Description:
Bu çalışmada, Osmanlı Devleti ile Rusya’nın XIX.yüzyılın ilk yarısındaki uluslararası ilişkileri ticaret ve konsolosluk kurumuetrafında incelendi. Çalışmanın amacı iki devlet arasındaki kırılgan siyasî,askerî ve diplomatik ilişkilerin bir Doğu Akdeniz adası olan Kıbrıs üzerindekiticarî tesirlerini tespit etmektir. Bunun için konsolosluk faaliyetleri veticarî ilişkilerin incelenmesi tercihen seçildi. Konu, Osmanlı Arşivivesikaları ile Kıbrıs arşivlerindeki Şer’iyye Sicilleri’nde yer alan belgelereistinaden incelendi. Çalışmanın sonunda; Rusya tüccarlarının Kıbrıs’ta ikidevlet arasındaki anlaşmalar çerçevesinde ticaret yaptıkları, yüzyılınbaşındaki savaşların Osmanlı Devleti tarafından üretilen resmî evrakın yazımüslubuna olumsuz ifadelerle yansıdığı ve sıcak savaş dönemlerinde Kıbrıs’tafiyat dalgalanmaları olduğu görüldü. 1821 yılında başlayan Mora isyanında RusyaKonsolosluğu'nun Rumlara destek vermesi sebebiyle ilişkiler dondurulmuştur.Barış dönemlerinde ise Rusya tüccarları ve konsolosları Kıbrıs’ın taşraköylerindeki yerli halk ile de temasta bulunmuştur. Tanzimat devri başlarındanitibaren konsolosların adadaki muhassıllarla işbirliği yaptıkları, bu vesileyleiltizam işlerinin işleyişine müdahale imkânı kazandıkları ve mültezimleraleyhinde ada yöneticileri üzerinde baskı kurdukları görülmektedir. OsmanlıDevleti’nin İngiltere’ye 1838 yılında Balta Limanı Ticaret Antlaşması’ylaverdiği hakların İngiltere tüccarlarına sağladığı tekel statüsünü kırmakamacıyla, Rusya tüccarlarına vergi ödemeksizin Osmanlı ülkesinden ihracat yapmaimkânı sağlanmıştır. Bu dönemin en belirgin dış politika eylemi olan büyükdevletlerin arasında denge kurma siyaseti, genelde Osmanlı ülkesi, özeldeKıbrıs adasında Rusya’ya ihracat gümrüğü rejiminde avantajlar sağlanmasısuretiyle ticari olarak da uygulanmıştır.