DSpace Repository

Felsefe ve kelam ilişkisinde nefs teorisi: Seyyid Şerif Cürcânî örneği = The theory of soul in the relationship between philosophyand theology: The example of Seyyid Sharif Jurjânî /

Show simple item record

dc.creator Kılıç, Sevilay, 1991- author 207575
dc.creator Toksöz, Hatice, 1977- thesis advisor 17108
dc.creator Süleyman Demirel Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı. issuing body 10370
dc.date 2019.
dc.identifier http://tez.sdu.edu.tr/Tezler/TS03481.pdf
dc.description Nefs, İslam düşüncesinin önemli problemlerinden biridir. İslam düşüncesinde hem filozoflar hem de kelam bilginleri nefs teorisi ile ilgili görüşler ortaya koymuşlardır. Nefs kelimesi yerine ruh kavramının kullanıldığı görülmektedir. Özellikle kelam bilginleri, İslam filozoflarından farklı olarak nefs yerine ruh terimini kullanmayı tercih etmişlerdir. İslam düşüncesinde ilmü'n-nefs başlığı altında bitki ve hayvanların canlılık özellikleri ve insanın da psikolojik nitelikleri araştırılmıştır. Bu çalışmada ise Seyyid Şerif Cürcânî'nin nefs teorisine ilişkin görüşleri ele alınmıştır. Cürcânî'nin nefs teorisine dair görüşleri Şerhu'l-Mevâkıf adlı eserinde detaylı olarak yer almaktadır. Burada Cürcânî, nefsi, tanımı, mahiyeti ve bedenle ilişkisi açısından incelemektedir. O, nefsi İbn Sînâ gibi, "tabiî organik cismin ilk yetkinliği" şeklinde tanımlamıştır. Nefsin beden ile ilişkisini de ontolojik ve epistemolojik açıdan incelemektedir. Ona göre nefs, bedene hayat veren bir cevherdir. Nefsi nebâtî, hayvânî ve insânî olmak üzere üçe ayıran Cürcânî, nebâti nefsin güçlerini beslenme, büyüme, üreme ve biçimlendirme şeklinde dört kısımda incelemektedir. Hayvanî nefsin güçlerini de hareket ve idrak güçleri şeklinde ikiye ayırmaktadır. Düşünür, hayvânî nefsin idrak güçlerini dış (görme, işitme, koklama, tatma ve dokunma) ve iç (ortak duyu, hayal, vehim, hafıza ve mütehayyile) idrak güçleri olarak tasnif etmektedir. Cürcânî, insânî nefsin nefsin bitki ve hayvanlardan farklı olarak akıl gücüne sahip olduğunu belirtmiştir. Aklı ise nazarî ve amelî şeklinde ikiye ayırarak incelemektedir. Ona göre nazarî akıl gücü, tümelleri idrâk eden; amelî akıl gücü ise fikrî sanatlar çıkarsaması yapan ve insanın yapması ve yapmaması gereken tikel şeylerle meşgul olandır. Sonuç olarak bu çalışma, Seyyid şerif Cürcânî'nin nefs teorisine ilişkin görüşlerini incelemeyi hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Seyyid Şerif Cürcânî, Nefs, Ruh, Akıl, İnsan, Meâd.
dc.description The soul is one of the important questions of Islamic thinking. In Islamic thinking both the philosophers and the theology scholars prove opinions about the theory of soul. Instead of the word " Nefs" it was seen as the word "Soul". Especially the theologs prefer the word soul different from Islamic philosophers. In Islamic thinking it was researched the characteristics of plants and animals under the title of ilmu'n- nefs. In the research it was discussed the theory of soul from Seyyid Sherif Jurjânî. The detailed opinions for Jurjânî's soul theory take part in his work of Sharh almawaqıf. In this research, Jurjânî examines the soul, in terms of its definition, nature and the relationship with the body. He identifies the soul as "the first entelechy of natural organic object." like Avicenna. It also examines the relationship between the soul and the body from an ontological and epistemological perspective. According to him, soul is a substance that gives to the body. Jurjânî which divides the self into three categories as plant, animal and human, examines the powers of the plant in four parts as nutrition, growth, reproduction and shaping. It also divides the forces of animal self into two forms of movement and cognition. He describes cognition power as external ( seeing, hearing, tosting, smelling and touching) and internal ( dreaming, memory, delusion). Jurjânî states that the human soul is different from plant and animal in terms of reason. On the other hand, he examines his reason by dividing it into two theoretical and operative forms. According to him, the theoretical power of reason, who understand the universes; operative reasoning is the one that makes inferences of intellectual arts and is engaged in particular things that one should and should not do. In conclusion, this study aims to examine the views of Sayyid Sharif Jurjânî on the theory of soul. Keywords: Seyyid Sherif Jurcânî, Soul, Reason, Human, Eschatology
