<p>İlk insan yerleşme tipo-morfolojisini gösteren, Çanak Çömleksiz Neolitik (ÇÇN) Döneme ait Akarçay Tepe Plaka C (Nizip Plakası)’nin,mekana bilinçli bir müdahalenin varlığının ve artisanal bir ürünle arazidüzeninin kayıt altına alındığının ispatı olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda; bu makale, Plaka C’nin mekansal özelliklerini ortaya koyarakbugünki kentsel konumunu ve dönemsel yerleşme niteliğini, Plakaarazi düzeninin mevcut peyzajda ve kentsel dokuda kalan izleri üzerinden belirlemeyi amaçlamaktadır. Dönem yerleşmesinin arazi aplikasyon ilkelerini tespit etmek bir diğer amaçtır. Mülkiyet oluşturmayayönelik arazi düzenlemesi ve arazi modeli şeklindeki kaydının ÇÇNDönem’den bu yana süregelen bir insan davranışı ve mekanı şekillendirme ihtiyacı olduğunu betimlemek makalenin hedefidir. Makaleayrıca, yerleşme tasarım ilkeleri kentleşme kuramı kapsamında rasyonel bir ÇÇN Dönem yerleşme modeli geliştirmeyi hedeflemektedir.Plaka C’nin mekansal analizinden hareketle, plakanın izlerinin bir miras ve varlık olduğu ve izlerin korunmasının gerekliliği tartışılmıştır.Bu bağlamda, kentsel planlama ve kentsel arkeoloji disiplinlerinin rolüeleştirel bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Araştırmada; multidisiplinerbir inceleme yöntemi kullanılmıştır. Plaka C’nin arazi düzeninin eneski Nizip yerleşme planına sayısal olarak işlenmesi, sayısal yükseklikmodelinin ve topografya haritalarının oluşturulması ve Plaka C arazidüzeninin mevcut arazi yapısı ve kadastral düzenle örtüştürülmesiyoluyla bir veri tabanı hazırlanmıştır. Plaka arazi düzeni, tasarımı veölçüleri mevcut kentsel doku ile karşılaştırılmıştır. Analizlerde; Nizipyerleşmesinin çeşitli dönemlerine ait halihazır haritaları, hava fotoğrafları, imar planları ve kadastral planları kullanılmıştır. Çalışma, literatür taraması ile desteklenmiştir. Arkeolojik bir buluntudan hareketedilerek belirlenen mekansal izler, 2018 yılında yapılan arazi çalışmasıyla yerinde kontrol edilmiştir<br></p>