of the period of Mamluks in the eighth century, in the context of the teachers whom al-Dhahabi took lessons from. Women teachers of al-Dhahabi were engaged in transmitting hadith during the period in question by forming the center of the study, and the position of women in hadith studies at that time, how they gained a foothold in the tradition of education of the period, and methods of teaching and taking lectures had been tried to be determined by identifying women who gave permission. It is seen that most of the female narrators examined specifically as al-Dhahabi‟s teachers were affiliated with scholars families. Women hadith scholars began to study knowledge with the encouragement of their parents at an early age, and they obtained permission of the portions of hadith in the hadith councils of the important scholars to whom they were taken. Women who lived relatively longer than men during their periods were in demand for the narration of hadith for their high isnad in their later life. They not only taught women, but also narrated hadith to the famous scholars of their era. Key words: Women Muhaddithat, adh-Dhahabi, ijazâh (permission), The Mamluks http://acikerisim.sdu.edu.tr/xmlui/handle/123456789/104039 http://acikerisim.sdu.edu.tr/xmlui/handle/123456789/104038 Fahreddîn Râzî’de Bâtınî Yorumun Sınırları ve Dilde Muvâda’a = The Limits of Batiniyya’s İnterpretation in Fakhr Al-Din Al-Râzî and İts Lexical-Semantic Relationship in Language / Bâtınîler, hicri III. Yüzyılda ortaya çıkmış ve âyet ve hadislere dair mistik yorumlarıyla temeyyüz etmiş bir fırkadır. Bâtınîlik, Kur’ân ve hadislerin zâhir anlamlarının ötesinde derin ve gizli anlamlar barındırdığı ve her zâhirîn bir bâtını olduğunu dolayısıyla her nassın bir te’vîlinin bulunduğunu savunarak, dînî metinleri sembolik ve metaforik anlamlarla yorumlamışlardır. Diğer birçok fırka tarafından şiddetle eleştirilen söz konusu yorum metodu, özellikle Kelâm âlimlerinin gündemini yoğun bir surette meşgul etmiştir. Nitekim onlara en kapsamlı eleştirileri yazan âlimlerden biri de Fahreddîn er-Râzî’dir. Râzî gerek meşhur tefsir eseri Mefâtîhu’lĞayb’da, gerek Kelâm ilmine dâir yazdığı farklı eserlerinde Bâtınîleri ve en temelde onların mistik yorum metodunu eleştirmiştir. Bâtınîlere yöneltilen eleştirilerin en temelinde, onların dildeki muvâda’a unsurunu ve mecâzî kullanımlar için doğal bir zorunluluk olan alâka ve karîne gibi unsurları yok saymalarıdır. Râzî de onların âyet ve hadislere dair yaptıkları yorumları büyük oranda bu iki açıdan eleştirmiş ve dilin aşılamayacak zarûrî sınırları olması gerektiğine ısrarla vurgu yapmıştır. Nitekim Bâtinîlerin nasslara dair yaptıkları yorumlar incelendiğinde, onların yorum metodolojisinin uygulanabilir olmadığı açıkça anlaşılmaktadır. Söz konusu yorum metodolojisinin yol açacağı sonuç, herhangi bir metinden herhangi bir anlamı çıkarmayı mümkün kılacaktır ki bu durumda, söz konusu metin eğer insan hayatını her yönüyle kuşatan Kur’ân ise daha da akıl almaz boyutlara ulaşacaktır. Râzî’nin eleştirileri de bu noktaya yoğunlaşmıştır. Ona göre Bâtınîlerin yorum metodu, Kur’ân bir yana herhangi bir metnin anlaşılması için bile uygulanabilir değildir. Anahtar Kelimeler: Bâtınîlik, Ehl-i Sünnet, Fahreddîn Râzî, Te’vîl, Kur’ân, Hadis, Muvâda’a; The Batiniyya, emerging in the third century of the Islamic calendar, constitute a faction distinguished by their mystical interpretations to the Quranic verses and Hadiths. Batiniyya, allage that the Quran and Hadiths hold profound and hidden meanings beyond their literal interpretations, and put forward that every apparent meaning possesses a concealed one, therefore they interpreted the religious texts through symbolic and metaphorical meanings. This interpretative method, severely criticized by numerous other factions, notably preoccupied the agendas of theologians, particularly those versed in Kalam. One of the scholars who authored the most comprehensive critiques of this interpretation method is Fahreddin al-Râzî. Râzî criticized the Batiniyya and fundamentally their mystical interpretive method, both in