Description:
<p class="p1" style="margin-bottom: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-stretch: normal; font-size: 11.5px; line-height: normal; font-family: "Times New Roman";">Kant’tan önce ele alınan estetik problemler, Antik çağdan beri süregelen <i>güzel</i>in ontolojisi ve pragması (yararı) üzerinde durmuştur. Modern çağ ruhunun kendisini hissettirmesiyle birlikte, özellikle Baumgarten’ın <i>Aesthetica</i>’sıyla (1750) duyunun bilimi olarak yeni bir estetik felsefesi ortaya çıkmıştır. Modern estetik felsefenin ise, hem duyumsayan, hem de onun üzerine düşünen bir öznenin varlığıyla kendini göstermesi ancak Kant’la mümkün olmuştur. Kant’tan sonra gelen modern çağ filozofları, katıldıkları veya eleştirdikleri noktalarla birlikte, onun düşüncelerinin sürekliğini sağlamaktan öteye geçememişlerdir. Bunun nedeni Kant’ın, tıpkı Aristoteles gibi büyük bir sistem filozofu olmasıdır. Böylesine büyük sistemler kuran filozofları kavramak, kendisinden önce ve sonra gelen düşünceleri bir bütün halinde ele almakla olanaklıdır. Dolayısıyla Kant’ın felsefesi ve estetiği, modern estetiğin temellerini attığı savı açısından bakıldığında bir bütünlük kazanacak, ona yöneltilen eleştiriler de daha etraflıca anlaşılabilecek ve Kant eleştirilerinin neden bu kadar önemli olduğu sorusu da muallakta kalmayacaktır.<span class="Apple-converted-space"> </span></p><p class="p1" style="margin-bottom: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-stretch: normal; font-size: 11.5px; line-height: normal; font-family: "Times New Roman";">Bu çalışmada, modern felsefenin bir neticesi olarak ortaya çıkan estetik ve sanat felsefesi problemleri, Kant estetiğine yapılan eleştirilerle birlikte incelenmiştir. Kant’ı eleştiren filozofların transandantal estetiğin karşısında aldıkları konum, eleştirilerin temel yapısını oluşturmaktadır. Günümüzün sanat felsefesi ve estetiğine göz atıldığında, modern filozofların sistemli bir şekilde kurdukları estetik doktrinler dikkati çekmekte ve bu tarihsel birikimin, Kant’ın dizgesinin üzerinde temellendiği görülmektedir. Bütün bunlar dikkate alındığında bu çalışmanın ana problemi; modern filozofların Kant’a yönelttikleri eleştiriler minvalinde, modern estetiği inşa ettikleri iddiasını taşımaktadır.<span class="Apple-converted-space"> </span></p><p class="p1" style="margin-bottom: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-stretch: normal; font-size: 11.5px; line-height: normal; font-family: "Times New Roman";">Bu temel argüman doğrultusunda; Hegel’in ve Croce’nin eleştirilerinde, sanat felsefesini <i>tin</i>in ürünü olarak görmeleri, Nietzsche’nin eleştirel yıkıcılığı, Hartmann’ın özne-nesne ilişkisine yeni bir boyut kazandırması, Gadamer’in eleştirilerinde ise kültürel (bildung) bir dokunun izlerinin üzerinde durması, Kant estetiğine yöneltilen eleştirilerin temel problemlerini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın ana problemini destekleyen yan problem olarak; modern estetiğin, Kant’ın öznellik (transandantal) sınırlarının ötesine geçme temayülü ile varlık kazandığı iddiası ortaya atılmaktadır.<span class="Apple-converted-space"> </span><span style="color: transparent; font-family: sans-serif; font-size: 20px; white-space: pre; caret-color: rgb(0, 0, 0);"> ötesine geçme temayülü</span><br></p><p><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; font-family: sans-serif; user-select: text; color: transparent; position: absolute; white-space: pre; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; caret-color: rgb(0, 0, 0); left: 200.917px; top: 248.094px; font-size: 20px; padding: 37.3072px 3.49536px 7.29167px 219.919px; transform: scaleX(0.913593) translateX(-219.919px) translateY(-37.3072px);"><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; user-select: text; position: absolute; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; left: 313.883px; top: 696.547px; padding-right: 3.07897px; padding-bottom: 7.29053px; transform: scaleX(0.896944);"><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; user-select: text; position: absolute; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; left: 826.583px; top: 1145.43px; padding-left: 2.35559px; padding-top: 7.29053px; padding-right: 93.0329px; transform: scaleX(0.960127) translateX(-2.35559px) translateY(-7.29053px);">ile varlık </span><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; user-select: text; position: absolute; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; left: 141.708px; top: 1180.01px; padding: 7.29053px 0.312657px 7.10113px 158.708px; transform: scaleX(0.892885) translateX(-158.708px) translateY(-7.29053px);">kazandığı </span><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; user-select: text; position: absolute; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; left: 224.667px; top: 1180.01px; padding: 7.29053px 0.147929px 7.10113px 0.305903px; transform: scaleX(0.9126) translateX(-0.305903px) translateY(-7.29053px);">iddiası ortaya atılmaktadır</span>. </span><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; user-select: text; position: absolute; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; left: 400.167px; top: 696.547px; padding-left: 2.98317px; padding-right: 0.0792151px; padding-bottom: 7.29053px; transform: scaleX(0.925749) translateX(-2.98317px);">felsefenin bir netic</span><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; user-select: text; position: absolute; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; left: 559.833px; top: 696.544px; padding: 7.08333px 2.93947px 7.2928px 0.0816005px; transform: scaleX(0.898688) translateX(-0.0816005px) translateY(-7.08333px);">esi olarak ortaya çıkan </span><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; user-select: text; position: absolute; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; left: 764.917px; top: 696.547px; padding: 7.0856px 101.395px 7.29053px 2.99443px; transform: scaleX(0.882194) translateX(-2.99443px) translateY(-7.0856px);">estetik ve sanat </span><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; user-select: text; position: absolute; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; left: 141.708px; top: 731.13px; padding: 7.29167px 2.61568px 7.31553px 153.537px; transform: scaleX(0.92296) translateX(-153.537px) translateY(-7.29167px);"><br></span><span style="-webkit-font-smoothing: antialiased; text-rendering: optimizelegibility; user-select: text; position: absolute; cursor: text; transform-origin: 0px 0px; pointer-events: auto; left: 141.708px; top: 834.928px; padding: 7.29053px 0.6699px 7.08333px 145.487px; transform: scaleX(0.974026) translateX(-145.487px) translateY(-7.29053px);"><br></span></span></p>