Description:
Parkinsonhastalığı (PH) bilişsel ve motor semptomları içeren nörodejeneratif birhastalıktır. Beyinin vücuttaki en yağlı ve yüksek oranda kolesterol içeren birorgan olması nedeniyle normal fonksiyonlarını sürdürülmek için yağlara vekolesterole ihtiyaç duyar. Elzem yağ asitleri beynin birçok hücreselfonksiyonunda rol almaktadır. Linoleik asit ve α-linolenik asit vücuttarafından sentezlenemediği için elzem yağ asitleri olup diyet ile alınmalıdır.Bu iki esansiyel yağ asidi daha uzun zincirli çoklu doymamış yağ asitlerinin (PUFA)sentezi için öncüdürler. Beyin serbest PUFA seviyeleri oksidatif stres veinflamasyon bağlı olarak artmaktadır. Ayrıca oksidatif stres beyinde yüksekseviyelerde bulunan DHA ve AA’in peroksidasyonuna ve bunun sonucunda da dopaminerjiksistem nörodejenerasyonuna neden olmaktadır. Diyetin esansiyel yağ asidiiçeriği nörotransmitter sistemleri etkilemektedir. Kronik omega-3 (w-3) yağasidi eksikliği dopamin reseptörü bağlanmasında azalmaya, serotonin reseptörüyoğunluğunda artışa ve dopamin metabolizmasında değişikliklere nedenolabilirken substantia nigrada görülen dopaminerjik nöron kaybının az da olsa DHA tarafından önlendiği deneyselolarak gösterilmiştir. Beyin fonksiyonlarının devamlılığı için önemli olan kolesterolünde kanda normal seviyelerin üstüne çıkması beyinde oksidatif stresi ve bunabağlı olarak PH riskini arttırabilir. Diyet esansiyel yağ asitleri vekolesterol seviyesi ile PH gelişimi riski arasındaki ilişkiyi inceleyençalışmaların birbirleri ile çelişen sonuçları bulunmaktadır. Bu nedenleesansiyel yağ asitleri ve kolesterolün PH’nın oluşumu, önlemesi ve/veyasemptomları azaltma etkisi konularını kesinleştirecek daha geniş çaplıaraştırmalara ihtiyaç vardır.