<p><span style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: Verdana, Arial, sans-serif; font-size: 10px; background-color: rgb(240, 245, 249);">El Cezeri, bilimi ve sanatı 13. yüzyılda robotik ve otonom tasvirleriyle yansıtmaktadır. Antik Çağlardan bugüne otomatların birer esere dönüştüğü bilinmektedir. 20. yüzyılda hız kazanan bu sanat hareketleri makinelerin ve hareketin rol aldığı sanatlar ile sibernetik ve robotik temalı sanatlar olarak karşımıza çıkmaktadır. El Cezeri yaşadığı dönemde, seçtiği figürler ve minyatürlerinde oluşturduğu kurguyla sanatsal üslubunu eserlerine yansıtmıştır. Bu çalışmada; Kitab-ül Hiyel'deki robotik tasvirlerin, biçimsel özelliklerinin yanında 20. yüzyılın sibernetik ve robotik etkili sanatları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca El Cezeri'nin sanata yön veren gelecekçi sanatsal üslubu da yaşadığı dönem göz önünde tutularak değerlendirilmiştir. Tarihsel ve betimsel araştırma yöntemleri ile El Cezeri'nin hayatı, yaşadığı dönemdeki minyatür sanatının gelişimi, otomatlar ve robotların tarihsel serüveni literatür taraması yapılarak incelenmiştir. Araştırma, 20. yüzyılda, robot ve sibernetiğin konu olduğu sanatsal uygulamalar ayrıca El Cezeri'nin Kitab-ül Hiyel adlı el yazması kitabından ses, ışık, hareket ve etkileşim özelliği olan eserler ile sınırlandırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde El Cezeri'nin minyatürlerinden esinlenilerek yapılmış dokuz adet sulu boya çalışması gelenek ve geleceğin temalarıyla yeniden yorumlanmıştır. El Cezeri'nin yaşadığı yüzyılda zamanın ötesindeki insanı tasvir ederek, 20. yüzyılda başlayan gelecekçi ve teknoloji temalı sanat anlayışlarının izlerini taşıyan bir sanatçı olduğu görülmektedir. Mizansen şekilde gösteri yapan ve günümüz yeniliklerinden habersiz daha ilkel yollarla çalışan makine tasvirlerinin, sibernetik ve robotik sistemlerle yapılan etkileşimli sanat eserlerinin erken dönem eskizleri olduğu sonucuna varılmaktadır. Bu açıdan El Cezeri'nin ileri sanat görüşü ve çok yönlülüğü ile sanata önemli katkılar sağladığı anlaşılmaktadır.</span></p>