Hava kalitesi yönetimikapsamında 2008 yılında başlayan Avrupa Birliği direktifleri ile uyum süreci2019 yılı itibariyle sonlanacaktır. Bu süreçte illerimizde hava kalitesi izlemeistasyonları kurulmuş ve yönetmeliklerimiz AB direktiflerine uygun halegetirilmiştir. Bu çalışmada, Türkiye’nin güney sahilinde yer alan Adana,Antalya, Hatay ve Mersin illerinde bulunan hava kalitesi izlemeistasyonlarından alınan PM10 ve SO2 verileri karşılaştırılmıştır.Akdeniz’e komşu olan bu iller benzer coğrafi özellikler taşımaktadırlar. Bu şehirlerevsel ısınma, motorlu taşıt emisyonları, deniz tuzu ve farklı düzeylerde deolsa çöl tozlarından etkilenmektedirler. 2008-2016 yılları arasını kapsayanhava kalitesi veri seti kullanılarak, illerdeki mevsimsel ve gün içi değişimlerincelenmiştir. İncelenen illerdeki sonuçlara göre dört ilimizde de yıllıkortalama PM10 konsantrasyonlarının AB direktiflerinde verilen sınır değerlerdenyüksek olduğu tespit edilmiştir. PM10 konsantrasyonlarının kış aylarında yazaylarına göre istatistiksel olarak yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu durumun kışaylarında artan evsel ısınma kaynaklı emisyonlardan kaynaklandığı ve kışaylarında etkili olan inversiyonun PM10 konsantrasyonlarında görülen buyükselmede önemli bir etkisinin olduğu görülmüştür. Gün içi değişimlerincelendiğinde ise Adana haricindeki illerde PM10 değerlerinin trafiğin yoğunolduğu sabah ve akşam saatlerinde yükseldiği belirlenmiştir. Adana’da isesadece trafiğin yoğun olduğu akşam saatlerinde PM10 konsantrasyonlarınınyükseldiği görülmüştür. Bunun Adana’daki istasyonun çevresinde bulunanfabrikaların PM10 konsantrasyonlarına olan etkisinden kaynaklandığıbelirlenmiştir.
Adaptation period of Turkey, which has been started in2008, in the scope of air quality management with the EU directives will becompleted within 2019. In this period,air quality monitoring stations have been established in our provinces and ourregulations have been adapted to EU directives. In this study, PM10 and SO2concentrations of Adana, Antalya, Hatay and Mersin that are located along theMediterranean Coast of Turkey were analyzed. These provinces, which areadjacent to the Mediterranean, have similar geographical features. Cities areaffected by domestic heating, motor vehicle emissions, sea salt and desert dustat different levels. Seasonal and diurnal changes in the provinces wereexamined by using the air quality data set covering the period of 2008-2016. Whenthe results are examined, it is determined that the annual average PM10concentrations of all four cities were higher than the limit values given inthe EU directives. PM10 concentrations were significantly higher in winter thanin summer months. It was observed that this situation was caused by increasingdomestic heating emissions in winter and inversion which is observed in winterhas a significant effect on this increase seen in PM10 concentrations. When thediurnal changes are examined, it is determined that in all cities except Adana,PM10 values increase in the morning and evening hours when traffic is intense.In Adana, PM10 concentrations increased only in the evening when traffic washeavy. It was determined that this was because of the effect on the PM10concentrations of the factories around the station in Adana.