his renowned exegesis work “Mafātīḥ al-Ghayb” and in various other writings pertaining to Kalam. At the core of the criticisms directed towards the Batiniyya lies their disregard for lexical-semantic relationship, and elements such as contextual relevance and indication, which are natural necessities for metaphorical (majaz) uses in language. Rāzī extensively criticized their interpretations of Quranic verses and Hadiths from these two perspectives and persistently highlighted that the language must have an essential limitations which should not be exceeded. Indeed, upon scrutinizing the interpretations offered by the Batiniyya regarding textual sources, clearly it becomes apparent that their interpretive methodology is inherently impractical. The potential results of this methodology would permit the extraction of any meaning from any text, a scenario that, if applied to a text as encompassing of human life as the Quran, would reach irreversible unprecedented levels of absurdity. Râzî’s critiques were concentrated on this point. According to him, the interpretive method of the Batiniyya is inapplicable not only to the Quran but also to understanding any text whatsoever. Keywords: Batiniyya, Ahl Sunnah, Fakhr al-Dīn al-Rāzī, İnterpretation, Quran, Hadith, Movaada‘a; Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, 2024.; Kaynakça var.; Bâtınîler, hicri III. Yüzyılda ortaya çıkmış ve âyet ve hadislere dair mistik yorumlarıyla temeyyüz etmiş bir fırkadır. Bâtınîlik, Kur’ân ve hadislerin zâhir anlamlarının ötesinde derin ve gizli anlamlar barındırdığı ve her zâhirîn bir bâtını olduğunu dolayısıyla her nassın bir te’vîlinin bulunduğunu savunarak, dînî metinleri sembolik ve metaforik anlamlarla yorumlamışlardır. Diğer birçok fırka tarafından şiddetle eleştirilen söz konusu yorum metodu, özellikle Kelâm âlimlerinin gündemini yoğun bir surette meşgul etmiştir. Nitekim onlara en kapsamlı eleştirileri yazan âlimlerden biri de Fahreddîn er-Râzî’dir. Râzî gerek meşhur tefsir eseri Mefâtîhu’lĞayb’da, gerek Kelâm ilmine dâir yazdığı farklı eserlerinde Bâtınîleri ve en temelde onların mistik yorum metodunu eleştirmiştir. Bâtınîlere yöneltilen eleştirilerin en temelinde, onların dildeki muvâda’a unsurunu ve mecâzî kullanımlar için doğal bir zorunluluk olan alâka ve karîne gibi unsurları yok saymalarıdır. Râzî de onların âyet ve hadislere dair yaptıkları yorumları büyük oranda bu iki açıdan eleştirmiş ve dilin aşılamayacak zarûrî sınırları olması gerektiğine ısrarla vurgu yapmıştır. Nitekim Bâtinîlerin nasslara dair yaptıkları yorumlar incelendiğinde, onların yorum metodolojisinin uygulanabilir olmadığı açıkça anlaşılmaktadır. Söz konusu yorum metodolojisinin yol açacağı sonuç, herhangi bir metinden herhangi bir anlamı çıkarmayı mümkün kılacaktır ki bu durumda, söz konusu metin eğer insan hayatını her yönüyle kuşatan Kur’ân ise daha da akıl almaz boyutlara ulaşacaktır. Râzî’nin eleştirileri de bu noktaya yoğunlaşmıştır. Ona göre Bâtınîlerin yorum metodu, Kur’ân bir yana herhangi bir metnin anlaşılması için bile uygulanabilir değildir. Anahtar Kelimeler: Bâtınîlik, Ehl-i Sünnet, Fahreddîn Râzî, Te’vîl, Kur’ân, Hadis, Muvâda’a; The Batiniyya, emerging in the third century of the Islamic calendar, constitute a faction distinguished by their mystical interpretations to the Quranic verses and Hadiths. Batiniyya, allage that the Quran and Hadiths hold profound and hidden meanings beyond their literal interpretations, and put forward that every apparent meaning possesses a concealed one, therefore they interpreted the religious texts through symbolic and metaphorical meanings. This interpretative method, severely criticized by numerous other factions, notably preoccupied the agendas of theologians, particularly those versed in Kalam. One of the scholars who authored the most comprehensive critiques of this interpretation method is Fahreddin al-Râzî. Râzî criticized the Batiniyya and fundamentally their mystical interpretive method, both in his renowned exegesis work “Mafātīḥ al-Ghayb” and in various other writings pertaining to Kalam. At the core