| dc.creator |
Kurul, Mustafa,
1982-
author
17943 |
|
| dc.creator |
Yaman, Bahattin,
1970-
thesis advisor
10397 |
|
| dc.creator |
Süleyman Demirel Üniversitesi.
Sosyal Bilimler Enstitüsü.
İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı.
issuing body
10389 |
|
| dc.date |
2012. |
|
| dc.identifier |
http://tez.sdu.edu.tr/Tezler/TS01110.pdf |
|
| dc.description |
Asırlar boyu üç kıtaya hükmeden Osmanlı Devleti’nin padişah ve saray erkânı diğer özellikleriyle olduğu kadar giydikleri kıyafetler ile de ön planda olmuşlardır. Osmanlı padişahları ve devlet erkânının kıymetli ve ağır kumaşlardan kıyafetlerinin hazırlanması maksadıyla 15. yüzyılın sonlarında Enderûn-i Hümâyûn’a bağlı olarak çalışan ve bünyesinde alt gruplar ihtiva eden “Hayyâtîn-i Hâssa” (Hâssa terzileri) adlı bir teşkilat kurulmuştur. Arşivlerdeki kayıtlardan, 16. yüzyıldan 18. yüzyıl sonuna kadar, padişah ve saray erkânı için kıyafet diken ve devletin bizzat maaş vererek sürekliliğini sağladığı bu grubun çalışanlarını, yevmiyelerini ve yıllara göre değişiklik gösteren konumlarını takip etmek mümkündür. “17. Yüzyıl Osmanlı Hâssa Terzileri” ile ilgili olarak yapılan bu çalışmada döneme ait belgelerden, birimin; “Ser-hayyât hâssa” ve “Kethüda” unvanlı idareciler altında çalışan beş ayrı terzi bölüğü ve “Gazzâzân”, “Hallâcân”, “Edikyân”, “Basmacıyân” ve “Müteferrika” gibi terzilere yardımcı diğer gruplardan oluştuğu görülmektedir. Belgelere göre; hâssa terzisi olarak çalışanlar yüzyılın ilk dönemlerine ait kayıtlarda daha fazla sayıda iken yüzyılın sonuna doğru azalmaya başlamıştır. Topkapı Sarayı Müzesi’nde iki bin beş yüz civarında Osmanlı sultan kıyafeti bulunmaktadır. Her hangi bir sebeple tahttan inen sultana ait tüm giysilerin bohçalanıp kime ait olduğu etiketlenerek Silâhdâr hazinesinde saklanması geleneği sayesinde günümüze ulaşan bu kıyafetler, dönemin hâssa terzileri tarafından padişah için dikilen kıyafetleri tespit edebilmemize ve bunların mümkün olduğu ölçüde dönemin terzileri ile ilişkilendirebilmesine yardımcı olmuştur. Sonuç olarak, 17. Yüzyıl Osmanlı Hassa terzilerinin hiyerarşik bir düzen içerisinde sistemli bir çalışma sonucunda bu kıyafetleri ortaya çıkardıkları ve bu kıyafetlerin yazma eserlere de aslına büyük oranda uygun bir şekilde yansıtıldığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler : Osmanlı, Osmanlı Hâssa Terzileri, gazzâzân, hallâcân, edikyân, basmacıyân, sultan, saray, terzi, hayyât, hâssa, hayyâtîn-i hassa, kumaş, Osmanlı kumaşları, kıyafet, Osmanlı sultan kıyafeti. |
|
| dc.description |
The padishah and high officials of the palace in Ottoman State have been in the foreground through the clothes they wore in addition to their other features as well. An organization called “Hayyâtîn-i Hâssa” (royal tailors) including subgroups under its body and working dependent upon “Enderûn-i Hümâyûn” was established at the end of the 15th century in order to prepare precious clothes of Ottoman padishahs and state’s high officials made out of heavy fabrics. From 16th century till the end of the 18th century, out of the registrations in archives, it is possible to follow this group’s (sewing clothes for the padishah and high officials of the palace and the continuity of which is provided&paid off by the state itself) workers, daily wages and positions showing changes according to the years. In the study related to “17th century Ottoman Royal Tailors”, out of the documents of the period, it is seen that the unit is composed of five different tailor components working under administrators titled “Ser-hayyât hâssa” and “Kethuda” and other assistive groups such as “Gazzâzân”, “Hallacân”, “Edikyân”, “Basmacıyân” and “Müteferrika”. According to the documents; the number of persons have begun to decrease toward the end of the century while those who work as royal tailors outnumber in the registrations of the century’s first periods. In the museum of Topkapı Palace, approximately 2500 Ottoman sultan clothes exist. These clothes reaching at our present time through the tradition of safekeeping in Silahdâr treasury by labeling whom they belong to after bundling all clothes of the sultan who abdicated for any reason have become helpful to us in determining the clothes sewn for the padishah by the palace tailors of the period and associating with the tailors of the period as much as possible. Finally, 17th century Ottoman Palace tailors revealed these clothes as a result of a systematical effort in a hierarchical order and it is seen that these clothes were reflected on manuscripts in accordance with the original ones to a large extent. Keywords : Ottoman, Ottoman Royal Tailors, gazzâzân, hallâcân, edikyân, basmacıyân sultan, palace, tailor, hayyât, hâssa, hayyâtîn-i hassa, fabric, Ottoman fabric, clothes, Ottoman sultan clothes. |
|
| dc.description |
