Description:
<p>Bir sembol bitkisi olarak tıp, edebiyat, sanat, sanat tarihi, mitoloji gibi farklı disiplinlerde rol alan gül, simgeselliğini görselliğinin yanı sıra güzel kokusuyla da öne çıkaran, pozitif algıya yatkın bir bitki türüdür. Dünya gülyağı talebinin yarısını karşılayan Anadolu coğrafyası, bu gül zenginliğini dolaylı olarak kültürel dokusuna da taşımıştır. Gül, Türk kültüründe Edebiyat ve şiirde yer aldığı gibi aynı zamanda sunum kültüründe, iki ve üç boyutlu yüzeylerde kullanılan önemli bir motiftir. Özellikle çini ve evanide süsleme motifi olarak lale ve karanfille birlikte gül, Türk-İslam süsleme sanatında önemli bir simge olmuştur. Sanata verdiği bu ilhamla bezediği buhurdanlık gülabdan gibi kapların içini doldurarak güzel kokusuyla farklı bir sunum kültürü de yaratmıştır. Osmanlı'da gül, saraydan halka uzanan geniş bir yelpazede başlı başına bir kültür unsuru olarak görüntü vermektedir. Osmanlı‘da tasavvufi düşünsellikte, edebiyatta, kitap cildi sanatında, mezar taşı bezemelerinde, çinide, dokumalarda, metal sanatında ve mimari eserlerde sık kullanılan bir süsleme öğesi olmuştur. Bunun yanı sıra gül suyu, yemek kültüründe, önemli tören ve kabullerde, kandillerde, tıpta kullanılarak gülün geleneksel alanını genişletmiştir.Gül, gül suyu ve gül yağı sunumunda ilk akla gelen kaplar buhurdanlıklar ve gülabdanlardır. Güzel koku ve lezzeti birlikte sunan bu ikram tarzı, günümüzde geleneksel zarafetinden uzak, farklı malzemelerden değişik formlarda yapılmış kaplarla yapılsa da, gül ve yan ürünlerinin üretimi ile kullanım alışkanlıkları devam etmektedir. Sürdürülebilirlik kapsamında günümüzde de devam eden, Anadolu kültür evreninin önemli bir parçası olan gül üretim kültürü, teknolojiye koşut, ancak gelenekselliğini yitirmeden Isparta merkezli olarak kendini göstermektedir. Isparta gülü (Rosa damascena) adıyla Türk Patent Enstitüsü‘nden tescil belgesi alan ―Isparta Gülü‖, Türkiye‘nin önemli ihraç kalemleri arasında yer almaktadır. Yapılan çalışmada, Isparta gülü çıkışlı olarak gülün görselliğinin, güzel kokusunun buhurdanlık ve gülabdanlarda bütünleşen güzellikleri genel hatlarıyla anlatılmaya çalışılmıştır.</p><p>Anahtar Kelimeler: Gül, Gül Kültürü, Isparta Gülü, Buhurdanlık, Gülabdan <br></p>