Description:
<p>u çalışmada sarı renk eldesinde kullanılan cehri, muhabbet çiçeği, papatya ve Akdeniz defnesi bitkilerinden elde edilen boyar maddelerin “farklı mordanlama teknikleri uygulanarak” ipekli ve pamuklu kumaşların boyanmasındaki haslık özellikleri ve renk değerleri ortaya çıkarılmıştır. Mordanlama teknikleri olarak şap, demir ve palamutözü mordan maddeleri kullanılmıştır. Sözü edilen bitkilerden elde edilen boyar maddelerin pamuklu ve ipekli kumaşlar üzerine farklı mordanlama teknikleri ile uygulanması sonucunda ölçülen yaş ve kuru sürtünmeye karşı renk haslıkları ile yıkamaya karşı renk haslığı değerleri ölçülmüş ve sonuçlar çalışmada kullanılan bitki türlerine, kumaşlara ve mordan tekniklerine göre ayrı ayrı yorumlanarak değerlendirilmiştir. </p><p>Kumaş uygulamaları karşılaştırıldığında yaş sürtünmeye karşı renk haslığı en yüksek ipek+demir+palamutözü ve ipek+papatya+şap (3.5), pamuk+muhabbet çiçeği+palamutözü (3) numunelerinde saptanmıştır. Mordan uygulamaları kendi aralarında karşılaştırıldığında ise belirtilen haslık değerleri en yüksek 3.5 ile ipek+papatya+şap ve ipek+defne+palamutözü uygulamalarında belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan bitkiler baz alındığında yaş sürtünmeye karşı renk haslık değeri en yüksek uygulamalar 3.5 ile ipek+papatya+şap ve ipek+defne+palamutözü numunelerinde saptanmıştır.</p><p>Kuru sürtünmeye karşı renk haslık değeri kumaşlar arasında değerlendirildiğinde, pamuğun ipeğe göre daha iyi değerler elde ettiği görülmüştür. Mordan uygulamalarında palamutözü numunelerinin diğer mordan uygulamalarına göre daha yüksek değerlerde hesaplandığı ortaya konmuştur. Sözü edilen haslık değeri bitkiler açısından ele alındığında papatya ve defnenin muhabbet çiçeği ve cehriye göre daha iyi sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. </p><p>Yıkamaya karşı renk haslık değerleri mordan uygulamaları açısından karşılaştırıldığında pamuk+papatya+palamutözü uygulamasının 4.5 ile en iyi sonucu verdiği saptanmıştır. Aynı haslık değeri bitkiler bazında değerlendirildiğinde ise cehrinin diğerlerine oranla düşük değerlerde hesaplandığı söylenebilir. Muhabbet çiçeğinin cehride ölçülen haslık değerlerine çok yakın değerler gösterdiği belirlenmiştir. Defne ve papatya ise belirtilen haslık değerleri en yüksek hesaplanan bitki uygulamaları olmuştur. </p>