of the criticisms directed towards the Batiniyya lies their disregard for lexical-semantic relationship, and elements such as contextual relevance and indication, which are natural necessities for metaphorical (majaz) uses in language. Rāzī extensively criticized their interpretations of Quranic verses and Hadiths from these two perspectives and persistently highlighted that the language must have an essential limitations which should not be exceeded. Indeed, upon scrutinizing the interpretations offered by the Batiniyya regarding textual sources, clearly it becomes apparent that their interpretive methodology is inherently impractical. The potential results of this methodology would permit the extraction of any meaning from any text, a scenario that, if applied to a text as encompassing of human life as the Quran, would reach irreversible unprecedented levels of absurdity. Râzî’s critiques were concentrated on this point. According to him, the interpretive method of the Batiniyya is inapplicable not only to the Quran but also to understanding any text whatsoever. Keywords: Batiniyya, Ahl Sunnah, Fakhr al-Dīn al-Rāzī, İnterpretation, Quran, Hadith, Movaada‘a http://acikerisim.sdu.edu.tr/xmlui/handle/123456789/104038 http://acikerisim.sdu.edu.tr/xmlui/handle/123456789/104033 Post-truth kapsamında dijital medyada hakikat arayışı : 6 Şubat Kahramanmaraş depremine yönelik komplo teorilerinin fenomenolojik incelemesi = Seeking truth in digital media within the boundaries of post-truth : Phenomenological examination of conspiracy theories concerning the February 6 Kahramanmaraş earthquake / Savaş, yoksulluk, afet, salgın hastalıklar gibi büyük toplumsal olaylar bireyin düşünme ve bilgi üretme biçimini komplo teorilerine yönlendirebilmektedir. Hakikat sonrasına yönelik tartışmalar ile birlikte çağdaş kamusal söylemin merkezinde yer alan komplo teorileri gerçekliğin üretildiği iddiasını taşımaktadır. Komplo teorileri; politika, medya ve bilim ile desteklenerek sunulmakta ve çeşitli toplumsal sonuçlara neden olmaktadır. Nitekim yakın zamanda yaşadığımız ve büyük bir yıkıma neden olan 6 Şubat Kahramanmaraş depremi de bu tür bir olaydır. Bu çalışmada inceleme olgusu olarak 6 Şubat Kahramanmaraş depremine ilişkin üretilen komplo teorileri ele alınmıştır. Araştırmanın amacı kişilerin toplumsal bir olayı deneyimlemelerinin olaya ilişkin komplo teorilerine inançlarını ne şekilde değiştirdiğini incelemektir. Bu kapsamda komplo teorilerine inanç ve deneyim ilişkisi araştırmanın odağını oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle tasarlanan çalışmada deneyimin etkisini ortaya çıkarabilmek için depremi deneyimleyen ve deneyimlemeyen olmak üzere iki gruptan 25'er katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada Husserl'in tanımlayıcı fenomenolojik yaklaşımı kapsamında Giorgi'in geliştirdiği tanımlayıcı fenomenoloji analizi kullanılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen 5 tema, 16 kategori ve kodlar yorumlanmıştır. Bu doğrultuda deneyimin belirli konularda farklılıklar ortaya çıkardığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre depremi deneyimlemiş olmak komplo teorilerine inancı pekiştirmektedir. Ayrıca depreme ilişkin komplo teorilerinin özellikle dijital medya aracılığıyla yayıldığı tespit edilmiştir. Ek olarak katılımcılar her ne kadar dijital medyada yayılan içeriklere karşı temkinli davransa da bu içeriklerle karşılaşma sıklığının, depreme ilişkin yanlış bilgilere ve komplo teorilerine inancı arttırdığı görülmüştür. Bununla birlikte özellikle depremi deneyimleyen katılımcıların depremle ilgili hakikatlerin hükümet görevlilerince saklandığına ya da çarpıtıldığına inanması çarpıcı bir sonuçtur. Anahtar Kelimeler : Post-truth, Komplo Teorisi, 6 Şubat Depremleri, Fenomenoloji.; Major social events such as war, poverty, disaster, historical stories can direct the individual's thinking and knowledge production style to conspiracy theories. Conspiracy theories, which are at the center of contemporary public discourse along with discussions about post-truth, claim that reality is produced. Conspiracy