| dc.description |
<p>Özet</p><p>Anadolu ve Türkistan coğrafyası, doğal oluşumlardan kaynaklanan ve birçok konuda tasniflendirilen, küçük farklılıklarla benzer anlam yüklenen efsane ya da mit kavramsallığında, oldukça zengin kültürel veriler üretmiştir. Aynı zamanda kültür hazinesinin önemli bir öğesi olan efsaneler, son derece geniş bir alanda farklı konulardan kaynaklanmıştır. Yapılan araştırmalar doğrultusunda kültürel mitlerin temel yayılım alanının coğrafya olduğu ortaya çıkmaktadır. Özellikle akarsu ve göl gibi su temelli doğal oluşumlar efsanelerin önemli çıkış noktaları olmuştur. Anadolu gibi Türkistan bölgesi de sayısız akarsu ve göl efsaneleriyle doludur. Türkler genellikle karasal bölgelerde yaşadıkları için daha çok akarsular ve göller üzerine mitler üretmişlerdir. Her şeyden önce su kaynaklı doğal oluşumlar yaşam kaynağıdır. Türk yaşam anlayışında temiz su, insanla birlikte hayvancılığın ve tarımın dolayısıyla da üretimin vaz geçilmezidir. Bu şekilde önemsenen bir yaşam kaynağının da kendi kültür evreninde, tinsel içerikle sahiplendirilmesi birtakım anlatılara ve ritüellere konu edilmesi doğaldır. Efsanevi anlatımlarda öne çıkan yer imlerinde göller ilk sırada yer almaktadır. Göller Bölgesi de adını aldığı on altı gölü barındıran, arkeolojik geçmişi ile öne çıkan önemli bir kültür coğrafyasıdır. Bu bölge, insanın ilk devrimi olarak adlandırılan Neolitik Dönemi en yoğun yaşayan bölgelerden olmasının yanı sıra günümüze kadar çeşitli uygarlıkların yaşadığı ekolojik nedenli istisnalar dışında yaklaşık 9000 yıllık kesintisiz bir yaşam alanıdır. Bundan dolayı da Anadolu'da önemli bir kültür havzasını temsil etmektedir. Bölgenin en büyük iki gölü olan Eğirdir ve Beyşehir Gölleri üzerinden de bu bağlamda tipik anlatılar ortaya çıkmıştır. Yapılan çalışmada adını on altı gölden alan Göller Bölgesinin en büyük iki gölü örneklenerek Anadolu ve Türk kültüründe mitolojik yaklaşımlara genel bir bakış açısı oluşturmak amaçlanmıştır.</p><p>Anahtar Kelimeler: Anadolu, Göller bölgesi, Mitoloji, Su, Kültür.</p> |
|