<p>“Bartın İli ve İlçeleri Yüzey Araştırması”nın temel amacı Bartın İli</p><p>sınırları içerisinde korunabilmiş kültür varlıklarının tespiti, belgelenmesi</p><p>ve kayıt altına alınarak, bundan sonraki süreçte uzmanlık</p><p>alanlarına göre yapılacak araştırmalar için bir veri tabanı oluşturmaktır.</p><p>Araştırma iki farklı yöne odaklanmaktadır. Birincisi yerleşimlerin</p><p>coğrafi yapı ve şartların uygunluğuna bağlı olarak gelişim</p><p>gösterip göstermediğini tespit etmektir. Diğeri ise dönem içerisinde</p><p>yerleşim hareketliliğini etkileyen iklim, coğrafi koşulların değişimi,</p><p>idari yapılanma gibi faktörlere bağlı olarak gelişim ve değişim gösterip</p><p>göstermediğidir. Araştırma bölgelerimizi Strabon’un bölge için</p><p>belirlediği “kıyı Paphlagonia” ve “iç Paphlagonia” bölümlenmesinin</p><p>Bartın topoğrafyasına uyumluluğu nedeniyle başlıca iki bölge olarak</p><p>değerlendirmeye başladık. Antik dönemde Paphlagonia olarak</p><p>adlandırılan bölge Roma ve Bizans döneminde Galatia, Bithynia-</p><p>Pontus eyaletlerinin sınırları içerisinde değerlendirilse de, bölgenin,</p><p>özellikle iç kesimlerinin kültürel yapısının her daim Paphlagon kültürüne</p><p>sadakati çevre bölgelerde yapılan araştırmalar neticesinde</p><p>de anlaşıldığı için Paphlagonia olarak isimlendirmeyi sürdürdük.</p><p>Bartın/Parthenios Nehri en erken dönemlerden itibaren tanınan bölgenin en büyük akarsuyu olarak, yerleşimlerin biçimlenmesinde</p><p>etkinliği yadsınamaz.</p><p>Tüm bu etkenler dikkate alınarak 2017 yılında başlayan yüzey</p><p>araştırmasının 2018 ve 2019 yıllarını da kapsayan, üç yıllık tespitlerimizi</p><p>içeren tespitlerimiz sunulmuştur. Bu bağlamda Kalkolitik</p><p>Çağ’dan Orta Çağ’ın sonlarına kadar Bartın İli sınırları içinde, kıyı</p><p>ve iç bölgelerde var olan yerleşimlerin tespiti, iklim ve zorlu coğrafyanın</p><p>elverdiği ölçüde gerçekleştirilmiştir. Yerleşimlerin Kalkolitik</p><p>Dönemden Erken Demir Çağına kadar olan süreçte kıyı ve iç bölgelerde</p><p>benzer yoğunlukta olduğu, İç Bölgelerde Sipahiler Köyünde</p><p>İnönü Mağarası, Şahin Köyünde Asartepe yerleşiminin kaliteli seramikleri,</p><p>kıyı bölgelerde Gecen Köyü, Kutlubey Köyleri ve Amastris’te</p><p>Tekketepe bulguları tepelik alanlarda yoğunlaştığını göstermektedir.</p><p>Arkaik dönemden Roma dönemine kadar olan dönemin henüz</p><p>suskunluğunu koruduğu görülür. Bu dönemlere ait bilgiler yazılı</p><p>kaynaklar sayesinde ve kıyı bölgelerdeki Grek yerleşimlerinden</p><p>gelmektedir. Roma döneminde kıyı Bölgelerinde daha yoğun olmak</p><p>üzere artan yerleşim sayısı, Bizans döneminden itibaren hem kıyı</p><p>hem de iç bölgelerde hızla artış göstermektedir. Literatüre yeni</p><p>kazandırdığımız yerleşimler Kalkolitik ve Tunç döneminde mağara</p><p>ve tepelik alanlarda yoğunlaştığına işaret etmektedir. Roma döneminde</p><p>iç bölgelerde olasılıkla Amastris kentinin khorasında ve kaliteli</p><p>işçilikleriyle Amastris etkisini yansıtan birkaç yerleşimden biri</p><p>olan Sipahiler Köyü, bulgularıyla önemlidir. Kıyı bölgelerde Mugada</p><p>ve Güzelcehisar Köyünün Roma döneminde de liman yerleşimi</p><p>olarak varlığı kanıtlanmış, ancak Güzelcehisar yerleşimine işaret</p><p>eden herhangi bir yerleşim ismi belirlenememiştir. Saraylı Köyü,</p><p>Arıönü/Mugada Köyü Geç Roma dönemlerinde küçük demoslar</p><p>olarak nitelendirilebilir. Bartın Boğazı (Parthenios) iç kesiminde</p><p>Kocareis Köyünde tespit edilen olası nekropol alanı ve mimari parçalar,</p><p>Parthenia Kome kentine dair ilk ipuçları olarak değerlendirilmiş</p><p>olup, 2021 yılında alanda önemli tespitler gerçekleştirilmiştir.</p><p>Bölgenin kültürel mirasının yoğunluğu Bizans döneminden itibaren</p><p>güçlenmiş ve hem iç bölgelerde hem de kıyı bölgelerde Erken</p><p>Bizans’tan itibaren aynı yoğunluk ve kalitede artışın Orta Çağda</p><p>da sürdüğü gözlemlenmiştir. Güzelcehisar ve Makaracılar Köyleri,</p><p>Erken Türk dönemi yerleşimlerine dair ipuçlarını ortaya çıkartmıştır.</p><p>The main purpose of the “Bartın Province Survey” is to identify,</p><p>document and record the cultural assets that have been preserved</p><p>within the borders of Bartın Province, and to establish a database</p><p>for different fields of expertise that will conduct research in the</p><p>field in the future.The research focuses on two different directions.