Description:
<p>Günümüzde kuraklık, hemen hemen tüm iklim bölgelerinde farklı sıklıkta, şiddette ve sürede meydana gelmektedir. İklim değişikliğine bağlı olarak ortaya çıkan kuraklık son zamanlarda su kaynaklarını bariz şekilde etkilemektedir. Su kaynaklarını barındıran havzalarda kuraklığın şiddetinin belirlenmesi, yansımaların değerlendirilmesi ve beklenen etkilerin azaltılmasına yönelik çalışmalar günden güne artmaktadır. Salda Gölü havzası Türkiye’nin güneybatısında yer alan kapalı bir havzadır. Bu çalışmada, havzadaki yeraltı ve yüzeysuyu gibi su kaynaklarına hidrolojik ve meteorolojik kuraklığın etkisi değerlendirilmiştir. Bu amaçla havzadaki yeraltısuyu seviyelerindeki trendin ve yüzey suyu akımlarının kuraklığa bağlı değişimleri irdelenmiştir. Meteorolojik olarak havzayı temsilen Acıpayam Devlet Meteoroloji İstasyonu verileri kullanılarak eklenik sapma, Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SYİ) ve Ondalıklar İndeksi (Oİ) yöntemleri ile yağıştan kuraklık belirlenerek havzadaki yeraltısuyu seviye değişimlerine etkisi değerlendirilmiştir. Havzada uzun yıllara göre elde edilen eklenik yağışlara göre 31 yıllık (1990-2020) süreçte 11 yıl yağışlı dönem ve 20 yıl kurak dönem yaşanmıştır. SYİ yönteminde (31 yılda) 10 yıl “Hafif kurak”, 3 yıl “Orta kurak” ve 1 yıl “Aşırı kurak” geçmiştir. Oİ yöntemine göre ise 6 yıl “Normalin çok altı yağış” ve 6 yıl “Normalin altı yağış” gözlenmiştir. Havzayı temsilen Yeşilova, Karaatlı ve Kayadibi yerleşim merkezlerinde Devlet Su İşleri 18. Şube Müdürlüğü tarafından açılmış rasat kuyularında uzun yıllar yeraltısuyu seviye takibi yapılmıştır. Havzada geçen kurak yıllarda yeraltısuyu seviyesinde de kuraklığa bağlı olarak düşüşler gözlenmiştir. Yıl bazında değişimler değerlendirildiğinde havzada ortalama yeraltısuyu seviyesinin düşüm miktarı 4 m civarında belirlenmiştir. Akım Kuraklık İndeksi (AKİ) yöntemi ile de yüzey suyu akımlarındaki kuraklık belirlenmiştir. Yöntemde Doğanbaba, Değirmendere ve Killik dereleri üzerinde kurulu olan Akarsu Gözlem İstasyonları (AGİ)’ye ait uzun yıllar akım verileri kullanılmıştır. Killik AGİ’ye ait akım 10.54 m3/s ve Doğanbaba AGİ’ye ait ortalama akım miktarı 0.024 m3/s’dir. AKİ yöntemi sonucunda yüzey sularında uzun yıllar süresince “Hafif-Orta ve Şiddetli kuraklık” belirlenmiştir. Havzada hidrolojik ve meteorolojik olarak belirlenen kurak dönemlerin hem yeraltısuları hem de yüzey suları üzerindeki etkisi uygulanan yöntemlerle net olarak görülmektedir. Bu nedenle önemli su kaynaklarına sahip olan Salda Gölü havzasının gelecekte sürdürülebilir ve etkin kullanımının sağlanması açısından iklim değişikliğinin takip edilmesi önem arz etmektedir.<br></p>