Bu çalışmada Amerikan Fantastik sinemasında kullanılan Türk Mitolojik motifleriyle benzerlikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde yaşadığımız dünyanın önemli bir parçası olan gösterge kavramı ve tez çalışmasında kullanılan gösterge kavramının çerçevesini belirlemek amacıyla, gösterge kavramını dilbilimden ayırarak yaşamın farklı alanlarında anlamlandıran üç bilim adamı ve yaklaşımları ele alınmıştır: Ferdinand De Saussure, Charles Sanders Pierce ve Roland Barthes. Kökeni Batı toplumu olan ancak evrensel etkiye ulaşan akılcı toplumsal değişimlerin etkisi; ortaya çıkan ancak sonradan etkisini kaybetmekle birlikte toplumları etkileyen seküler dünya anlayışı ile kültür endüstrisinin ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca gösterge kavramının kültür endüstrisi tarafından kullanılarak toplumları inşa etmedeki rolü üzerinde durulmuştur. Ek olarak Türk mitolojik motiflerinin gösterge üretimi ve kültür endüstrisi açısından önemi belirtilmiştir. İkinci bölümde Türk Mitolojisinde kullanılan motifler, Yer ve Gök unsurları olarak kategorize edilerek; ağaç, dağ, hayvan vb. şeklinde ayrıntılı tasvirlere ve mitolojik hikayelere yer verilen alt başlıklarda incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Türk Mitoloji motiflerinin Amerikan Fantastik Sinemasında kullanılan göstergelerle benzerliği gişe rekoru kıran Harry Potter serisi, Yüzüklerin Efendisi serisi ve Avatar olarak 3 önemli film üzerinden incelenmiştir. Ek olarak fantastik türde yapılan farklı filmlerden örneklerle desteklenmiştir. Benzerlikler Türk mitolojisindeki hikayeler ve betimlemelere ortaya konmuştur. Tüm bölümler göz önünde bulundurulduğunda Amerikan Fantastik sinema örneklerinde incelenen motiflerin, kültür endüstrisi sayesinde Türk mitolojisinden esinlenen ve yeniden yorumlanarak üretilen göstergeler şeklinde sinema aracılığıyla topluma sunulduğu düşünülmektedir.
In this thesis, the similarities between mythological elements that are used in American Fantasy Movies and Turkish Mythological Patterns are analyzed and proved patterns and icons similarities. In the first chapter, three scientists that are important for the icon term of this thesis, and their theories are discussed: Ferdinand De Saussure, Charles Sanders Pierce and Roland Barthes. Effects of the revolutions that occured in Europe and spreaded all over the world are discussed in terms of building a new modern society and modern culture. The relationship between icons and modern society's secular world and culture industry are proved. In addition to, the significance of Turkish Mythological patterns is highlighted in terms of culture ındustry and icons. In the second chapter, Turkish Mythological Patterns are categorized as Earth and Celestial elements. Mythological stories and icons about mountains, animals, trees etc. are explained in subtitles. In the third chapter, three blockbuster fantasy movies called as Harry Potter (as serie), The Lord of The Rings (as serie) and Avatar are analyzed in terms of similarities between mythological elements and patterns. In addition, other examples from different fantasy movies are analyzed. The similarities between icons and Turkish Mythological Patterns are clarified with stories and descriptions. Out of consideration of all chapters, all mythological elements that are used in American Fantastic Movies are inspired from Turkish Mythology and represented as new icons by the culture industry to build a new society.
Tez (Sanatta Yeterlik-PhD) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, 2022.
Kaynakça var.
Bu çalışmada Amerikan Fantastik sinemasında kullanılan Türk Mitolojik motifleriyle benzerlikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde yaşadığımız dünyanın önemli bir parçası olan gösterge kavramı ve tez çalışmasında kullanılan gösterge kavramının çerçevesini belirlemek amacıyla, gösterge kavramını dilbilimden ayırarak yaşamın farklı alanlarında anlamlandıran üç bilim adamı ve yaklaşımları ele alınmıştır: Ferdinand De Saussure, Charles Sanders Pierce ve Roland Barthes. Kökeni Batı toplumu olan ancak evrensel etkiye ulaşan akılcı toplumsal değişimlerin etkisi; ortaya çıkan ancak sonradan etkisini kaybetmekle birlikte toplumları etkileyen seküler dünya anlayışı ile kültür endüstrisinin ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca gösterge kavramının kültür endüstrisi tarafından kullanılarak toplumları inşa etmedeki rolü üzerinde durulmuştur. Ek olarak Türk mitolojik motiflerinin gösterge üretimi ve kültür endüstrisi açısından önemi belirtilmiştir. İkinci bölümde Türk Mitolojisinde kullanılan motifler, Yer ve Gök unsurları olarak kategorize edilerek; ağaç, dağ, hayvan vb. şeklinde ayrıntılı tasvirlere ve mitolojik hikayelere yer verilen alt başlıklarda incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Türk Mitoloji motiflerinin Amerikan Fantastik Sinemasında kullanılan göstergelerle benzerliği gişe rekoru kıran Harry Potter serisi, Yüzüklerin Efendisi serisi ve Avatar olarak 3 önemli film üzerinden incelenmiştir. Ek olarak fantastik türde yapılan farklı filmlerden örneklerle desteklenmiştir. Benzerlikler Türk mitolojisindeki hikayeler ve betimlemelere ortaya konmuştur. Tüm bölümler göz önünde bulundurulduğunda Amerikan Fantastik sinema örneklerinde incelenen motiflerin, kültür endüstrisi sayesinde Türk mitolojisinden esinlenen ve yeniden yorumlanarak üretilen göstergeler şeklinde sinema aracılığıyla topluma sunulduğu düşünülmektedir.
In this thesis, the similarities between mythological elements that are used in American Fantasy Movies and Turkish Mythological Patterns are analyzed and proved patterns and icons similarities. In the first chapter, three scientists that are important for the icon term of this thesis, and their theories are discussed: Ferdinand De Saussure, Charles Sanders Pierce and Roland Barthes. Effects of the revolutions that occured in Europe and spreaded all over the world are discussed in terms of building a new modern society and modern culture. The relationship between icons and modern society's secular world and culture industry are proved. In addition to, the significance of Turkish Mythological patterns is highlighted in terms of culture ındustry and icons. In the second chapter, Turkish Mythological Patterns are categorized as Earth and Celestial elements. Mythological stories and icons about mountains, animals, trees etc. are explained in subtitles. In the third chapter, three blockbuster fantasy movies called as Harry Potter (as serie), The Lord of The Rings (as serie) and Avatar are analyzed in terms of similarities between mythological elements and patterns. In addition, other examples from different fantasy movies are analyzed. The similarities between icons and Turkish Mythological Patterns are clarified with stories and descriptions. Out of consideration of all chapters, all mythological elements that are used in American Fantastic Movies are inspired from Turkish Mythology and represented as new icons by the culture industry to build a new society.