Ballıbabagiller (Lamiaceae/Labiatae) ailesi nane,biberiye, kekik, mercanköşk, lavanta ve adaçayı gibi en fazla ticari olarakkullanılan türleri içerir. Bu türler genellikle et yemekleri, sucuk, denizürünleri, güveçler, salatalar, konserve yiyecekler, soslar ve çorbalarda lezzetverici olarak kullanılır. Bu çalışmada, Akseki-İbradı-Manavgat (Antalya)ilçelerinde yayılış gösteren Lamiaceaeailesine ait türlerin çeşitliliği ile bunların bölgedeki ve kaynaklardaki etnobotanikkullanımları sunulmuştur. Çalışma alanında, Lamiaceae’nin 27 cinsine ait 149 takson(131 tür) tespit edilmiştir. Bunlardan 50 takson (%33.56) Türkiye’ye özgü olanendemik bitkilerdir. Yöre halkı, kullanacakları türleri doğal popülasyonlardantoplayıp genellikle güneş altında veya gölge yerlerde kurutmaktadır. Yöre halkı,başlıca kuru Origanum onites (TürkKekiği)’i tüketir ve satar. Yüksek yağ verimi ve etkinliği nedeniyle gelenekselolarak Origanum majorana(Akkekik)’dan damıtma ile yağ elde edilmektedir. Elde edilen bitkisel ürünler,yöre halkı tarafından şiddetli öksürük, kronik soğuk algınlığı, yaralar,mide-bağırsak bozuklukları ve cilt problemleri gibi çeşitli hastalıkların tedavisindekullanılmaktadır. Bitki örneklerinin aşırı bir şekilde doğadan yabanılpopulasyonlardan toplanması türlerin genetik erozyona uğramasına sebepolabilir. Doğal popülasyonların sürdürülebilirliğinisağlamak için, in situ ve ex situ koruma yöntemleri gibi farklı genetik kaynakkoruma programları uygulanmalıdır.
Lamiaceae/Labiataefamily includes the highest number of commercially used species such as mint,rosemary, thyme, oregano, lavender, marjoram and sage. These species aregenerally used as flavoring additives in meat dishes, sausage products,seafood, stews, salads, canned foods, sauces and soups. In this study, the speciesdiversity of Lamiaceae family members in Akseki-İbradı-Manavgat districts of Antalyain southern Turkey and their ethnobotanical utilization in the region and inthe literatures were presented. 149 taxa (131 at species level) belonging to 27genera of Lamiaceae were identified in the study area. Of these, 50 taxa (33.56%)are endemic to Turkey. The native people harvest species from wild populationsand generally air-dry them under sun or on shadow places. They consume and sellmainly air-dried Origanum onites(Turkish oregano) leaves. They obtain essential oil traditionally by steamdistillation from Origanum majorana(white marjoram) due to its high oil yield and efficiency. Herbal treatmentsare used for cure various diseases such as strong cough, chronic cold, wounds,gastrointestinal disorders and skin problems. Wild-crafting of populations maycause genetic erosion of the species. The sustainability of these speciesshould be maintained by genetic resource conservation programs by in situ and ex situ conservation strategies.