Günümüz işletmeleri, sürekliliklerini mümkün kılabilmeleri için, her alanda mükemmelliği yakalamak zorundadırlar. Maliyet bilgilerinin tespiti bu alanlardan birisi ve en önemlisidir. Değişen teknolojinin paralelinde ortaya çıkan yeni üretim ortamları ve üretim sistemleri, işletmelerin kullanmış oldukları maliyet muhasebesi sistemleri ile uyuşmazlık içerisindedirler. Bu nedenle maliyet bilgi sisteminden elde edilen verilerin doğruluk dereceleri düşüktür. Maliyet bilgilerindeki eksiklikleri gidermek amacıyla yeni üretim ortamları ile uyum sağlayabilecek ve doğru maliyet bilgileri elde edebilecek maliyet sistemleri geliştirilmiştir. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Sistemi (FTMS) bunlardan birisidir. FTMS'de amaç, birden fazla mamul üreten işletmelerde, mamul maliyetini doğru hesaplamak ve maliyet merkezi yöneticilerinin performanslarının ölçümünde doğru maliyet bilgilerinden faydalanmaktır. FTMS, özellikle teknoloji ağırlıklı üretim ortamların da birden fazla mamul üreten işletmeler için ideal bir maliyet sistemidir. Çalışmada teknoloji ağırlıklı üretim ortamlarında süt mamullerinin üretimini gerçekleştiren, süt işletmelerinde, FTMS'nin uygulaması yapılmıştır. Türkiye'deki süt işletmelerinin % 20'lik bir kısmı ileri üretim teknolojilerini kullanarak, süt mamullerini üretmektedirler. FTMS'nin bu işletmelerde kullanımı, maliyet bilgilerinin daha sağlıklı ve doğru olarak elde edilebilmelerine imkan tanıyacaktır. Bu bağlamda, çalışmanın birinci bölümünde genel olarak FTMS üzerinde durulmuştur. Öncelikle FTMS'ne geçmenin sebepleri araştırılmış, bunun için geleneksel maliyet muhasebesi sistemlerinin, yeni üretim ortamlarındaki yetersizlikleri tespit edilmiştir. İkinci bölümde, FTMS'nin kuruluş aşamasında incelenmesi gereken bilgi sistemleri, işletme üretim ortamları vb. tasarım için gerekli araçlarla ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, Türkiye'de süt ve süt mamulleri sanayii hakkında genel bilgilere değinilmiştir. Dördüncü bölümde, süt işletmelerinde FTMS uygulamasına bir örnek geliştirilmiştir. Örnek uygulamada, teknoloji ağırlıklı üretim yapan süt işletmesinden alınan veriler ışığında; pastörize süt, yoğurt ve beyaz peynir'in üretim maliyetleri FTMS ile hesaplanmıştır. FTMS'nin teknoloji ağırlıklı süt işletmelerinde kullanılmasıyla, birlikte etkin maliyet bilgilerinin elde edildiği görülmüştür.
Today's firms have to catch perfection in every field for their survival. Identification of cost informatıon is one of these fields and even the most important one. New production environments and system brought about due to technological changes are not in accodance with cost accounting systems used by firms. So that the accuracy of data obtanied from cost informatıon system is low. To determine defficiencies in cost informatıon, new cost system which have harmony new production environments and supply valid cost informatıon have been developed. Activity-Based Cost System (ABCS) is one of those systems. Objective of ABCS ic to calculate product cost in frims which produce more than one product and use valid cost informatıon in measuring managers performances of cost centers. ABCS is an ideal system, especially for the firms which produce more than one prduct in tecnology based environments. In thsi study, an ABCS aplication research has been realized in the firms producing milk-products in tecnology-based environments. 20% of milk firms operating in Turkey have been producing milk products by using advanced production tecnologies. ABCS enables the firms to obtain cost information more accurately and effectively. In that context ABCS has been examined in the first chapter. First of all, the causes in ABCS prefeces have been analized and insufficiences of traditional cost accounting systems in new production environments have been determined. The second chapter contains informatıon about informatıon systems which have to be examined and firm production environments and tools necessary for design. In the third chapter, general informatıon have been given about milk and products industry in Turkey. In the last chapter, an applied research has been developed for the application of ABCS in milk firms. In applied research, pateurized milk, yoğurt and white cheese costs have been calculated in ABCS. In brief valid and effective cost information have been obtained by using ABCS in tecnology based milk firms.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, 2000.
