Premenstrüel disforik bozukluk (PMDD), menstrüel siklusun geç luteal fazında ortaya çıkan menstrüasyondan sonra kaybolan duygusal, davranışsal ve fiziksel semptomları içeren klinik bir tablodur. Depresif duygu durum, disfori, irritabilite, anksiyete, duygusal labilite, konsantrasyon güçlüğü, şişkinlik, kilo artışı, mastodinia, abdominal rahatsızlık ve ağrı, enerji azlığı, baş ağrısı en sık rastlanan semptomlardır. Tanısı DSM- IV kriterleri ile konulan PMDD'nin etiyolojisi kesin olarak bilinmemekle birlikte, nörotransmitterler, reprodüktif hormonlar, endojen opiatlar ve genetik faktörler gibi çeşitli biyolojik teoriler ileri sürülmektedir. PMDD'li kadınlarda bu faktörler ile ilgili birçok çalışma yapılmış ancak beyin kan akımı ve metabolizmasındaki değişiklikler yeterince araştırılmamıştır. Biz çalışmamızda, PMDD tanısı alan kadınlarda premenstrüel ve postmenstrüel dönemlerde ki bölgesel beyin kan akımı değişikliklerinin Tc-99m HMPAO beyin perfüzyon SPECT ile değerlendirilmesini ve bulguların kontrol grubu ile karşılaştırarak, farklılıkların ortaya konmasını amaçladık. Çalışma grubumuz PMDD tanısı konulan 10 hasta ve 10 sağlıklı olgudan oluştu. Her olguya premenstrüel ve postmenstrüel dönemde iki kez beyin perfüzyon SPECT çalışması yapıldı. PMDD tanısı alan olgular GKÇ'ye göre semptomların pik yaptığı premenstrüel günler ve şikayetlerin geçtiği postmenstrüel (5-10. günler arasında) dönemde çekime alındı. 26 farklı beyin bölgesinden ilgi alanları çizilerek bu bölgelerdeki ortalama sayımlar alındı. Elde edilen bölgesel beyin kan akımı değerlerinin normalizasyonu için serebellum değerleri referans olarak kullanıldı. Premenstrüel evrede beyin perfüzyon SPECT' lerinin karşılaştırılması sonucunda PMDD'li hastalarda kontrol grubuna kıyasla sağ süperior temporal, sol süperior temporal, sol inferior temporal, sağ nukleus kaudatus bölgelerinde bölgesel beyin kan akımı değerleri istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu. PMDD'li hastaların premenstrüel ve postmenstrüel evredeki SPECT çekimleri karşılaştırıldığında ise sağ süperior temporal, sol süperior temporal, sağ medial temporal, sol medial temporal ve sol inferior temporal bölgelerinde beyin kan akımı değerleri premenstrüel dönemde postmenstrüel döneme göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu. Sonuç olarak kadınların reprodüktif dönemde yaşamını etkileyen PMDD'de, bizim temporal lopda tespit ettiğimiz, bölgesel beyin kan akımı değişikliklerinin daha geniş katılımlı çalışmalarla değerlendirilmesinin, PMDD'de etkilenen beyin bölgeleri hakkında daha net sonuçlara varılmasına yardımcı olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler : PMDD, SPECT, rCBF, Temporal lop.
PMDD is a clinical disorder consisting of distressing mood, behavioral and physical symptoms arising during the late luteal phase of a women's menstrual cycle. More common symptoms of PMDD are depressed mood, dysphori, irritability, tension, affect lability, decreased concentration, feeling over-whelmed, insomnia, weight gain, breast tenderness, bloating, muscle/joint pain and headaches. Although definite cause of PMDD is unknown, some biological theories put forward and most common accepted ones include the involvement of serotonin, reproductive hormones, endogenous opiates, and the role of genetics. On the other hand, there are not enough studies demonstrating the relation between PMDD and regional cerebral blood flow. The main purpose of this study was to determine the regional cerebral blood flow changes in PMDD using SPECT imaging. The study enrolled 10 PMDD patients who were diagnosed using DSM-IV criteria. 10 healthy young women were used for control group. All subjects underwent two SPECT scans in pre and postmenstrual period. In PMDD group, the first scan was performed as close as possible to the time of peak premenstrual symptoms and second in postmenstrual period, between days 5 and 10 following the next menses. The analyses were applied using a semiquantitative technique by examining 26 different various regions of interest. When the rCBF compared between PMDD and control group in premenstrual period, rCBF of PMDD group was found significantly decreased in right superior temporal, left superior temporal, left inferior temporal and right nucleus caudatus. In the evaluation of the rCBF of PMDD patients in pre and postmenstrual period, premenstrual rCBF of right and left superior temporal, right and left medial temporal and left inferior temporal was detected significantly decreased. In conclusion, our preliminary data showed a significant decrease in rCBF of bilateral temporal lobes in premenstrual period of PMDD patients. On the other hand, further studies with larger samples of subjects need to investigate the changes of rCBF and their importance in PMDD patients. Keywords : PMDD, SPECT, rCBF, temporal lobe.
Tez (Tıpta Uzmanlık) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Nükleer Tıp Anabilim Dalı, 2007.
