<p>Bu çalışmada kızılçam (Pinus brutia Ten.) ormanlarının verimliliği (bonitet) ile</p><p>çevresel değişkenler (iklim, toprak ve fizyografya) arasındaki ilişkilerin ortaya konulması</p><p>amaçlanmıştır. Bu kapsamda Düzlerçamı (Antalya) yöresinde insan baskısından uzak ve</p><p>farklı yükseltilerde doğal yayılış gösteren kızılçam yetişme ortamlarından seçilen 51 adet</p><p>örnek alanda envanter yapılmıştır. Herbiri 400 m2 büyüklüğündeki örnek alanlarda, 3 farklı</p><p>plus ağaçta yaş ve boy değerleri ölçülmüştür. Bu ölçümler kullanılarak 75 yaşa göre ortalama</p><p>bonitet endeks değerleri hesaplanmıştır. Her bir örnek alana ait çevresel değişkenler ise ayrı</p><p>bir veri matrisi olarak kaydedilmiştir. Çalışmada ilk olarak korelasyon analizi kullanılarak</p><p>kızılçam verimliliği ve çevresel değişkenler münferit halde ilişkilendirilmiştir. Bu aşamada</p><p>türün verimliliğine yükselti, sıcaklık, toprakların kum ve kil oranlarının etkili olduğu tespit</p><p>edilmiştir. Modelleme aşamasında ise sırasıyla aşamalı çoklu regresyon analizi, logistik</p><p>regresyon analizi ve regresyon ağacı olmak üzere 3 farklı yöntemden faydalanılmıştır. Bu</p><p>analizler sonucunda topraklardaki kum ve iskelet içeriği yüzdeleri, çakıltaşı anakayası, alt</p><p>yamaç araziler ve düz araziler, türün yöredeki boniteti ile istatistiksel olarak anlamlı sonuç</p><p>veren değişkenler olmuştur. Bu değişkenler içerisinde özellikle, arazi yüzey formu düz olan</p><p>araziler ve 0-30 cm derinlik kademesinde % 40’tan az kum oranına sahip toprak koşullarında</p><p>türün boniteti daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak özellikle bazı fizyografik arazi</p><p>koşulları ve toprak tekstürünün yetişme ortamındaki su ve besin maddesi ekonomisi üzerine</p><p>etkileri ile türün verimliliğinin yörede önemli değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Bu</p><p>çalışmadan elde edilen bilgilerin yörede kızılçam türünün yönetimi ve sürdürülebilirliği</p><p>açısından uygulayıcılara katkı sağlayacağı öngörülmüştür. Diğer bir ifade ile bu türün verimli</p><p>alanlarının muhafazası ve potansiyel verimli olabilecek alanlarda yagınlaştırılması için</p><p>buradaki bilgiler önem arz etmektedir.</p>