In nature, due to differences in pressure, temperature andconcentration, coupling flows occur. The self potential (SP) method is thepopular geophysical instrument traditionally used in interpretation studies,which is based on the measurement of the natural potential differences createdby the coupling flows. In this study, the thermal coupling problem was solvedby a lumped elements network model and applied to a geothermal field. The basicadvantage of this method over the other traditional geophysical methods that itcan provide more detailed information about the complex nature of the systemunder consideration. The vertical electric sounding (VES) and SP data collectedfrom the Acemler Location in west of the Çekirge District of Bursa provincewere firstly evaluated by traditional methods (inverse solution), and thethermal coupling model was established by using the obtained parameters. Thus,the most appropriate thermal and geophysical parameter values for geothermalfields, the location of the sources and their numbers and the geometricalstructures of the geological formations were determined. The results obtained fromthis study showed that the thermal coupling method is a powerful tool in theinterpretation of SP data and it can be used effectively to determine thevarious properties of geothermal systems.
Doğada, basınç, sıcaklık ve derişim farklılığı nedeniyle uçlaşmaakımları meydana gelir. Doğal potansiyel (DP) yöntemi, yorumlama çalışmalarındageleneksel olarak kullanılagelen popüler jeofizik araç olup, bu yöntem uçlaşmaakımlarının yarattığı doğal potansiyel farklarının ölçülmesine dayanır. Buçalışmada, ısıl uçlaşma problemi kümelenmiş elemanlar ağı modeli ile çözülerekbir jeotermal alana uygulanmıştır. Bu yöntemin diğer geleneksel jeofizikyöntemlere kıyasla temel üstünlüğü, incelenen sistemin karmaşık doğası hakkındadaha detaylı bilgi verebilmesidir. Bursa ili Çekirge Mahallesi’ninkuzeybatısında yer alan Acemler Mevkiinden toplanan düşey elektrik sondaj (DES)ve DP verileri öncelikle geleneksel yöntemlerle(ters çözüm) değerlendirilmiş,elde edilen parametreler kullanılarak alanın ısıl uçlaşma modeli kurulmuştur. Böylece jeotermal alan için en uygun termalve jeofizik parametre değerleri, kaynak yerleri ve sayıları ile jeolojikbirimlerin geometrik yapıları saptanmıştır. Bu çalışma ile elde edilensonuçlar, ısıl uçlaşma yönteminin DP verilerinin yorumlanmasında güçlü bir araçoluşturduğunu ve jeotermal sistemlerin çeşitli özelliklerinin belirlenmesindeetkin şekilde kullanılabileceğini göstermiştir.