| dc.creator |
Kılıç, Neşe,
1977-
author
15204 |
|
| dc.creator |
Görmüş, Muhittin,
1960-
thesis advisor
76369 |
|
| dc.creator |
Yılmaz, Cemil.
15205
thesis advisor |
|
| dc.creator |
Süleyman Demirel Üniversitesi.
Fen Bilimleri Enstitüsü.
Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı.
9514
issuing body |
|
| dc.date |
2009. |
|
| dc.identifier |
http://tez.sdu.edu.tr/Tezler/TF01243.pdf |
|
| dc.description |
"Gümüşhane-Bayburt yörelerinde Kretase-Tersiyer geçişinin foraminifer ve sedimantoloji kayıtları" isimli bu tez çalışması ile yöredeki çökellerin zaman ve mekan boyutlarında birikim koşullan ortaya konulmuştur. Çok farklı kalınlık ve fasiyeste çökel içeren Üst Kretase-Tersiyer yaşlı kayaçların yayılım, dağılım, kaya türü, çökel yapı-doku-mikro ve makro fauna karakteristikleri, fosil içerikleri ile biyostratigrafik verilerini ortaya koymak amacıyla Gümüşhane ve Bayburt yörelerinde 7 pilot alandaki ayrı noktalardan 12 adet ölçülü stratigrafik kesit alınmıştır. Üst Kretase istifi; Gümüşhane yöresinde tabanda monojenik breş/konglomera ve ince-orta tabakalı, kumlu kireçtaşları ile başlayan Kermutdere Formasyonu, üste doğru ince tabakalı, mikritik kireçtaşları ile devam ederek, tüf ara seviyeli kumtaşı-marn-kiltaşı ardalanması ile son bulur. İçerdiği globotruncanid türü fosillere göre birime Santoniyen-Orta Kampaniyen yaşı verilmiş olup, birim içerdiği fauna ve sedimanter yapılar itibariyle derin deniz ortamını karakterize etmektedir. Birim Orta-Üst Kretase sürecinde ekstansiyonel rejim altında olan havzanın graben kesimlerinde çökelmiştir. Maden (Bayburt) yöresinde ise Üst Kretase sürecinde Kapıkaya Formasyonu olarak adlandırılan kabataş, yüzentaş ve bağlamtaşı dokusunda yığışımlar oluşturan resifal ortam özelliği taşıyan çökeller birikmiştir. Kermutdere Formasyonu'ndaki karakteristik fosil gruplarının cins ve türleri esas alınarak yapılan biyostratigrafi çalışması ile yörede Kermutdere Formasyonu'na ait kesitlerde 9 cins ve 23 tür tanımlanmış olup bu fosil topluluğundan 3 adet planktik foraminifer biyozonu belirlenmiştir (Dicarinella asymetrica MZ, Globotruncanita elevata KMZ, Globotruncana ventricosa AZ). Yörede Paleosen dönemine ait çökeller sadece Maden (GD Bayburt) yöresinde lösitli bazaltlardan oluşan karasal volkanizma ile temsil edilmektedir. Bu olgu ve yörede Paleosen dönemini temsil eden sedimantolojik ve paleontolojik kayıtların olmaması Geç Kretase'de etkin olan orojenik devinimlerin Erken Paleosen döneminde tüm yöreyi kara haline geçirdiğini ve bu sürecin Erken Eosen dönemine kadar aşınma dönemi olarak sürdüğünü göstermektedir. Eosen sürecinde her iki yörede de yer yer taban konglomerası ile başlayan ve üste doğru bol nummulitli kumlu kireçtaşları ile devam eden Alibaba Formasyonu Gümüşhane yöresinde aglomeralar, Bayburt yöresinde ise kumtaşı-kiltaşı-marn ardalanması ile sonlanmaktadır. Birime içerdiği nummulit faunasına göre Gümüşhane yöresinde Alt-Orta Lütesiyen, Bayburt yöresinde ise Orta-Üst Lütesiyen yaşı verilmiştir. Bu dönemde güçlü bir transgresyonun etkili olduğu her iki