Akdemir, M. Sadık
Description:
Devletlerarasıher türlü ilişki büyükelçiler ve konsoloslar vasıtasıyla gerçekleştirilir.Osmanlı döneminde büyükelçiye sefir, konsolosa da şehbender ismi verilmekteydi.Osmanlı Devleti, İran gibi kökleri çok eskiye dayanan bir devletle tarihboyunca sınırdaş olması sebebiyle bazen dostane bazen de hasmane ilişkileriçerisinde olmuştur. Ancak daimi anlamda her iki devlet arasında diplomatiktemsilcilikler XIX. yüzyılın ortalarından itibaren açılmıştır. İran OsmanlıDevleti’nin başkenti İstanbul’a bir sefir, diğer pek çok şehrine deşehbenderler tayin etmiştir. Bu çalışma Osmanlı döneminde İran’ın Anadolucoğrafyasına atamış olduğu temsilcilikler ve faaliyetleri ile ilgilidir. Bubağlamda İran, bugünkü Türkiye sınırları içindeki şehirlerde 43 ayrı yere şehbendertayin etmiştir. Görev yapılan yerin önemi ve büyüklüğüne göre atamalar başşehbender,şehbender, şehbender vekili, fahri şehbender ve kârperdaz şeklinde olmuştur.İran tarafından ilk olarak 1847 senesinde Tarsus’a şehbender atamasıgerçekleştirilmiştir. Osmanlı Devleti’nin yıkılışına kadar İranlı şehbenderlermemleketin pek çok yerinde vazifelerini icra etmişlerdir.