<p>Paphlagonia, arkeolojik çalışmaların azlığı sebebiyle Antik Çağ ve Bizans Dönemi açısından ülkemizin diğer bölgeleri kadar tanınmamaktadır. Bu eksikliği telafi etmek için son yıllarda bölgede yapılan arkeolojik kazı ve yüzey araştırmaların sayısı artmaya başlamıştır. Hadrianopolis’te yapılan kazı çalışmaları da bölge arkeolojisine katkı sağladığı gibi Karadeniz’in Roma ve Bizans sanatı açısından tanıtılmasına da olanak sağlamaktadır. Hadrianopolis en parlak dönemini Erken Bizans Dönemi’nde, 4.-6. yüzyıllar arasında yaşamıştır. Seramik ve sikke gibi arkeolojik buluntuların yanı sıra 2003-2022 yılları arasındaki kazılarda ortaya çıkarılan sivil ve dini yapıların çoğunluğunun bu döneme tarihlendirilmesi bunun açık kanıtıdır. Bu çalışmanın konusu olan Kuzeybatı Nekropol Kilisesi de Erken Bizans Dönemi’ne tarihlenen önemli dini yapılardan biridir. Epigrafik kaynakların yetersizliği sebebiyle, kilisenin ilk inşa tarihi kesin olarak bilinmese de kazılarda ele geçen buluntulardan, mimari ve süsleme özelliklerinden dolayı, 4. yüzyılın sonlarıyla 5. yüzyılın ilk yarısı arasında yapıldığı ve 6. yüzyıl ilk çeyreğinde yeniden inşa edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Erken Bizans Dönemi’nde en yaygın kullanılan plan tiplerinden bazilikal planda inşa edilen kilise zengin bir repertuvara sahip mozaik ve fresklerle bezenmiştir. Bunlara ek olarak, kilise ve çevresinde ele geçen sütun başlığı, sütun kaidesi, korkuluk gibi mimari plastik parçalar da kilise iç tezyinatının bir hayli gösterişli olduğuna işaret eder. Yeniden yapım evresinde kilisenin plan ve ölçüler bakımından pek değişikliğe uğramadığı söylenebilir. Üç nefli bazilikal plan ve mekânların ölçüleri olduğu gibi tekrarlanmış, sadece bema ve apsis gibi bölümler daraltılmıştır. Bununla birlikte mimari elemanlar ve taban olduğu gibi yenilenmiş, girişlerin bazıları kapatılmıştır. Yapı büyük oranda yıkık olmasına rağmen bölgedeki diğer kiliselerde pek rastlanılmayan litürjik kuruluşlara dair izler barındırmaktadır. Ambon, bema, templon, altar ve kiborium gibi litürjik kuruluşlar ve eşyalar, sağlam korunamamış olsa da bunlara ait kalıntılar özgün halleri hakkında ipuçları sunmaktadır. Hadrianopolis Kuzeybatı Nekropol Kilisesi, Batı Karadeniz Bölgesinde yer alan diğer Erken Bizans Dönemi’ne ait kiliseler içerisinde, kazısı sistematik şekilde yapılan, özgün mimari ve süsleme özelliklerine dair çok sayıda ipucu barındıran nadir kiliselerden biridir. Böyle bir yapının arkeolojik, mimari ve sanatsal açıdan incelenmesinin, bölgenin Bizans sanatı ve mimarisini anlamakta faydalı olabileceği düşünülmektedir.</p><p>Paphlagonia, is not as well known on account of Antiquity and Byzantine period, as the other parts of our country, due to the lack of archaeological studies. To make up fort he deficiency, the number of archaeological excavations and surveys in the area has increased in the recent years. The excavations in Hadrianapolis contribute both to archeological knowledge about the Black Sea Region, and also to the recognition of the Region in regard to Roman and Byzantine arts. Hadrianopolis had its heyday between 4th-6th centuries, in the Early Byzantine period. Besides the archeological findings such as ceramic and coins, the fact that the majority of civil and religious buildings, unearthed in excavations carried out between 2003 and 2022, were dated to this period appear the clear evidence of this. Exactly when the church was first built is unknown due to the lack of epigraphic sources. However it has been concluded that the construction had been carried on through the late 4th century and the first quarter of the 5th century, and it was rebuilt in the first quarter of the 6th century, with the guidance of the findings unearthed during the excavations and architectural and decorative features of the church. The church built with a basilical plan, which was the most commonly used plan type in the Early Byzantine Period, is decorated with mosaics and frescoes with a rich repertoire. In addition, architectural sculpture pieces such as column capitals, column bases and slabs found in and around the church, indicate that the interior decoration of the church was quite ornate. It can be said that the plan and dimensions of the church haven’t changed much during the reconstruction phase. The three-aisled basilical plan and the dimensions of the places were reconstructed as they were, and only sections such as the bema and apse were narrowed. Yet architectural elements and the floor have been thoroughly renewed and some of the entrances have been blocked. However the building is largely ruined, it contains traces of liturgical furniture which are not seen often in other churches in the region. Even though the liturgical furniture such as ambo, bema, templon, altar and ciborium couldn’t have been preserved intact, their remains provide clues for their original condition. The Northwestern Necropolis Church of Hadrianopolis, as an archeological site excavated systematically and with the many clues of its original architectural and decorative features it contains, is one of the churches of rare quality among the other Early Byzantine Period churches in the Western Black Sea region. To make recognised such a building would undoubtely be helpful in understanding the Byzantine art and architecture that existed in the region.</p>