yörede taban konglomerasının ve nummulitlerin birim içinde yer alması, ortamın çok sığ ve ılık bir gel-git ortamı olduğunu göstermektedir. Kelkit (Gümüşhane) yöresinde ise Tersiyer yaşlı kayaçlara geçişte farklı özellikler gözlenmiştir. Birime içerdiği nummulit faunasına göre Alt-Orta Lütesiyen yaşı verilmiştir. Birim karadan sürekli kırıntı girdisi bulunan, başlangıçta güçlü çalkantılı, sonrasında aralıklı ve az çalkantılı sığ bir karbonat platformunda çökelmiştir. Değinilen türlerden özellikle Nummulites ve Assilina türleri üzerinde istatistiksel değerlendirmeler gerçekleştirilmiş, sediman içerisindeki dokusal özellikleri incelenmiştir. Nummulites ve Assilina türleri üzerindeki sayısal değerlendirmeler sonucunda belirlenen ayırım kriterleri ile A ve B birey farklılıkları tartışılmıştır. Karakteristik fosil gruplarının cins ve türleri esas alınarak yapılan biyostratigrafi çalışması ile yörede Alibaba Formasyonu'na ait kesitlerde 26 cins ve 40 tür tanımlanmış olup bu fosil topluluğundan 4 adet bentik foraminifer biyozonu saptanmıştır (SBZ 13-16). Çalışma alanında Eosen yaşlı birimde büyük bentik foraminiferlerin A/B formlarının oranlarına, deformasyonuna ve litolojik özelliklerine göre yapılan biyofabrik doku çalışması ile yörede Eosen sürecinde yarı-otokton ve taşınmış toplulukların geliştiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kretase-Tersiyer, fasiyes, biyostratigrafi, Nummulites, globotruncanid, biyofabrik. |
|
| dc.description |
Tez (Doktora) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, 2009. |
|
| dc.description |
Kaynakça var. |
|
| dc.description |
"Gümüşhane-Bayburt yörelerinde Kretase-Tersiyer geçişinin foraminifer ve sedimantoloji kayıtları" isimli bu tez çalışması ile yöredeki çökellerin zaman ve mekan boyutlarında birikim koşullan ortaya konulmuştur. Çok farklı kalınlık ve fasiyeste çökel içeren Üst Kretase-Tersiyer yaşlı kayaçların yayılım, dağılım, kaya türü, çökel yapı-doku-mikro ve makro fauna karakteristikleri, fosil içerikleri ile biyostratigrafik verilerini ortaya koymak amacıyla Gümüşhane ve Bayburt yörelerinde 7 pilot alandaki ayrı noktalardan 12 adet ölçülü stratigrafik kesit alınmıştır. Üst Kretase istifi; Gümüşhane yöresinde tabanda monojenik breş/konglomera ve ince-orta tabakalı, kumlu kireçtaşları ile başlayan Kermutdere Formasyonu, üste doğru ince tabakalı, mikritik kireçtaşları ile devam ederek, tüf ara seviyeli kumtaşı-marn-kiltaşı ardalanması ile son bulur. İçerdiği globotruncanid türü fosillere göre birime Santoniyen-Orta Kampaniyen yaşı verilmiş olup, birim içerdiği fauna ve sedimanter yapılar itibariyle derin deniz ortamını karakterize etmektedir. Birim Orta-Üst Kretase sürecinde ekstansiyonel rejim altında olan havzanın graben kesimlerinde çökelmiştir. Maden (Bayburt) yöresinde ise Üst Kretase sürecinde Kapıkaya Formasyonu olarak adlandırılan kabataş, yüzentaş ve bağlamtaşı dokusunda yığışımlar oluşturan resifal ortam özelliği taşıyan çökeller birikmiştir. Kermutdere Formasyonu'ndaki karakteristik fosil gruplarının cins ve türleri esas alınarak