İran İslam Cumhuriyetinin Anayasası, yargı bağımsızlığı ilkesine esasen,yargı organının toplumda adaleti sağlamakla yükümlü olduğunu vurgulayarak yargıfonksiyonunu, bireylerin kişisel ve sosyal hakların güvencesi olaraktanımlamıştır. İran Anayasası kamu kurumlarının işlem ve eylemlerine karşı“İdari Adalet Divanı” adı altında bir denetim mekanizması öngörmüştür. İdariAdalet Divanı’nın temeli “Şurayı Devlet” olarak Meşrutiyet döneminde(1906-1924) atılsa da bugünkü anlamıyla varlığını ilk defa 1979 İran İslamDevrimi ile ortaya koymuş oldu. Uzun bir geçmişe sahip olan İdari AdaletDivanı bir yargı organı olarak aslında amacına ulaşmış değildir. İran’ın hukuksistemi, idarenin yargısal denetimini, tam olarak adli yargının dışında, dahasıkendine özgü kuralları ve yargılama usulü olarak gerçekleştirememiştir. İran’daidari yargı kuruluşu olarak tek bir mahkeme olan İdari Adalet Divanıbulunmaktadır. İdari Adalet Divanı hem ilk derece mahkemesi, hem de temyizgörevi yapmaktadır. Araştırmamızda genel olarak İran İslam Cumhuriyeti’ninyargı kuruluşları ele alındıktan sonra “İdari Adalet Divanı” adı altındaİran’ın idari yargı sistemi açıklanmaya çalışılmaktadır.
The Constitution of the IslamicRepublic of Iran has defined the judicial function as assurance of the personaland social rights of the individuals, on the basis of the principle of judicialindependence, emphasizing that the judicial body is obliged to provide justicein society. Iran Constitution has envisaged a control mechanism under the nameof “Administrative Court of Justice” against acts and actions of publicinstitutions. Even if the basis of Administrative Court of Justice has beenlaid in the period of Constitutional Monarchy (1906-1924) as “Council of State”it revealed its existence in today’s context first time in 1979 with IranIslamic Revolution. Administrative Court of Justice which has a long historyhas not reached its objective actually as a judicial body. Iran’s legal systemfailed to perform the judicial review of administration fully outside thejudicial justice more as the idiocratical rules and proceeding. There isAdministrative Court of Justice in Iran which is the only court as administrativejustice institution. The Administrative Court of Justice does the task of courtof first instance as well as appeal. In our research generally after discussingthe judicial institutions of Islamic Republic of Iran the administrativejudicial system of Iran is tried to be explained under the name of AdministrativeCourt of Justice.