theories are presented with the support of politics, media and science and continue to be the cause of various social units. In fact, the February 6 Kahramanmaraş earthquake, which occurred recently and caused great destruction, is such an event. This study examines the conspiracy theories produced regarding the February 6 Kahramanmaraş earthquake as a research phenomenon. The purpose of the research includes how experiencing a social event changes their beliefs in conspiracy theories. In this context, the relationship between belief in conspiracy theories and experience constitutes the focus of the research. In order to reveal the design experience designed with the qualitative research method in general, 25 statements from two groups, those who experienced the earthquake and those who did not, and half-read discussions were made. In the research, the descriptive phenomenological analysis developed by Giorgi within the scope of Husserl's descriptive phenomenological approach was used. The 5 themes, 16 categories and codes obtained as a result of the analysis were interpreted. In this direction, it was reached by the emergence of certain changes in the experience. Accordingly, experiencing an earthquake reinforces the belief in conspiracy theories. It was also determined that conspiracy theories against earthquakes were spread especially through digital media. In addition, although cautious actions against content spread digitally were also encountered, the event of encountering these contents was where the belief in false information and conspiracy theories about the earthquake increased. However, it is a result that especially those who experienced the earthquake should believe that the truth about the earthquake was hidden or distorted by government officials. Keywords : Post-truth, Truth, Conspiracy Theory, February 6 earthquakes, Phenomenology.; Tez (Doktora- PhD) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim Dalı, 2024.; Kaynakça var.; Savaş, yoksulluk, afet, salgın hastalıklar gibi büyük toplumsal olaylar bireyin düşünme ve bilgi üretme biçimini komplo teorilerine yönlendirebilmektedir. Hakikat sonrasına yönelik tartışmalar ile birlikte çağdaş kamusal söylemin merkezinde yer alan komplo teorileri gerçekliğin üretildiği iddiasını taşımaktadır. Komplo teorileri; politika, medya ve bilim ile desteklenerek sunulmakta ve çeşitli toplumsal sonuçlara neden olmaktadır. Nitekim yakın zamanda yaşadığımız ve büyük bir yıkıma neden olan 6 Şubat Kahramanmaraş depremi de bu tür bir olaydır. Bu çalışmada inceleme olgusu olarak 6 Şubat Kahramanmaraş depremine ilişkin üretilen komplo teorileri ele alınmıştır. Araştırmanın amacı kişilerin toplumsal bir olayı deneyimlemelerinin olaya ilişkin komplo teorilerine inançlarını ne şekilde değiştirdiğini incelemektir. Bu kapsamda komplo teorilerine inanç ve deneyim ilişkisi araştırmanın odağını oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle tasarlanan çalışmada deneyimin etkisini ortaya çıkarabilmek için depremi deneyimleyen ve deneyimlemeyen olmak üzere iki gruptan 25'er katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada Husserl'in tanımlayıcı fenomenolojik yaklaşımı kapsamında Giorgi'in geliştirdiği tanımlayıcı fenomenoloji analizi kullanılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen 5 tema, 16 kategori ve kodlar yorumlanmıştır. Bu doğrultuda deneyimin belirli konularda farklılıklar ortaya çıkardığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre depremi deneyimlemiş olmak komplo teorilerine inancı pekiştirmektedir. Ayrıca depreme ilişkin komplo teorilerinin özellikle dijital medya aracılığıyla yayıldığı tespit edilmiştir. Ek olarak katılımcılar her ne kadar dijital medyada yayılan içeriklere karşı temkinli davransa da bu içeriklerle karşılaşma sıklığının, depreme ilişkin yanlış bilgilere ve komplo teorilerine inancı arttırdığı görülmüştür. Bununla birlikte özellikle depremi deneyimleyen katılımcıların depremle ilgili hakikatlerin hükümet görevlilerince saklandığına ya da çarpıtıldığına inanması çarpıcı bir sonuçtur. Anahtar Kelimeler : Post-truth, Komplo