yapılan biyostratigrafi çalışması ile yörede Kermutdere Formasyonu'na ait kesitlerde 9 cins ve 23 tür tanımlanmış olup bu fosil topluluğundan 3 adet planktik foraminifer biyozonu belirlenmiştir (Dicarinella asymetrica MZ, Globotruncanita elevata KMZ, Globotruncana ventricosa AZ). Yörede Paleosen dönemine ait çökeller sadece Maden (GD Bayburt) yöresinde lösitli bazaltlardan oluşan karasal volkanizma ile temsil edilmektedir. Bu olgu ve yörede Paleosen dönemini temsil eden sedimantolojik ve paleontolojik kayıtların olmaması Geç Kretase'de etkin olan orojenik devinimlerin Erken Paleosen döneminde tüm yöreyi kara haline geçirdiğini ve bu sürecin Erken Eosen dönemine kadar aşınma dönemi olarak sürdüğünü göstermektedir. Eosen sürecinde her iki yörede de yer yer taban konglomerası ile başlayan ve üste doğru bol nummulitli kumlu kireçtaşları ile devam eden Alibaba Formasyonu Gümüşhane yöresinde aglomeralar, Bayburt yöresinde ise kumtaşı-kiltaşı-marn ardalanması ile sonlanmaktadır. Birime içerdiği nummulit faunasına göre Gümüşhane yöresinde Alt-Orta Lütesiyen, Bayburt yöresinde ise Orta-Üst Lütesiyen yaşı verilmiştir. Bu dönemde güçlü bir transgresyonun etkili olduğu her iki yörede taban konglomerasının ve nummulitlerin birim içinde yer alması, ortamın çok sığ ve ılık bir gel-git ortamı olduğunu göstermektedir. Kelkit (Gümüşhane) yöresinde ise Tersiyer yaşlı kayaçlara geçişte farklı özellikler gözlenmiştir. Birime içerdiği nummulit faunasına göre Alt-Orta Lütesiyen yaşı verilmiştir. Birim karadan sürekli kırıntı girdisi bulunan, başlangıçta güçlü çalkantılı, sonrasında aralıklı ve az çalkantılı sığ bir karbonat platformunda çökelmiştir. Değinilen türlerden özellikle Nummulites ve Assilina türleri üzerinde istatistiksel değerlendirmeler gerçekleştirilmiş, sediman içerisindeki dokusal özellikleri incelenmiştir. Nummulites ve Assilina türleri üzerindeki sayısal değerlendirmeler sonucunda belirlenen ayırım kriterleri ile A ve B birey farklılıkları tartışılmıştır. Karakteristik fosil gruplarının cins ve türleri esas alınarak yapılan biyostratigrafi çalışması ile yörede Alibaba Formasyonu'na ait kesitlerde 26 cins ve 40 tür tanımlanmış olup bu fosil topluluğundan 4 adet bentik foraminifer biyozonu saptanmıştır (SBZ 13-16). Çalışma alanında Eosen yaşlı birimde büyük bentik foraminiferlerin A/B formlarının oranlarına, deformasyonuna ve litolojik özelliklerine göre yapılan biyofabrik doku çalışması ile yörede Eosen sürecinde yarı-otokton ve taşınmış toplulukların geliştiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kretase-Tersiyer, fasiyes, biyostratigrafi, Nummulites, globotruncanid, biyofabrik. |
|
| dc.language |
tur |
|
| dc.publisher |
Isparta : SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, |
|
| dc.subject |
Süleyman Demirel Üniversitesi |
|
| dc.title |
Gümüşhane-Bayburt yörelerinde kretase-tersiyer geçişinin foraminifer ve sedimantoloji kayıtları (KD Türkiye) = Foraminifers and sedimantology records cretaceous-tertiary boundary in the Gümüşhane-Bayburt area (NE Turkey) / |
|
| dc.type |
text |
|