dc.description Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, 2019.
dc.description Kaynakça var.
dc.description Nefs, İslam düşüncesinin önemli problemlerinden biridir. İslam düşüncesinde hem filozoflar hem de kelam bilginleri nefs teorisi ile ilgili görüşler ortaya koymuşlardır. Nefs kelimesi yerine ruh kavramının kullanıldığı görülmektedir. Özellikle kelam bilginleri, İslam filozoflarından farklı olarak nefs yerine ruh terimini kullanmayı tercih etmişlerdir. İslam düşüncesinde ilmü'n-nefs başlığı altında bitki ve hayvanların canlılık özellikleri ve insanın da psikolojik nitelikleri araştırılmıştır. Bu çalışmada ise Seyyid Şerif Cürcânî'nin nefs teorisine ilişkin görüşleri ele alınmıştır. Cürcânî'nin nefs teorisine dair görüşleri Şerhu'l-Mevâkıf adlı eserinde detaylı olarak yer almaktadır. Burada Cürcânî, nefsi, tanımı, mahiyeti ve bedenle ilişkisi açısından incelemektedir. O, nefsi İbn Sînâ gibi, "tabiî organik cismin ilk yetkinliği" şeklinde tanımlamıştır. Nefsin beden ile ilişkisini de ontolojik ve epistemolojik açıdan incelemektedir. Ona göre nefs, bedene hayat veren bir cevherdir. Nefsi nebâtî, hayvânî ve insânî olmak üzere üçe ayıran Cürcânî, nebâti nefsin güçlerini beslenme, büyüme, üreme ve biçimlendirme şeklinde dört kısımda incelemektedir. Hayvanî nefsin güçlerini de hareket ve idrak güçleri şeklinde ikiye ayırmaktadır. Düşünür, hayvânî nefsin idrak güçlerini dış (görme, işitme, koklama, tatma ve dokunma) ve iç (ortak duyu, hayal, vehim, hafıza ve mütehayyile) idrak güçleri olarak tasnif etmektedir. Cürcânî, insânî nefsin nefsin bitki ve hayvanlardan farklı olarak akıl gücüne sahip olduğunu belirtmiştir. Aklı ise nazarî ve amelî şeklinde ikiye ayırarak incelemektedir. Ona göre nazarî akıl gücü, tümelleri idrâk eden; amelî akıl gücü ise fikrî sanatlar çıkarsaması yapan ve insanın yapması ve yapmaması gereken tikel şeylerle meşgul olandır. Sonuç olarak bu çalışma, Seyyid şerif Cürcânî'nin nefs teorisine ilişkin görüşlerini incelemeyi hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Seyyid Şerif Cürcânî, Nefs, Ruh, Akıl, İnsan, Meâd.
dc.description The soul is one of the important questions of Islamic thinking. In Islamic thinking both the philosophers and the theology scholars prove opinions about the theory of soul. Instead of the word " Nefs" it was seen as the word "Soul". Especially the theologs prefer the word soul different from Islamic philosophers. In Islamic thinking it was researched the characteristics of plants and animals under the title of ilmu'n- nefs. In the research it was discussed the theory of soul from Seyyid Sherif Jurjânî. The detailed opinions for Jurjânî's soul theory take part in his work of Sharh almawaqıf. In this research, Jurjânî examines the soul, in terms of its definition, nature and the relationship with the body. He identifies the soul as "the first entelechy of natural organic object." like Avicenna. It also examines the relationship between the soul and the body from an ontological and epistemological perspective. According to him, soul is a substance that gives to the body. Jurjânî which divides the self into three categories as plant, animal and human, examines the powers of the plant in four parts as nutrition, growth, reproduction and shaping. It also divides the forces of animal self into two forms of movement and cognition. He describes cognition power as external ( seeing, hearing, tosting, smelling and touching) and internal ( dreaming, memory, delusion). Jurjânî states that the human soul is different from plant and animal in terms of reason. On the other hand, he examines his reason by dividing it into two theoretical and operative forms. According to him, the theoretical power of reason, who understand the universes; operative reasoning is the one that makes inferences of intellectual arts and is engaged in particular things that one should and should not do. In conclusion, this study aims to examine the views of Sayyid Sharif Jurjânî on the theory of soul. Keywords: Seyyid Sherif Jurcânî, Soul, Reason, Human, Eschatology
dc.language tur
dc.publisher Isparta : Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,
dc.subject Süleyman Demirel Üniversitesi
dc.title Felsefe ve kelam ilişkisinde nefs teorisi: Seyyid Şerif Cürcânî örneği = The theory of soul in the relationship between philosophyand theology: The example of Seyyid Sharif Jurjânî /
dc.type text


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Search DSpace


Advanced Search

Browse

My Account