MU‘TEZİLÎ SIFAT TELAKKİSİNİN İNŞÂINDA CEHM B. SAFVAN’INBELİRLEYİCİLİĞİ    Cehmiyye’nin kurucusu Cehm b. Safvan ilahî sıfatlarınnefyi fikrini Ca‘d b. Dirhem’den alıp geliştirmiş ve bu fikir onun adıylaanılmaya başlamıştır. Bu bağlamda sıfatları nefyedenlere de Cehmiyyedenilmiştir. Cehm b. Safvan’ın söz konusu yaklaşımı Vasıl b. Ata üzerinden mu‘tezilîkelama dahil olmuştur. Vasıl b. Ata’nın Mu‘tezile tarihindeki kurucu niteliğigöz önünde bulundurulursa kelamın en temel konularından biri olan sıfatlarproblemine ilişkin mu‘tezilî yaklaşımın şekillenmesi bakımından Cehm b.Safvan’ın hangi ölçüde belirleyici olduğu görülecektir. Yine Mu‘tezile’ninCehmiyye olarak adlandırılması Cehm b. Safvan’a nispet edilen sıfat anlayışınınmu‘tezilî sıfat telakkisine etkisini göstermesi bakımından önemlidir. Bu çalışmadaCehm b. Safvan’ın ilahî sıfatlar konusundaki fikirleri, mu‘tezilî kelamın aynıkonudaki yaklaşımı ve bu ikisi arasındaki irtibat ele alınmış; Cehm b.Safvan’ın, cebr akidesi gibi Mu‘tezile kelamına doğrudan aykırı bir yaklaşımıkabul etmiş olmasına rağmen ilahî sıfatlar gibi diğer bir temel konuda Mu‘tezile’yi,Cehmiyye adıyla nitelenmesine sebep olacak kadar belirlemiş olması değerlendirilmiştir. BEING DETERMINATIVE of JAHM B. SAFWANin CONSTRUCTION of MU‘TAZILITE ATTRIBUTE CONCEPTAbstract    Jahmb. Safwan, founder of Jahmiyye, took opinion of disowning of divine attributesfrom Ja‘d b. Dirham and enhanced it and so the opinion of disowning ofattributes has been named after Jahm b. Safwan. Consequently, persons who disownthe attributes called Jahmiyye in direct proportion to Jahm b. Safwan. Jahm b.Safwan’s this attitude was transmitted to mu‘tazilite kalam by way of Wasil b.Ata. In consideration of Wasil b. Ata’s position in history of Mu‘tazila asfounder, it can be seen that Jahm b. Safwan is to what extent determinative in formationof mu‘tazilite approach to promlem of divine attributes which is one of thebasic issues of kalam. Morover, Mu‘tazila’s being named Jahmiyya is importantin terms of showing that Jahm b. Safwan’s opinion on divine attributes effectedmu‘tazilite comprehension of divine attributes. This study is discussing Jahmb. Safwan’s opinions on divine attributes, approachs of mu‘tazilite kalam tothe same issue, connection between them and that although Jahm b. Safwanadopted and even was noted for, the jabr belief that is contrary sheerly to mu‘tazilitekalam, he was so determinant of mu‘tazilite kalam about divine attributes whichis quietly important topic of kalam, that Mu‘tazila was named Jahmiyya.