Teorisi, 6 Şubat Depremleri, Fenomenoloji.; Major social events such as war, poverty, disaster, historical stories can direct the individual's thinking and knowledge production style to conspiracy theories. Conspiracy theories, which are at the center of contemporary public discourse along with discussions about post-truth, claim that reality is produced. Conspiracy theories are presented with the support of politics, media and science and continue to be the cause of various social units. In fact, the February 6 Kahramanmaraş earthquake, which occurred recently and caused great destruction, is such an event. This study examines the conspiracy theories produced regarding the February 6 Kahramanmaraş earthquake as a research phenomenon. The purpose of the research includes how experiencing a social event changes their beliefs in conspiracy theories. In this context, the relationship between belief in conspiracy theories and experience constitutes the focus of the research. In order to reveal the design experience designed with the qualitative research method in general, 25 statements from two groups, those who experienced the earthquake and those who did not, and half-read discussions were made. In the research, the descriptive phenomenological analysis developed by Giorgi within the scope of Husserl's descriptive phenomenological approach was used. The 5 themes, 16 categories and codes obtained as a result of the analysis were interpreted. In this direction, it was reached by the emergence of certain changes in the experience. Accordingly, experiencing an earthquake reinforces the belief in conspiracy theories. It was also determined that conspiracy theories against earthquakes were spread especially through digital media. In addition, although cautious actions against content spread digitally were also encountered, the event of encountering these contents was where the belief in false information and conspiracy theories about the earthquake increased. However, it is a result that especially those who experienced the earthquake should believe that the truth about the earthquake was hidden or distorted by government officials. Keywords : Post-truth, Truth, Conspiracy Theory, February 6 earthquakes, Phenomenology. http://acikerisim.sdu.edu.tr/xmlui/handle/123456789/104033 http://acikerisim.sdu.edu.tr/xmlui/handle/123456789/104036 Yükseköğretim kurumlarında kapasite geliştirme süreci olarak uluslararasılaşma ve bir model önerisi = Internationalization as a capacity building process in higher education institutions and a model proposal / Uluslararasılaşma, üniversitelerin küresel akademik ağlarda etkin yer almasını, akademik ve idari yapılarını güçlendirmesini ve küresel rekabet gücünü artırmasını sağlar. Üniversitelerin uluslararasılaşma stratejilerini etkin uygulamaları, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde önem taşır. Dünya genelinde üniversiteler, bu süreçleri hızlandırarak kurumsal kapasitelerini geliştirir. Uluslararası öğrenci ve öğretim elemanı hareketliliği, araştırma işbirlikleri ve uluslararası projeler, üniversitelerin küresel rekabet gücünü artırır. Türkiye'deki üniversiteler de bu süreçlere büyük önem vermektedir. Erasmus+ ve diğer değişim programlarıyla uluslararası işbirlikleri geliştirilmekte ve akademik kalite artırılmaktadır. Ancak, stratejik planlama ve kurumsal yapıların bu süreçlere uygun hale getirilmesi konusunda daha fazla çaba sarf edilmelidir. Bu çalışma, Türkiye'deki üniversitelerin uluslararasılaşma süreçlerinin kurumsal kapasite geliştirme üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Uluslararasılaşma, üniversitelerin akademik ve idari yapılarına katkı sağlar, kurumsal performansı artırır ve küresel rekabet gücünü geliştirir. Tezde, Türkiye'deki üniversitelerin uluslararasılaşma stratejileri ve bu stratejilerin uygulanabilirliği incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, uluslararasılaşma sürecinin Türkiye'deki üniversitelerin kurumsal kapasite geliştirme üzerindeki etkilerini analiz etmek ve bu sürecin etkin yönetimi için öneriler sunmaktır. Türkiye'deki