SAVAŞ, Hasan Basri; Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya AD; GÜLTEKİN, Fatih; Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya AD
Description:
İnsülin metabolizmanın düzenleyici temel hormonlarından biridir.İnsülinin keşfi için uzun asırlara dayanan araştırmalar mevcuttur. Bilimadamlarını insülini araştırmaya iten sebep insülin direncinin ortaya çıkardığıklinik hastalıklardır. İnsülin direnci, karmaşık bir patogeneze sahiptir.İnsülin direncinin patogenezi halen tam olarak aydınlatılamamış vearaştırılmaktadır. Obezite ile insülin direnci arasında çok güçlü bir ilişkibulunmaktadır. İnsülin direncinin en sık sebebi obezitedir. İnsülin direnciortaya çıktığında hemen klinik belirti vermeyebilir. Subklinik dönemde diyetdüzenlenmesi ve egzersizi içeren yaşam tarzı değişiklikleri ve kilo verilmesiile insülin direnci gerileyebilir. İnsülin direncine müdahale edilmediğinde,uzun dönemde birçok hastalığa sebep olabilir. Kardiyovasküler hastalık riski artar.Endotel fonksiyonu bozulur. Hiperkoagulasyon problemi ortaya çıkar. Tip 2diyabetes mellitus gelişir. Polikistik over sendromu gibi sık görülenhastalıklar da insülin direnci ile ilişkilidir. Metabolik sendrom sıklığıgittikçe artmaktadır. Metabolik sendromun en önemli bileşeni insülindirencidir. İnsülin direncinin ölçümü için altın standart olan metot, öglisemikhiperinsülinemik klemp metotudur. Bu metodun zahmetli ve pahalı olmasısebebiyle HOMA (Homeostazis Model Assesment) metodu kullanılmaktadır. HOMA formülüaçlık serum glikozu ve açlık serum insülini değerleri ile hesaplamaya dayanır.Yaşam tarzı değişiklikleri ile insülin direncini geriletme hedeflenir. Şayetgeriletilemeyecek duruma gelmiş ve klinik problemler ortaya çıkmışsa hastalığauygun ilaç tedavisi verilebilir. İnsülin direnci temelinde ortaya çıkanhastalıkların medikal tedavisine ek olarak yaşam tarzı değişiklikleri ilaçlarınetkinliğini arttırmaktadır. İnsülin direncine karşı yapılacak yaşam tarzıdeğişiklikleri, kilo verilmesi, diyet düzenlenmesi ve düzenli egzersiz olaraksayılabilir.