Çerkeşî Mustafa Efendi 1156/1743-1229/1814 tarihleriarasında yaşamış Osmanlı Dönemi mutasavvıflarındandır. Kendi ismine nispetedilen Çerkeşiyye Tarikatı’nın kurucusudur. Çerkeşiyye, Halvetiyye Tarikatı’nınŞa’bâniyye kolunun şubelerinden biridir. Yaşadığı dönem itibarıyla 18. ve 19.Yüzyıl Osmanlı Dönemi mutasavvıflarından biri olan Mustafa Efendi, HalvetiyyeTarikatı’nın Şa’bâniyye koluna mensup Zoralı Şeyh Mehmed Efendi'ye intisap etmişve ondan hilafet almıştır. Birçok halife yetiştiren Mustafa Efendi, döneminulemâ ile tarikat mensupları arasında vuku bulan ihtilâflar hakkında kalemealdığı “Risâle fî Tahkîki’t-Tasavvuf” isimli eser Tasavvuf ilmîdisiplini içinde büyük önem arzeder. Makale, Çerkeşiyye’nin kurucusu MustafaEfendi'nin hayatını ve halifelerini, tarihi sürecini ve irşad faaliyetindebulunduğu bölgeleri, tarikatın Anadolu’daki kollarını ve bu kolları temsil edenşeyhleri konu edinmektedir. Çerkeşiyye’nin teşekkül sürecinin bir gereği olarakçalışmamızda öncelikle Halvetiyye Tarikatı ve onun kollarının teşekkül süreciincelenecek, daha sonra Çerkeşiyye şubesi ve bu şubenin faaliyetlerinedeğinilecektir.