üniversitelerin uluslararasılaşma stratejileri, kurumsal kapasiteye katkıları ve uluslararası rekabet gücünü artırma potansiyelleri ele alınmıştır. Araştırmada, strateji belgeleri incelenerek veri elde edilmiştir. Erasmus+ ve diğer uluslararası değişim programlarından elde edilen veriler, Türkiye'deki üniversitelerin uluslararasılaşma performansını ölçmek ve kurumsal kapasite üzerindeki etkilerini değerlendirmek için kullanılmıştır. Tezin bulguları, uluslararasılaşmanın sadece öğrenci ve öğretim elemanı hareketliliği ile sınırlı kalmaması gerektiğini, kurumsal yapıların ve süreçlerin de bu yönde geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu tez, üniversitelerin uluslararasılaşma çabalarını desteklemek ve kurumsal kapasite geliştirme üzerindeki etkilerini en üst düzeye çıkarmak için önemli bir rehber niteliğindedir.; Internationalization enables universities to participate actively in global academic networks, strengthen their academic and administrative structures, and enhance their global competitiveness. Effectively implementing internationalization strategies is crucial both nationally and internationally. Worldwide, universities are accelerating their internationalization processes and enhancing their institutional capacities through these efforts. International student and staff mobility, research collaborations, and international projects increase universities' global competitiveness. Turkish universities also prioritize these processes. Through Erasmus+ and other exchange programs, international collaborations are being developed, and academic quality is being enhanced. However, more effort is needed to align strategic planning and institutional structures with these processes. This study aims to analyze the impact of internationalization processes on the institutional capacity development of universities in Turkey. Internationalization contributes to universities' academic and administrative structures, boosts institutional performance, and enhances global competitiveness. The thesis examines the internationalization strategies of Turkish universities and the applicability of these strategies. The primary objective of this research is to analyze the impact of the internationalization process on the institutional capacity development of universities in Turkey and to provide recommendations for effectively managing this process. The internationalization strategies of Turkish universities, their contributions to institutional capacity, and their potential to enhance global competitiveness are thoroughly examined. The research utilized qualitative and quantitative data collection methods, including literature review and analysis of strategy documents. Data obtained from Erasmus+ and other international exchange programs were used to measure the internationalization performance of Turkish universities and assess its impact on institutional capacity. The findings of the thesis reveal that internationalization should not be limited to student and staff mobility but should also involve the development of institutional structures and processes. This thesis serves as an essential guide to support universities' internationalization efforts and optimize their impact on institutional capacity development.; Tez (Doktora- PhD) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, 2024.; Kaynakça var.; Uluslararasılaşma, üniversitelerin küresel akademik ağlarda etkin yer almasını, akademik ve idari yapılarını güçlendirmesini ve küresel rekabet gücünü artırmasını sağlar. Üniversitelerin uluslararasılaşma stratejilerini etkin uygulamaları, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde önem taşır. Dünya genelinde üniversiteler, bu süreçleri hızlandırarak kurumsal kapasitelerini geliştirir. Uluslararası öğrenci ve öğretim elemanı hareketliliği, araştırma işbirlikleri ve uluslararası projeler, üniversitelerin küresel rekabet gücünü artırır. Türkiye'deki üniversiteler de bu süreçlere büyük önem vermektedir. Erasmus+ ve diğer değişim programlarıyla uluslararası işbirlikleri geliştirilmekte ve akademik kalite artırılmaktadır. Ancak, stratejik