Kaynakça var.
Premenstrüel disforik bozukluk (PMDD), menstrüel siklusun geç luteal fazında ortaya çıkan menstrüasyondan sonra kaybolan duygusal, davranışsal ve fiziksel semptomları içeren klinik bir tablodur. Depresif duygu durum, disfori, irritabilite, anksiyete, duygusal labilite, konsantrasyon güçlüğü, şişkinlik, kilo artışı, mastodinia, abdominal rahatsızlık ve ağrı, enerji azlığı, baş ağrısı en sık rastlanan semptomlardır. Tanısı DSM- IV kriterleri ile konulan PMDD'nin etiyolojisi kesin olarak bilinmemekle birlikte, nörotransmitterler, reprodüktif hormonlar, endojen opiatlar ve genetik faktörler gibi çeşitli biyolojik teoriler ileri sürülmektedir. PMDD'li kadınlarda bu faktörler ile ilgili birçok çalışma yapılmış ancak beyin kan akımı ve metabolizmasındaki değişiklikler yeterince araştırılmamıştır. Biz çalışmamızda, PMDD tanısı alan kadınlarda premenstrüel ve postmenstrüel dönemlerde ki bölgesel beyin kan akımı değişikliklerinin Tc-99m HMPAO beyin perfüzyon SPECT ile değerlendirilmesini ve bulguların kontrol grubu ile karşılaştırarak, farklılıkların ortaya konmasını amaçladık. Çalışma grubumuz PMDD tanısı konulan 10 hasta ve 10 sağlıklı olgudan oluştu. Her olguya premenstrüel ve postmenstrüel dönemde iki kez beyin perfüzyon SPECT çalışması yapıldı. PMDD tanısı alan olgular GKÇ'ye göre semptomların pik yaptığı premenstrüel günler ve şikayetlerin geçtiği postmenstrüel (5-10. günler arasında) dönemde çekime alındı. 26 farklı beyin bölgesinden ilgi alanları çizilerek bu bölgelerdeki ortalama sayımlar alındı. Elde edilen bölgesel beyin kan akımı değerlerinin normalizasyonu için serebellum değerleri referans olarak kullanıldı. Premenstrüel evrede beyin perfüzyon SPECT' lerinin karşılaştırılması sonucunda PMDD'li hastalarda kontrol grubuna kıyasla sağ süperior temporal, sol süperior temporal, sol inferior temporal, sağ nukleus kaudatus bölgelerinde bölgesel beyin kan akımı değerleri istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu. PMDD'li hastaların premenstrüel ve postmenstrüel evredeki SPECT çekimleri karşılaştırıldığında ise sağ süperior temporal, sol süperior temporal, sağ medial temporal, sol medial temporal ve sol inferior temporal bölgelerinde beyin kan akımı değerleri premenstrüel dönemde postmenstrüel döneme göre istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu. Sonuç olarak kadınların reprodüktif dönemde yaşamını etkileyen PMDD'de, bizim temporal lopda tespit ettiğimiz, bölgesel beyin kan akımı değişikliklerinin daha geniş katılımlı çalışmalarla değerlendirilmesinin, PMDD'de etkilenen beyin bölgeleri hakkında daha net sonuçlara varılmasına yardımcı olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler : PMDD, SPECT, rCBF, Temporal lop.
PMDD is a clinical disorder consisting of distressing mood, behavioral and physical symptoms arising during the late luteal phase of a women's menstrual cycle. More common symptoms of PMDD are depressed mood, dysphori, irritability, tension, affect lability, decreased concentration, feeling over-whelmed, insomnia, weight gain, breast tenderness, bloating, muscle/joint pain and headaches. Although definite cause of PMDD is unknown, some biological theories put forward and most common accepted ones include the involvement of serotonin, reproductive hormones, endogenous opiates, and the role of genetics. On the other hand, there are not enough studies demonstrating the relation between PMDD and regional cerebral blood flow. The main purpose of this study was to determine the regional cerebral blood flow changes in PMDD using SPECT imaging. The study enrolled 10 PMDD patients who were diagnosed using DSM-IV criteria. 10 healthy young women were used for control group. All subjects underwent two SPECT scans in pre and postmenstrual period. In PMDD group, the first scan was performed as close as possible to the time of peak premenstrual symptoms and second in postmenstrual period, between days 5 and 10 following the next menses. The analyses were applied using a semiquantitative technique by examining 26 different various regions of interest. When the rCBF compared between PMDD and control group in premenstrual period, rCBF of PMDD group was found significantly decreased in right superior temporal, left superior temporal, left inferior temporal and right nucleus caudatus. In the evaluation of the rCBF of PMDD patients in pre and postmenstrual period, premenstrual rCBF of right and left superior temporal, right and left medial temporal and left inferior temporal was detected significantly decreased. In conclusion, our preliminary data showed a significant decrease in rCBF of bilateral temporal lobes in premenstrual period of PMDD patients. On the other hand, further studies with larger samples of subjects need to investigate the changes of rCBF and their importance in PMDD patients. Keywords : PMDD, SPECT, rCBF, temporal lobe.