Description:
<p>Sürdürülebilir atık yönetimi ve kaynak kazanımı odaklı atıksu arıtımı her geçen gün daha önemli bir duruma gelerek her atığın aslında yeni bir kaynak olduğunu ve mevcut sınırlı kaynakların tükenmeden önce daha çok geri kazanım konusuna dikkat edilmesini savunmaktadır. Atıksu arıtma tesislerinde pek çok geri kazanıma uygun atıklar oluşmakta ancak teknolojinin yetersizliği ve maliyetlerin yüksek oluşu nedeniyle işlem yapılamamaktadır. Yapılan bu araştırmada arıtma tesisi içinde geri devir edilerek herhangi bir geri kazanım işlemi yapılamayan, anaerobik çürütücüsünün üst sızıntı suyunda yüksek miktarda bulunan fosforun geri kazanımı yapılması hedeflenmektedir. Üst sızıntı suyundan fosforun geri kazanımı için adsorpsiyon işlemi uygulanmıştır. Adsorpsiyon işleminde adsorbent olarak bir zeolit cinsi olan klinoptilolit minerali kullanılmıştır. Yapılan araştırmada klinoptilolit partikül boyu 1-2 mm aralığında, doz miktarı 5 gr, sıcaklık değeri 25℃, pH değeri 6-7 aralığında belirlenmiş ve 24 saat süren karıştırma işlemi yapılmıştır. Doz miktarı 4,6,8,10 ve 12 gr olarak belirlenip yapılan adsorpsiyon işleminde en yüksek fosfor giderim verimi, doz miktarı 12 gr, pH değeri 6 ve sıcaklık değeri 25℃’ye ayarlandığında 94.07 olarak bulunmuştur. Design Expert programı ile yapılan modelleme işleminde ise, doz miktarı 12 gr, pH değeri 6.02 ve sıcaklık değeri 29.99℃ olduğunda 98.6888 olarak bulunmuştur. Fosfor giderim veriminin hem yapılan deneyler sonucunda hem de program modeli sonuçlarında çok yüksek olarak gerçekleştiği ve sonuçların birbirine yakın olduğu görülmüştür. Bu araştırmada görülmektedir ki üst sızıntı suyundan yüksek miktarda fosfor geri kazanımı oldukça muhtemeldir.</p><p>Anahtar kelimeler: Adsorpsiyon, Atıksu, Fosfor, Zeolit</p>