Ülkemizde yoğun olarak bulunan pomza, volkanik kökenli olup kullanım açısından özellikle inşaat, tarım, kimya ve tekstil sektörlerinde tercih edilmektedir. Ancak pomzanın fiziksel, kimyasal ve yapısal oluşum şekillerine bağlı olarak, farklı alanlarda kullanım oluşturmaktadır. Volkanik patlama sonrası tüflerin ani soğuması ile reaksiyona girerek oluşan gözenekli pomza, mineral bileşimleriyle kimyasal ve fiziksel olaylara dayanıklı, yüksek dirençli, dekoratif ve endüstriyel alanlar açısından önemli bir kayaçtır. Hammadde rezervlerinin ekolojik koşullara bağlı olarak hızla tükenmekte, geleneksel ve endüstriyel seramik üretimine yönelik olarak; ekonomik, sanatsal ve çevresel faktörlerin dikkate alındığı alternatif hammadde arayışlarını ön plana çıkartmaktadır. Pomza kayacının amorf bir aliminyum silikat olarak tanımı ile kimyasal bileşimleri seramik endüstrisinde kullanılan hammadde bileşimlerine çok benzemektedir. Birçok alanda kullanımı olsa dahi pomzanın hammadde olarak seramik sır, astar ve bünye de kullanım alanları oldukça sınırlıdır. Göller bölgesiIsparta yöresinde volkanik patlamalar sonucuna bağlı olarak birçok farklı mineral ve dokulara sahip olmasıyla belirli alanlarda pomza oluşumları görülmektedir. Bu amaçla yapılan deneysel çalışma da; Göller bölgesi-Isparta yöresi yataklarından elde edilen pomzanın seramik yapısında hammadde olarak kullanım potansiyeli araştırılarak Isparta, coğrafi kaynak olarak görülmüş ve yöre jeolojisinin sunduğu pomza rezervlerinden elde edilen numuneler seramik endüstrisinde temel hammadde olarak araştırılmıştır. Numune olarak alınan numuneler, kullanılan kil yapısına laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneysel süreç ile etkileşim kazandırılmaya çalışılmıştır. Farklı boyutlarda öğütülmüş pomzaların seramik bünye içerisinde kullanımı ile oluşturulan reçetelerle seramik bünyenin kullanılabilirliğinin etkileri araştırılmıştır. Yapılan denemeler ve uygulamalar sonucu pomzanın renk tonları arasında değişen görünümünün seramik endüstrisinde ve sanatsal çalışmalarda kullanılabilirliği değerlendirilerek önemli veriler elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Pomza, Seramik Bünye, Göller Bölgesi, Volkanik Kayaç.
Pumice, which is found extensively in our country, is of volcanic origin and is preferred especially in construction, agriculture, chemistry and textile sectors. However, depending on the physical, chemical and structural forms of pumice, it is used in different areas. Porous pumice, which is formed by reaction with the sudden cooling of the tuffs after the volcanic eruption, is an important rock in terms of decorative and industrial areas, resistant to chemical and physical events with its mineral compositions. Raw material reserves are rapidly depleting depending on ecological conditions, for traditional and industrial ceramic production; It brings to the fore the search for alternative raw materials in which economic, artistic and environmental factors are taken into account. With the definition of pumice rock as an amorphous aluminum silicate, its chemical compositions are very similar to the raw material compositions used in the ceramic industry. Even though it is used in many areas, the usage areas of pumice as a raw material in ceramic glaze, lining and body are very limited. In the Lakes region-Isparta region, pumice formations are observed in certain areas due to the fact that it has many different minerals and textures, depending on the result of volcanic eruptions. Experimental study for this purpose; By investigating the potential of use of pumice obtained from the deposits of the Lakes region-Isparta region as a raw material in the ceramic structure, Isparta was seen as a geographical source and the samples obtained from the pumice reserves presented by the local geology were investigated as a basic raw material in the ceramic industry. The samples taken as samples were tried to interact with the clay structure used with the experimental process carried out in the laboratory. The effects of the usability of the ceramic body were investigated with the recipes created by the use of pumice ground in different sizes in the ceramic body. As a result of the trials and applications, important data were obtained by evaluating the usability of the appearance of pumice, which varies between color tones, in the ceramic industry and artistic works. Keywords : Pumice, Ceramic Body, Lakes Region, Volcanic Rock.
Tez (Yüksek Lisans) - Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, 2023.