planlama ve kurumsal yapıların bu süreçlere uygun hale getirilmesi konusunda daha fazla çaba sarf edilmelidir. Bu çalışma, Türkiye'deki üniversitelerin uluslararasılaşma süreçlerinin kurumsal kapasite geliştirme üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Uluslararasılaşma, üniversitelerin akademik ve idari yapılarına katkı sağlar, kurumsal performansı artırır ve küresel rekabet gücünü geliştirir. Tezde, Türkiye'deki üniversitelerin uluslararasılaşma stratejileri ve bu stratejilerin uygulanabilirliği incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, uluslararasılaşma sürecinin Türkiye'deki üniversitelerin kurumsal kapasite geliştirme üzerindeki etkilerini analiz etmek ve bu sürecin etkin yönetimi için öneriler sunmaktır. Türkiye'deki üniversitelerin uluslararasılaşma stratejileri, kurumsal kapasiteye katkıları ve uluslararası rekabet gücünü artırma potansiyelleri ele alınmıştır. Araştırmada, strateji belgeleri incelenerek veri elde edilmiştir. Erasmus+ ve diğer uluslararası değişim programlarından elde edilen veriler, Türkiye'deki üniversitelerin uluslararasılaşma performansını ölçmek ve kurumsal kapasite üzerindeki etkilerini değerlendirmek için kullanılmıştır. Tezin bulguları, uluslararasılaşmanın sadece öğrenci ve öğretim elemanı hareketliliği ile sınırlı kalmaması gerektiğini, kurumsal yapıların ve süreçlerin de bu yönde geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu tez, üniversitelerin uluslararasılaşma çabalarını desteklemek ve kurumsal kapasite geliştirme üzerindeki etkilerini en üst düzeye çıkarmak için önemli bir rehber niteliğindedir.; Internationalization enables universities to participate actively in global academic networks, strengthen their academic and administrative structures, and enhance their global competitiveness. Effectively implementing internationalization strategies is crucial both nationally and internationally. Worldwide, universities are accelerating their internationalization processes and enhancing their institutional capacities through these efforts. International student and staff mobility, research collaborations, and international projects increase universities' global competitiveness. Turkish universities also prioritize these processes. Through Erasmus+ and other exchange programs, international collaborations are being developed, and academic quality is being enhanced. However, more effort is needed to align strategic planning and institutional structures with these processes. This study aims to analyze the impact of internationalization processes on the institutional capacity development of universities in Turkey. Internationalization contributes to universities' academic and administrative structures, boosts institutional performance, and enhances global competitiveness. The thesis examines the internationalization strategies of Turkish universities and the applicability of these strategies. The primary objective of this research is to analyze the impact of the internationalization process on the institutional capacity development of universities in Turkey and to provide recommendations for effectively managing this process. The internationalization strategies of Turkish universities, their contributions to institutional capacity, and their potential to enhance global competitiveness are thoroughly examined. The research utilized qualitative and quantitative data collection methods, including literature review and analysis of strategy documents. Data obtained from Erasmus+ and other international exchange programs were used to measure the internationalization performance of Turkish universities and assess its impact on institutional capacity. The findings of the thesis reveal that internationalization should not be limited to student and staff mobility but should also involve the development of institutional structures and processes. This thesis serves as an essential guide to support universities' internationalization efforts and optimize their impact on institutional capacity development. http://acikerisim.sdu.edu.tr/xmlui/handle/123456789/104036