Çevik Tan, Filiz; MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ, BODRUM GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ, SAHNE SANATLARI BÖLÜMÜ
Description:
ÖZİktidaryapıları özellikle batı ülkelerinin sosyo-kültürel ve ekonomik alandayaşadıkları değişimler ile biçimlenmiştir. Modernizm sonrası iktidar yapılarıüzerine birçok çalışma yapmış olan M. Focuault’nun teorileri iktidarlarıntotaliter yanlarını açıklamada yol göstericidir. İktidar kavramı, hem feodal dönemin köleci anlayışı, hem demodern iktidarların, sözde özgürlük vaat eden çağdaş yaklaşımlarından izlertaşır. Foucault’a göre modern iktidarlar, özgürlük yerine özgürlük illüzyonu kuran, aslında bireyleriköleleştiren, bunu sağlamak için de aklın ve bilimin getirilerini kullanarak,ustalıkla hazırlanmış, çok çeşitli kontrol mekanizmaları kuran bir doğayasahiptir. Feodal dönemin iktidarlarının, somutlanabilen, doğrudan yapısınakarşılık olarak kendisini gizler ve en küçük toplumsal birime kadar yayar. Modern iktidar, varlığını hem mümkün kılmakhem de korumak üzere disiplin ve gözetim tekniklerine başvurur. İktidarın butemel karakteristikleri, distopya başlığında değerlendirilebilecek birçok yazınve sinema kurgusuna da ilham kaynağı olmuştur. Buçalışmada iktidar mekanizmaları, Focuault’un saptamaları ve kavramlaştırmasıçerçevesinde incelenmiştir. İktidarın modern zamanlardaki soyut varlığı,gözetim, denetim ve disiplin pratikleri, distopik yazın ve sinemadan örneklereşliğinde, Sam Shepard’ın Görünmeyen El oyunu odağında ele alınmıştır.