Description:
Antik Çağlardanbaşlayarak modern zamanlara kadar insan yaşamında önemli bir unsur olankandiller yaşamı kolaylaştıran aydınlatma gereçlerinden biridir. Farklıformlarda, bezeme ve hamur yapısına sahip olan pismiş toprak kandillerarkeolojik kazılarda tarihleme unsuru olarak kullanılmaktadırLetoon, Muğla ili, Fethiye ilçesi, Kumluova Beldesi sınırlarıiçerisinde, Eşen Çayı’nın batısında yer almaktadır. Antik Çağda Likya’nınkutsal alanı konumunda olan Letoon, 1988 yılında UNESCO Dünya Kültür MirasıListesi’ne Xanthos Antik Kenti ile beraber alınmıştır. Letoon kazıları 1960’lıyıllarda başlamış, kazıların Bizans araştırmaları etabında Erken HristiyanlıkDönemine tarihlenen bir kilise, Profesör R. Martin Harrison tarafından ortayaçıkarılmıştır. Yapıya yönelik olarak rapor niteliğinde verilenbilgiler dışında günümüze kadar kapsamlı bir yayın yapılmamıştır. Bundansonraki dönemlerde “ Fouilles du Letoon de Xanthos” ve “Revue Archéologique adlıyayın bantlarında, Kazı Sonuçları Toplantısı ve benzeri yayınlarında yer yerErken Bizans Dönemine ait seramikler üzerine kısa tanıtımlar yapılmıştır.Letoon’daki Bizansseramiklerine yönelik yayınların eksikliği nedeniyle 2015 yılından itibarenLetoon Arkeolojik Araştırmaları Projesi kapsamında çalışmalar tekrar başlamışve 2019 yılına değin devam etmiştir. Letoon Kutsal alanında başlangıçtan günümüzedek sürdürülen kazı çalışmalarında farklı alanlarda kandil buluntuları elegeçmiştir. Bu çalışmada yoğun olarak Letoon Manastırı kazılarında daha öncekiyıllarda ele geçen kandiller ile tabakası belli olmayan Geç Antik Dönemetarihlenen ve yayınlanmamış kandillerin incelenmesi amaçlanmıştır. Letoonkutsal alanına yakın Patara Antik Kentinde yapılan seramik fırınları kazısındabu gruba ait kandiller bulunmuştur. Kandillerin hamur rengi ve katkı maddeleri dikkate alındığında buçalışmada ele alınan tüme yakın kandillerin üretim yerinin Eşen Ovası olduğudüşünülmektedir. Bu çalışma ile Likya tipi olarak tanımlayabileceğimiz bu kandillerintipolojik özelliklerinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Likya Bölgesindeyapılan kazılarda sıklıkla ele geçen bu tip kandillere ait yayınların az sayıdaolması bu çalışmanın temel amacını oluşturmuştur. Kazı buluntusu çark yapımıbenzer kandiller bazı yayınlarda Helenistik dönemden başlayarak İS.7. yüzyıladeğin tarihlendirilmişlerdir. Bu çalışmada Letoon Manastırı kazılarındabulunmuş benzer kandiller ise genel buluntu konteksti içerisinde 6.yüzyılbaşı-7. yüzyıl ortasına tarihlendirilmişlerdir.