</p><p>The first is to determine whether the settlements develop depending</p><p>on the suitability of the geographical structure and conditions.</p><p>The other is whether it has developed and changed depending on</p><p>factors such as climate, changes in geographical conditions, and</p><p>administrative structuring that affect settlement mobility during</p><p>the period. We evaluated our research regions as two main regions,</p><p>thanks to the compatibility of the “coastal Paphlagonia” and</p><p>“inner Paphlagonia” divisions determined by Strabo for this region,</p><p>to the topography of Bartın. Although the region, which was called</p><p>Paphlagonia in the Ancient Period, was evaluated within the</p><p>borders of Galatia, Bithynia-Pontus provinces in the Roman and</p><p>Byzantine Periods, we continued to name it as Paphlagonia, since</p><p>the cultural dependence of the inner parts of the region to the</p><p>Paphlagon culture has also been proven by the researches conducted</p><p>in the surrounding regions. The importance of the Bartın/</p><p>Parthenios River, as the largest river in the region, which has been</p><p>recognized since the earliest times, in the formation of settlements</p><p>is undeniable.</p><p>Considering all these factors, our findings, including our three-year</p><p>research results, covering the years 2018 and 2019 of the survey</p><p>that started in 2017, are presented. In this context, the determination</p><p>of the settlements that existed within the borders of Bartın</p><p>Province, in the coastal and inner regions from the Chalcolithic</p><p>Period to the end of the Middle Ages, was realized to the extent</p><p>permitted by the climate and challenging geography. It has been</p><p>proven with ceramics of İnönü Cave in Sipahiler Village in the Inner</p><p>Region and Asartepe settlement in Şahin Village, as well as the quality</p><p>ceramics of the Tekketepe of Amastris, Gecen Village, Kutlubey Village, that the settlements were similar in density in the coastal</p><p>and inland areas and concentrated in the hilly areas during the</p><p>period from the Chalcolithic Period to the Early Iron Age.</p><p>It is seen that the period from the Archaic Period to the Roman</p><p>Period still maintains its silence. Information about these periods</p><p>comes from the written sources and from the Greek settlements in</p><p>the coastal regions. The number of settlements, which increased</p><p>in the Roman Period, being more concentrated in the coastal regions,</p><p>has increased rapidly both in the coastal and inland regions</p><p>since the Byzantine Period. The settlements that we have recently</p><p>added to the literature indicate that they were concentrated in</p><p>caves and hilly areas during the Chalcolithic and Bronze Ages.</p><p>Sipahiler Village, which was one of the few settlements reflecting</p><p>the Amastris influence with its quality workmanship and probably</p><p>in the khora of the city of Amastris in the interior regions during the</p><p>Roman Period, is important with its findings. In the coastal regions,</p><p>the existence of Mugada and Güzelcehisar Villages as a port settlement</p><p>in the Roman Period has been proven, but no settlement</p><p>name pointing to the Güzelcehisar settlement has been determined.</p><p>Saraylı Village, Arıönü/Mugada Village can be described as</p><p>small demos in the Late Roman Periods. Probably the necropolis</p><p>area and architectural fragments found in Kocareis Village in the</p><p>inner part of the Bartın Bosphorus (Parthenios) were evaluated</p><p>as the first clues about the city of Parthenia Kome, and important</p><p>determinations were made in the area in 2021. The intensity of</p><p>the cultural heritage of the region has been strengthened since the</p><p>Byzantine Period, and it has been observed that the same increase</p><p>in density and quality continued in the Middle Ages, both in the</p><p>inner regions and in the coastal regions, from the Early Byzantine</p><p>period. Güzelcehisar and Makaracılar Villages revealed important</p><p>traces in the determination of early Turkish Period settlements.</p>