Kiriş Yılmaz, Nurten; SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ; Kayan, Savaş; Mustafa Kaçıkoç Anadolu Lisesi, Isparta, Türkiye
Description:
Doğadakibütün canlıların türü koruma ve devam ettirme, beslenmek için av bulma, başkacanlılarca avlanmama, iş bölümü yaparak hayatını devam ettirme gibi bir aradayaşamak için çeşitli sebepleri vardır. Onların bu birliktelikleri, onları bellibir çıkar kapsamında bir arada tutar. Bir canlı türü olarak insanın da birarada yaşamak için çeşitli sebepleri vardır. Ama insanın hemcinsleriylebirlikte yaşaması sadece bir çıkar birlikteliği değildir. Çünkü insan biyolojikkimliğinin dışında bir değer varlığı olarak toplumsal bir varlıktır. Onu toplumdışında düşünmemiz mümkün değildir. Toplumun içindeki insan, kadın erkek gibicinslerinden hareketle değil topluma katkısı, uyumu, yeri ve önemi açısındanele alınır. O akıl sahibi bir varlık olarak topluma faydalı olacak şeyleriartırmak ve zarar verecek şeylerden de onu korumakla mükelleftir. Bu anlamda toplum üzerine düşünüldüğündeinsanın bireysel bir varlık olarak katkıları ele alınır, toplum felsefesi detüm bu ortak çabanın felsefesidir. Buanlamda bir toplum felsefesi yapan Ahmet Mithat Efendi, Tanzimat devrinin öndegelen fikir adamlarındandır. Çalışmalarında Tanzimat döneminin düşünsel arkaplanına önemli hizmetleri olan bir aydın olarak,özellikle “Dağarcık” ve “Kırkanbar” adlı dergileri ile çok büyük bir kitleyehitap etmiştir. Avrupa aydınlanmasının etkilerinin görüldüğü Tanzimat dönemindeöne çıkan bireycilik, hoşgörü, laiklik, eşitlik, özgürlük ve hak gibi fikirlerAhmet Mithat Efendi ile toplumun bütünü için önemli bir hal almıştır. O roman, hikâye,tiyatro, tarih, coğrafya, felsefe, din, ekonomi hatta görgü kurallarına kadarher alanda yazmış ve toplumu dönüştürme uğruna çalışan bir toplum düşünürüdür.Bu çalışmada da bu büyük aydının, toplumun değişimi için sarf ettiği çabanınbizzat görüldüğüne şahit olduğumuz “Felsefe-i Zenan” adlı eseri elealınacaktır. Çünkü Ahmet Mithat Efendi, “Felsefe-i Zenan” isimli eserindekadınların toplum içindeki yerini ortaya koymakla aslında bütün bir toplumunyapısının ipuçlarını vermiş ve bir toplum felsefesi yapmıştır.