Çalışmanın amacı, belirsizliğe tahammülsüzlük, algılanan sosyal destek, güvensiz yetişkin bağlanması ve anksiyete arasındaki ilişkiyi incelemektir. Güvensiz yetişkin bağlanması kaygılı ve kaçınmacı bağlanma boyutları ile çalışılmıştır. Yetişkin bağlanması ile anksiyete arasındaki ilişkide etkisi daha önce birlikte incelenmemiş olan iki aracı değişken bu çalışmada incelenerek literatüre katkı sağlanmıştır. Anksiyetenin toplumdaki yaygınlığı ve bağlanmanın etiyolojisi düşünüldüğünde bu çalışmanın sonuçları klinik anlamda önemlidir. Çalışmanın hipotezleri hem kaygılı bağlanmanın hem de kaçınmacı bağlanmanın anksiyete ve belirsizliğe tahammülsüzlük ile olumlu, algılanan sosyal destek ile olumsuz bir ilişki göstereceğini içermektedir. Ayrıca hem belirsizliğe tahammülsüzlüğün hem de algılanan sosyal desteğin güvensiz bağlanmanın her iki alt boyutu ile anksiyete arasında aracılık etkisine sahip olacağı varsayılmaktadır. Örneklem 18-25 yaş aralığında 880 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri–II Kısa Formu yetişkin bağlanmasını, Sürekli Kaygı Ölçeği anksiyeteyi, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği Kısa Formu belirsizliğe tahammülsüzlüğü ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği algılanan sosyal desteği ölçmek amacıyla kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, kaygılı bağlanma ile kaygı ve kaygılı bağlanma ile belirsizliğe tahammülsüzlük pozitif yönde, kaygılı bağlanma ile algılanan sosyal destek ise negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Kaçınmacı bağlanma ile algılanan sosyal destek negatif yönde ilişkili olarak bulunurken kaçınmacı bağlanma ile kaygı ve belirsizliğe tahammülsüzlük değişkenleri arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişkiler bulunamamıştır. Belirsizliğe tahammülsüzlük, kaygılı bağlanma ile kaygı arasındaki ilişkide aracılık etkisine sahip olarak bulunurken kaçınmacı bağlanma ile kaygı arasındaki ilişkide bu aracılık etkisi söz konusu değildir. Algılanan sosyal desteğin ise aile ve özel bir insan alt boyutları hem kaygılı bağlanma ile kaygı hem de kaçınmacı bağlanma ile kaygı arasındaki ilişkiye aracılık etmiştir. Anahtar Kelimeler: Yetişkin Bağlanması, Güvensiz Bağlanma, Kaygılı Bağlanma, Kaçınmacı Bağlanma, Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Algılanan Sosyal Destek, Anksiyete, Kaygı
The aim of the current study is to examine the relationship between intolerance of uncertainty (IOU), perceived social support (PSS), insecure adult attachment and anxiety. Insecure adult attachment was studied through anxious and avoidant attachment dimensions. The contribution of the current study to the literature is that two mediator variables which have not been examined together to the date investigated. Considering the prevalence of anxiety and the etiology of attachment, the findings are clinically important. The hypotheses include that both anxious attachment and avoidant attachment would be positively associated with anxiety and IOU, and negatively associated with PSS. It is hypothesized that both IOU and PSS would mediate the relationship between both sub-dimensions of insecure attachment and anxiety. The sample consists of 880 university students between the ages of 18-25. Experiences in Close Relationships-Revised-Short Form (ECR-RS), Trait Anxiety Inventory, Intolerance of Uncertainty Scale Short Form (IUS-12), and The Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) were used as measurements. Findings revealed a positive relationship between anxious attachment and anxiety, and IOU. Anxious attachment and PSS were negatively related. While avoidant attachment and PSS negatively correlated, any statistically significant relationship was not found between avoidant attachment and anxiety, and avoidant attachment and IOU. IOU wasfound as a mediator on the relationship between anxious attachment and anxiety. This mediating effect did not exist in the relationship between avoidant attachment and anxiety. Two sub-dimensions of PSS mediated the relationship between anxious attachment and anxiety, and the relationship between avoidant attachment and anxiety. Keywords: Adult Attachment, Insecure Attachment, Anxious Attachment, Avoidant Attachment, Intolerance of Uncertainty, Perceived Social Support, Anxiety
Tez (Yüksek Lisans), Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Anabilim Dalı, 2021.