Kaynakça var.
Ülkemizde yoğun olarak bulunan pomza, volkanik kökenli olup kullanım açısından özellikle inşaat, tarım, kimya ve tekstil sektörlerinde tercih edilmektedir. Ancak pomzanın fiziksel, kimyasal ve yapısal oluşum şekillerine bağlı olarak, farklı alanlarda kullanım oluşturmaktadır. Volkanik patlama sonrası tüflerin ani soğuması ile reaksiyona girerek oluşan gözenekli pomza, mineral bileşimleriyle kimyasal ve fiziksel olaylara dayanıklı, yüksek dirençli, dekoratif ve endüstriyel alanlar açısından önemli bir kayaçtır. Hammadde rezervlerinin ekolojik koşullara bağlı olarak hızla tükenmekte, geleneksel ve endüstriyel seramik üretimine yönelik olarak; ekonomik, sanatsal ve çevresel faktörlerin dikkate alındığı alternatif hammadde arayışlarını ön plana çıkartmaktadır. Pomza kayacının amorf bir aliminyum silikat olarak tanımı ile kimyasal bileşimleri seramik endüstrisinde kullanılan hammadde bileşimlerine çok benzemektedir. Birçok alanda kullanımı olsa dahi pomzanın hammadde olarak seramik sır, astar ve bünye de kullanım alanları oldukça sınırlıdır. Göller bölgesiIsparta yöresinde volkanik patlamalar sonucuna bağlı olarak birçok farklı mineral ve dokulara sahip olmasıyla belirli alanlarda pomza oluşumları görülmektedir. Bu amaçla yapılan deneysel çalışma da; Göller bölgesi-Isparta yöresi yataklarından elde edilen pomzanın seramik yapısında hammadde olarak kullanım potansiyeli araştırılarak Isparta, coğrafi kaynak olarak görülmüş ve yöre jeolojisinin sunduğu pomza rezervlerinden elde edilen numuneler seramik endüstrisinde temel hammadde olarak araştırılmıştır. Numune olarak alınan numuneler, kullanılan kil yapısına laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneysel süreç ile etkileşim kazandırılmaya çalışılmıştır. Farklı boyutlarda öğütülmüş pomzaların seramik bünye içerisinde kullanımı ile oluşturulan reçetelerle seramik bünyenin kullanılabilirliğinin etkileri araştırılmıştır. Yapılan denemeler ve uygulamalar sonucu pomzanın renk tonları arasında değişen görünümünün seramik endüstrisinde ve sanatsal çalışmalarda kullanılabilirliği değerlendirilerek önemli veriler elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Pomza, Seramik Bünye, Göller Bölgesi, Volkanik Kayaç.
Pumice, which is found extensively in our country, is of volcanic origin and is preferred especially in construction, agriculture, chemistry and textile sectors. However, depending on the physical, chemical and structural forms of pumice, it is used in different areas. Porous pumice, which is formed by reaction with the sudden cooling of the tuffs after the volcanic eruption, is an important rock in terms of decorative and industrial areas, resistant to chemical and physical events with its mineral compositions. Raw material reserves are rapidly depleting depending on ecological conditions, for traditional and industrial ceramic production; It brings to the fore the search for alternative raw materials in which economic, artistic and environmental factors are taken into account. With the definition of pumice rock as an amorphous aluminum silicate, its chemical compositions are very similar to the raw material compositions used in the ceramic industry. Even though it is used in many areas, the usage areas of pumice as a raw material in ceramic glaze, lining and body are very limited. In the Lakes region-Isparta region, pumice formations are observed in certain areas due to the fact that it has many different minerals and textures, depending on the result of volcanic eruptions. Experimental study for this purpose; By investigating the potential of use of pumice obtained from the deposits of the Lakes region-Isparta region as a raw material in the ceramic structure, Isparta was seen as a geographical source and the samples obtained from the pumice reserves presented by the local geology were investigated as a basic raw material in the ceramic industry. The samples taken as samples were tried to interact with the clay structure used with the experimental process carried out in the laboratory. The effects of the usability of the ceramic body were investigated with the recipes created by the use of pumice ground in different sizes in the ceramic body. As a result of the trials and applications, important data were obtained by evaluating the usability of the appearance of pumice, which varies between color tones, in the ceramic industry and artistic works. Keywords : Pumice, Ceramic Body, Lakes Region, Volcanic Rock.