BAŞER, AYSEL; EGE ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIP EĞİTİMİ (DR); DEMİRAL YILMAZ, NİLUFER; EGE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, TIP EĞİTİMİ ANABİLİM DALI; ŞAHİN, HATİCE; EGE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, TIP EĞİTİMİ ANABİLİM DALI
Description:
Amaç:Kadınlarda servikskanseri önemli bir sağlık sorunudur. Serviks kanseri tarama yöntemleri invazifkanser insidansını ve mortalitesini azalttığı düşünülen az sayıdaki taramayönteminden biridir. Sağlık Bakanlığı son dört yıldır 30-65 yaş kadınlarda HPVnumune alma veya pap-smear ile tarama başlatmıştır. Ulusal Çekirdek EğitimProgramı 2014 (UÇEP 2014) her tıp fakültesi mezunun nitelikli bir hekim olmasıiçin sahip olması gereken temel gerekliliklere/yeterliklere yönelik olan ve tıpeğitimi süresince her bir öğrencinin alması gereken asgari eğitimin içeriğinitanımlamaktadır (1). UÇEP 2014’te koruyucu sağlık hizmetleri başlıkları incelendiğindeserviks kanseri taraması da yer almaktadır (1). Mezuniyet öncesi dönemde tıpöğrencileri pap-smear tarama ile ilgili beceriyi öğrenmelerine rağmen HPV ileilgili numune alma konusunda herhangi bir beceri eğitimi almamakta vedeğerlendirme yapılmamaktadır. Yöntem:Çalışmada SağlıkBakanlığı’nın serviks kanseri tarama programında geliştirdiği HPV DNA numunealma şeması ve pap-smear alma becerisi eğitim kılavuzu temel alınmıştır.UÇEP’te yer alan ‘hasta ile iletişim, hastayı hazırlama, sterilizasyona uyum,HPV DNA ve pap-smear numune alma, atık yönetimi ve numune saklanması, vajinalmuayene’ başlıkları göz önünde bulundurularak 40 maddeden taslak eğitimrehberi oluşturulmuştur (1). Lawshe tekniği kullanılarak uzman görüşleridoğrultusunda farklı meslek gruplarında (aile hekimliği uzmanı, diş hekimliği,kanser tarama merkezi hekimi, ebe ve hemşire) pilot çalışması yapılarak nihaieğitim rehberi oluşturulmuştur. Mesleksel beceri eğitim rehberi oluşturulduktansonra uzman görüşüne başvurularak değerlendirme rehberinde hasta ile iletişim,hastayı hazırlama, sterilizasyona uyum, numune alma, atık yönetimi ve numunesaklanması başlıklarının bu becerinin sınanmasında kullanılması öngörülmüştür. Bulgular:Geliştirilen HPV DNAnumune alma beceri eğitim rehberi Lawshe tekniği kullanılarak KGO %100 ile uzmangörüşleri doğrultusunda 33 maddeden oluşturulmuştur. Eğitim rehberininölçeklemesinde ‘geliştirilmesi gerekir,henüz olgunlaşmamış, yeterli, iyi seviyede, ustalaşmış’ basamaklarıkullanılmıştır. HPV DNA numune alma becerisini değerlendirme amacıyla 20maddeden oluşan ve 5’li Likert ölçeği ile puanlanan bir değerlendirme rehberigeliştirilmiştir.Sonuç:Ülkemizde tıpfakültesinden mezun olan hekim, uzmanlık eğitimine başlamadığı sürece çoğunluklaSağlık Bakanlığı’na bağlı birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışmaktadır.Bu nedenle çalışma koşulları ile uyumlu ve UÇEP 2014’te tanımlanan beceribaşlıklarının tıp fakültelerinde yeterliliği sağlayacak düzeyde öğretilmesi vegeliştirilen değerlendirme rehberi eşliğinde sınanması esastır. Böylece beceriuygulamaları konusunda yeterli hekimler çalışma hayatında da özgüvenli,başarılı ve diğer sağlık personellerine de öncü olacaktır.