Description:
<p><span style="color: rgb(34, 34, 34); font-family: Verdana, Arial, sans-serif; font-size: 10px; background-color: rgb(240, 245, 249);">Bu çalışmanın amacı lisans düzeyi sağlık alanı öğrencilerinde sosyodemografik faktörlerin, uyku kalitesinin ve dijital bağımlılığın gündüz aşırı uykululuğu (GAU) üzerine etkilerini saptamaktır. Kesitsel tipteki çalışma Ağustos 2022-Eylül 2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Evreni 2022-2023 Eğitim Öğretim yılında Süleyman Demirel Üniversitesi'ndeki sağlık alanında eğitim veren fakültelerde eğitim alan lisans seviyesi 4241 öğrenci oluşturmuştur. Örnek büyüklüğü OpenEpi programı ile; sıklık (p) %14 ve sıklığa ait dağılım aralığı (d) %2 alınarak, %5 hata payı (α), ve %95 güven aralığında 909 hesaplandı, 1088 kişiye ulaşılarak çalışma tamamlandı. Araştırmanın bağımlı değişkeni GAU görülme durumu, bağımsız değişkenleri sosyodemografik değişkenler, uyku kalitesi ve dijital bağımlılıktı. GAU için Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), uyku kalitesi için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), dijital bağımlılık için Dijital Bağımlılık Ölçeği (DBÖ) kullanıldı. Online veri toplama yöntemiyle toplanan veriler SPSS 24.0 (Statistical Package for the Social Sciences,) programı ile analiz edildi. Veri analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum-maksimum (min-maks) değerler, ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, lojistik regresyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için sınır değer p<0,05 kabul edildi. Bu araştırmada GAU prevalansı %25,5 olarak bulunmuştur. GAU görülme düzeyi kadınlarda, istediği alanda eğitim görmeyenlerde, genellikle yatmadan önce yemek yiyenlerde, kötü uyku kalitesine sahip olanlarda ve dijital bağımlılığı yüksek öğrencilerde daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca kötü sağlık düzeyi algısına ve yüksek stres düzeyi algısına sahip olanlarda, yaşadığı yer gürültülü olanlarda, uyku ritüeline sahip olanlarda, düzenli spor yapmayanlarda ve uykuya dalma sürecinde elektronik cihaz kullananlarda da GAU düzeyleri daha yüksek olarak tespit edilmiştir. Isparta'daki her dört sağlık alanı öğrencisinden bir tanesinde GAU görüldüğü saptanmıştır. GAU'nun olumsuz etkilerini azaltmak için GAU ile ilgili farkındalığın artırılması ve etkileyen faktörler ile ilgili düzenlemeler yapılması önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Epworth Uykululuk Ölçeği, Gündüz Aşırı Uykululuğu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Sağlık Alanı Öğrencileri, Uyku Bozuklukları</span></p>