Tez (Doktora)- Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, 2012. |
|
| dc.description |
Kaynakça var. |
|
| dc.description |
Asırlar boyu üç kıtaya hükmeden Osmanlı Devleti’nin padişah ve saray erkânı diğer özellikleriyle olduğu kadar giydikleri kıyafetler ile de ön planda olmuşlardır. Osmanlı padişahları ve devlet erkânının kıymetli ve ağır kumaşlardan kıyafetlerinin hazırlanması maksadıyla 15. yüzyılın sonlarında Enderûn-i Hümâyûn’a bağlı olarak çalışan ve bünyesinde alt gruplar ihtiva eden “Hayyâtîn-i Hâssa” (Hâssa terzileri) adlı bir teşkilat kurulmuştur. Arşivlerdeki kayıtlardan, 16. yüzyıldan 18. yüzyıl sonuna kadar, padişah ve saray erkânı için kıyafet diken ve devletin bizzat maaş vererek sürekliliğini sağladığı bu grubun çalışanlarını, yevmiyelerini ve yıllara göre değişiklik gösteren konumlarını takip etmek mümkündür. “17. Yüzyıl Osmanlı Hâssa Terzileri” ile ilgili olarak yapılan bu çalışmada döneme ait belgelerden, birimin; “Ser-hayyât hâssa” ve “Kethüda” unvanlı idareciler altında çalışan beş ayrı terzi bölüğü ve “Gazzâzân”, “Hallâcân”, “Edikyân”, “Basmacıyân” ve “Müteferrika” gibi terzilere yardımcı diğer gruplardan oluştuğu görülmektedir. Belgelere göre; hâssa terzisi olarak çalışanlar yüzyılın ilk dönemlerine ait kayıtlarda daha fazla sayıda iken yüzyılın sonuna doğru azalmaya başlamıştır. Topkapı Sarayı Müzesi’nde iki bin beş yüz civarında Osmanlı sultan kıyafeti bulunmaktadır. Her hangi bir sebeple tahttan inen sultana ait tüm giysilerin bohçalanıp kime ait olduğu etiketlenerek Silâhdâr hazinesinde saklanması geleneği sayesinde günümüze ulaşan bu kıyafetler, dönemin hâssa terzileri tarafından padişah için dikilen kıyafetleri tespit edebilmemize ve bunların mümkün olduğu ölçüde dönemin terzileri ile ilişkilendirebilmesine yardımcı olmuştur. Sonuç olarak, 17. Yüzyıl Osmanlı Hassa terzilerinin hiyerarşik bir düzen içerisinde sistemli bir çalışma sonucunda bu kıyafetleri ortaya çıkardıkları ve bu kıyafetlerin yazma eserlere de aslına büyük oranda uygun bir şekilde yansıtıldığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler : Osmanlı, Osmanlı Hâssa Terzileri, gazzâzân, hallâcân, edikyân, basmacıyân, sultan, saray, terzi, hayyât, hâssa, hayyâtîn-i hassa, kumaş, Osmanlı kumaşları, kıyafet, Osmanlı sultan kıyafeti. |
|
| dc.description |
The padishah and high officials of the palace in Ottoman State have been in the foreground through the clothes they wore in addition to their other features as well. An organization called “Hayyâtîn-i Hâssa” (royal tailors) including subgroups under its body and working dependent upon “Enderûn-i Hümâyûn” was established at the end of the 15th century in order to prepare precious clothes of Ottoman padishahs and state’s high officials made out of heavy fabrics. From 16th century till the end of the 18th century, out of the registrations in archives, it is possible to follow this group’s (sewing clothes for the padishah and high officials of the palace and the continuity of which is provided&paid off by the state itself) workers, daily wages and positions showing changes according to the years. In the study related to “17th century Ottoman Royal Tailors”, out of the documents of the period, it is seen that the unit is composed of five different tailor components working under administrators titled “Ser-hayyât hâssa” and “Kethuda” and other assistive groups such as “Gazzâzân”, “Hallacân”, “Edikyân”, “Basmacıyân” and “Müteferrika”. According to the documents; the number of persons have begun to decrease toward the end of the century while those who work as royal tailors outnumber in the registrations of the century’s first periods. In the museum of Topkapı Palace, approximately 2500 Ottoman sultan clothes exist. These clothes reaching at our present time through the tradition of safekeeping in Silahdâr treasury by labeling whom they belong to after bundling all clothes of the sultan who abdicated for any reason have become helpful to us in determining the clothes sewn for the padishah by the palace tailors of the period and associating with the tailors of the period as much as possible. Finally, 17th century Ottoman Palace tailors revealed these clothes as a result of a systematical effort in a hierarchical order and it is seen that these clothes were reflected on manuscripts in accordance with the original ones to a large extent. Keywords : Ottoman, Ottoman Royal Tailors, gazzâzân, hallâcân, edikyân, basmacıyân sultan, palace, tailor, hayyât, hâssa, hayyâtîn-i hassa, fabric, Ottoman fabric, clothes, Ottoman sultan clothes. |
|
| dc.language |
tur |
|
| dc.publisher |
Isparta : SDÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, |
|
| dc.subject |
Süleyman Demirel Üniversitesi |
|
| dc.title |
17. yüzyıl Osmanlı hassa terzileri = 17th century Ottoman royal tailors / |
|
| dc.type |
text |
|