Kaynakça var.
Günümüz işletmeleri, sürekliliklerini mümkün kılabilmeleri için, her alanda mükemmelliği yakalamak zorundadırlar. Maliyet bilgilerinin tespiti bu alanlardan birisi ve en önemlisidir. Değişen teknolojinin paralelinde ortaya çıkan yeni üretim ortamları ve üretim sistemleri, işletmelerin kullanmış oldukları maliyet muhasebesi sistemleri ile uyuşmazlık içerisindedirler. Bu nedenle maliyet bilgi sisteminden elde edilen verilerin doğruluk dereceleri düşüktür. Maliyet bilgilerindeki eksiklikleri gidermek amacıyla yeni üretim ortamları ile uyum sağlayabilecek ve doğru maliyet bilgileri elde edebilecek maliyet sistemleri geliştirilmiştir. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Sistemi (FTMS) bunlardan birisidir. FTMS'de amaç, birden fazla mamul üreten işletmelerde, mamul maliyetini doğru hesaplamak ve maliyet merkezi yöneticilerinin performanslarının ölçümünde doğru maliyet bilgilerinden faydalanmaktır. FTMS, özellikle teknoloji ağırlıklı üretim ortamların da birden fazla mamul üreten işletmeler için ideal bir maliyet sistemidir. Çalışmada teknoloji ağırlıklı üretim ortamlarında süt mamullerinin üretimini gerçekleştiren, süt işletmelerinde, FTMS'nin uygulaması yapılmıştır. Türkiye'deki süt işletmelerinin % 20'lik bir kısmı ileri üretim teknolojilerini kullanarak, süt mamullerini üretmektedirler. FTMS'nin bu işletmelerde kullanımı, maliyet bilgilerinin daha sağlıklı ve doğru olarak elde edilebilmelerine imkan tanıyacaktır. Bu bağlamda, çalışmanın birinci bölümünde genel olarak FTMS üzerinde durulmuştur. Öncelikle FTMS'ne geçmenin sebepleri araştırılmış, bunun için geleneksel maliyet muhasebesi sistemlerinin, yeni üretim ortamlarındaki yetersizlikleri tespit edilmiştir. İkinci bölümde, FTMS'nin kuruluş aşamasında incelenmesi gereken bilgi sistemleri, işletme üretim ortamları vb. tasarım için gerekli araçlarla ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, Türkiye'de süt ve süt mamulleri sanayii hakkında genel bilgilere değinilmiştir. Dördüncü bölümde, süt işletmelerinde FTMS uygulamasına bir örnek geliştirilmiştir. Örnek uygulamada, teknoloji ağırlıklı üretim yapan süt işletmesinden alınan veriler ışığında; pastörize süt, yoğurt ve beyaz peynir'in üretim maliyetleri FTMS ile hesaplanmıştır. FTMS'nin teknoloji ağırlıklı süt işletmelerinde kullanılmasıyla, birlikte etkin maliyet bilgilerinin elde edildiği görülmüştür.
Today's firms have to catch perfection in every field for their survival. Identification of cost informatıon is one of these fields and even the most important one. New production environments and system brought about due to technological changes are not in accodance with cost accounting systems used by firms. So that the accuracy of data obtanied from cost informatıon system is low. To determine defficiencies in cost informatıon, new cost system which have harmony new production environments and supply valid cost informatıon have been developed. Activity-Based Cost System (ABCS) is one of those systems. Objective of ABCS ic to calculate product cost in frims which produce more than one product and use valid cost informatıon in measuring managers performances of cost centers. ABCS is an ideal system, especially for the firms which produce more than one prduct in tecnology based environments. In thsi study, an ABCS aplication research has been realized in the firms producing milk-products in tecnology-based environments. 20% of milk firms operating in Turkey have been producing milk products by using advanced production tecnologies. ABCS enables the firms to obtain cost information more accurately and effectively. In that context ABCS has been examined in the first chapter. First of all, the causes in ABCS prefeces have been analized and insufficiences of traditional cost accounting systems in new production environments have been determined. The second chapter contains informatıon about informatıon systems which have to be examined and firm production environments and tools necessary for design. In the third chapter, general informatıon have been given about milk and products industry in Turkey. In the last chapter, an applied research has been developed for the application of ABCS in milk firms. In applied research, pateurized milk, yoğurt and white cheese costs have been calculated in ABCS. In brief valid and effective cost information have been obtained by using ABCS in tecnology based milk firms.