Kaynakça var.
Çalışmanın amacı, belirsizliğe tahammülsüzlük, algılanan sosyal destek, güvensiz yetişkin bağlanması ve anksiyete arasındaki ilişkiyi incelemektir. Güvensiz yetişkin bağlanması kaygılı ve kaçınmacı bağlanma boyutları ile çalışılmıştır. Yetişkin bağlanması ile anksiyete arasındaki ilişkide etkisi daha önce birlikte incelenmemiş olan iki aracı değişken bu çalışmada incelenerek literatüre katkı sağlanmıştır. Anksiyetenin toplumdaki yaygınlığı ve bağlanmanın etiyolojisi düşünüldüğünde bu çalışmanın sonuçları klinik anlamda önemlidir. Çalışmanın hipotezleri hem kaygılı bağlanmanın hem de kaçınmacı bağlanmanın anksiyete ve belirsizliğe tahammülsüzlük ile olumlu, algılanan sosyal destek ile olumsuz bir ilişki göstereceğini içermektedir. Ayrıca hem belirsizliğe tahammülsüzlüğün hem de algılanan sosyal desteğin güvensiz bağlanmanın her iki alt boyutu ile anksiyete arasında aracılık etkisine sahip olacağı varsayılmaktadır. Örneklem 18-25 yaş aralığında 880 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri–II Kısa Formu yetişkin bağlanmasını, Sürekli Kaygı Ölçeği anksiyeteyi, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği Kısa Formu belirsizliğe tahammülsüzlüğü ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği algılanan sosyal desteği ölçmek amacıyla kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, kaygılı bağlanma ile kaygı ve kaygılı bağlanma ile belirsizliğe tahammülsüzlük pozitif yönde, kaygılı bağlanma ile algılanan sosyal destek ise negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Kaçınmacı bağlanma ile algılanan sosyal destek negatif yönde ilişkili olarak bulunurken kaçınmacı bağlanma ile kaygı ve belirsizliğe tahammülsüzlük değişkenleri arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişkiler bulunamamıştır. Belirsizliğe tahammülsüzlük, kaygılı bağlanma ile kaygı arasındaki ilişkide aracılık etkisine sahip olarak bulunurken kaçınmacı bağlanma ile kaygı arasındaki ilişkide bu aracılık etkisi söz konusu değildir. Algılanan sosyal desteğin ise aile ve özel bir insan alt boyutları hem kaygılı bağlanma ile kaygı hem de kaçınmacı bağlanma ile kaygı arasındaki ilişkiye aracılık etmiştir. Anahtar Kelimeler: Yetişkin Bağlanması, Güvensiz Bağlanma, Kaygılı Bağlanma, Kaçınmacı Bağlanma, Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Algılanan Sosyal Destek, Anksiyete, Kaygı
The aim of the current study is to examine the relationship between intolerance of uncertainty (IOU), perceived social support (PSS), insecure adult attachment and anxiety. Insecure adult attachment was studied through anxious and avoidant attachment dimensions. The contribution of the current study to the literature is that two mediator variables which have not been examined together to the date investigated. Considering the prevalence of anxiety and the etiology of attachment, the findings are clinically important. The hypotheses include that both anxious attachment and avoidant attachment would be positively associated with anxiety and IOU, and negatively associated with PSS. It is hypothesized that both IOU and PSS would mediate the relationship between both sub-dimensions of insecure attachment and anxiety. The sample consists of 880 university students between the ages of 18-25. Experiences in Close Relationships-Revised-Short Form (ECR-RS), Trait Anxiety Inventory, Intolerance of Uncertainty Scale Short Form (IUS-12), and The Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) were used as measurements. Findings revealed a positive relationship between anxious attachment and anxiety, and IOU. Anxious attachment and PSS were negatively related. While avoidant attachment and PSS negatively correlated, any statistically significant relationship was not found between avoidant attachment and anxiety, and avoidant attachment and IOU. IOU wasfound as a mediator on the relationship between anxious attachment and anxiety. This mediating effect did not exist in the relationship between avoidant attachment and anxiety. Two sub-dimensions of PSS mediated the relationship between anxious attachment and anxiety, and the relationship between avoidant attachment and anxiety. Keywords: Adult Attachment, Insecure Attachment, Anxious Attachment, Avoidant Attachment, Intolerance of Uncertainty, Perceived Social Support, Anxiety