SALLAN GÜL, SONGÜL; ÖZEN, BÜŞRA; KAHYA NİZAM, ÖZLEM; SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
Description:
Türkiye’de 1980’lerde sivil toplum alanındaörgütlenen feministler, kadına yönelik şiddeti, özel alanı ve aileiçi şiddetitartışmaya açmışlardır. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği temelinde ortaya çıkankadına yönelik şiddetin suç sayılmasının yanında, koruyucu ve önleyiciçalışmalara öncülük etmişlerdir. 1990’lı yıllarda geleneksel toplumsal cinsiyetrollerini benimseyen ve inanç temelinde kamusal alanda kadınların yeralışlarını artırmaya çalışan İslamcı “kadıncı” ve muhafazakâr örgütler de bu sürecedâhil olmuşlardır. Bu çalışmada sivil toplumda kadınların örgütlenme süreçleri elealınmakta, kadına yönelik şiddetle mücadele veren, farklı değerleri veörgütlenme dinamikleri olan iki sivil toplum kuruluşu karşılaştırılmaktadır. İlki,feminist ilkeler temelinde örgütlenen Mor Çatı; kadın dayanışmasını, yatayörgütlenmeyi ve kadınlaradına politika üretmeyi esas almaktadır. Gelenekselcinsiyet rollerinin yol açtığı toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri temelindekadına yönelik şiddeti ele almakta ve cinsiyet ayrımcılığını önlemeye yönelikçalışmalar yürütmektedir. Kadınları güçlendirerek, şiddetle mücadeleninolanaklılığına dikkat çekmektedir. İkincisi muhafazakâr bir sivil toplumkuruluşu olan Şefkat-Der’dir. Kadına yönelik şiddetin kaynağını saldırganerkeklik rolüne ve biyolojik ebeveynliğe dayandırmaktadır. Dernek, gelenekselkadın rollerindeki çözülmeye yönelik kaygıyı gidermeyi amaçlarken, erkekşiddetine karşı diğer şiddet araçlarına sahip olmak dâhil, koruyucuataerkilliğin/korumacı cinsiyetçiliğin tüm biçimlerini savunmaktadır. Nitelaraştırma yöntemiyle yapılan bu araştırmada, derinlemesine görüşme tekniğikullanılmış, Mart 2015-Mayıs 2015 tarihleri arasında her dernekten 7 kişi olmaküzere 14 kişiyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları kategorikiçerik analizi tekniğiyle değerlendirilmiştir.