Description:
<p>Yalvaç-Gelendost Havzası Türkiye’nin güneybatısında Göller Bölgesi içerisinde</p><p>bulunmaktadır. Bu çalışmada, öncelikle havzanın jeolojik, hidrojeolojik özellikleri</p><p>araştırılmıştır. Havzada kullanılan suların hidrojeokimyasal ve kalite özellikleri</p><p>incelenmiş ve kullanım ile ilgili ortaya çıkabilecek sağlık risk değerlendirilmeleri</p><p>yapılmıştır.</p><p>Havzada bulunan yeraltısuları Ca-Mg-HCO3, Mg-Ca-HCO3 ve Ca-HCO3’lı sular</p><p>sınıfındadır. Ca ve HCO3 iyonları baskın olup akifer ortamın alüvyon ile kireçtaşı</p><p>ve kumtaşı gibi kayaçlar olabileceği tespit edilmiştir. Araştırmada, yeraltısuyu</p><p>kimyasını denetleyen temel faktörün kaya-su etkileşimi olduğu ve silikat</p><p>ayrışmasının majör ayrışma süreci olduğu belirlenmiştir. Yeraltısularının</p><p>çoğunluğunda dolomit ve kalsit mineralleri aşırı doygundur. Suların tamamında</p><p>anhidrit, jips ve halit mineralleri doygunluk altındadır. İnceleme alanında suların</p><p>azot türevleri (NO2, NO3, NH4) ve ağır metal (As, B, Ba, Cr, Cu, Mn, Pb, Zn)</p><p>içeriklerinin içme suyu limit değerleri içerisinde olduğu tespit edilmiştir. F</p><p>elementi ise sadece bir örnekte limit değerlerin üzerindedir. İnceleme alanından</p><p>alınan örneklerde yapılan kirlilik parametreleri dikkate alındığında sağlık riski</p><p>oluşturabilecek As, NO3 ve F parametreleri için sağlık risk değerlendirmesi</p><p>yapılmıştır. Yetişkin bireyler için iki örneğin içme suyu olarak kullanımda sağlık</p><p>riski oluşturabileceği belirlenmiştir. Yetişkin bireylerde As elementi için dermal</p><p>yolla maruziyette kanser riski oluşabileceği tespit edilmiştir. Çocuk bireylerde ise</p><p>içme suyu ve dermal yolla kullanımda sağlık riski olmadığı görülmüştür.</p><p>Ayrıca, suların sulama suyu olarak kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi için</p><p>majör iyon içeriklerine bağlı farklı kimyasal oranlar ve grafikler kullanılmıştır. Bu</p><p>parametrelere göre yeraltısularının sulama suyu olarak kullanıma uygun olduğu</p><p>görülmüştür.</p>